Vị thế Việt Nam từ công trình biểu tượng APEC

'Sức nóng' dâng cao giữa mùa mưa bão

Giữa những cơn mưa sầm sập như trút nước xuống đảo ngọc Phú Quốc (An Giang), đại công trường APEC 2027 vẫn không một phút hạ nhiệt.

ẢNH: SG

Ngay cả khi đêm xuống, công trường "đại lộ khách sạn" tại Bãi Đất Đỏ (Ruby Beach, Phú Quốc) vẫn sáng đèn với các ca thi công nối tiếp nhau. Hàng nghìn kỹ sư, công nhân đang đẩy nhanh tiến độ, hướng tới mục tiêu 3,5 ngày/sàn để đưa quần thể khách sạn vào phục vụ APEC 2027. Nằm kế bên Trung tâm Hội nghị và triển lãm APEC, đại lộ khách sạn Ruby Beach đang dần thành hình với 17 tòa khách sạn hướng biển. Theo kế hoạch thi công, cụm khách sạn đặt mục tiêu hoàn thành phần thô trước khi khép lại năm nay, đồng thời triển khai các hạng mục cơ điện và cấp thoát nước, tạo điều kiện chuyển sang giai đoạn hoàn thiện.

Khi hoàn thành, 17 tòa khách sạn tại Ruby Beach dự kiến cung cấp khoảng 7.000 phòng trong giai đoạn đầu. Các giai đoạn tiếp theo có thể nâng tổng quy mô toàn khu lên khoảng 20.000 phòng. Nguồn cung này được kỳ vọng bổ sung năng lực đón các đoàn khách lớn, đồng thời tạo thêm dư địa để Phú Quốc phát triển du lịch MICE và nghỉ dưỡng cao cấp.

Tại khu vực trung tâm, Trung tâm Hội nghị và triển lãm APEC và Nhà biểu diễn đa năng 4.030 chỗ ngồi mang biểu tượng "Con Rồng cháu Tiên" với 50 cột kết cấu thép khổng lồ cũng đang ngày đêm lộ diện. Dưới những cơn mưa kéo dài, công trường vẫn sáng đèn xuyên đêm. Hàng nghìn kỹ sư, công nhân cần mẫn chia ca bám công trường để đưa những hạng mục trọng điểm về đích theo kế hoạch. Những trận mưa dai dẳng nhiều ngày biến các tuyến đường tạm dẫn vào công trường dự án Trung tâm Hội nghị và triển lãm APEC cùng Nhà biểu diễn đa năng trở thành những dải bùn nhão. Nước đọng thành vũng, xe tải liên tục cày qua để lại những rãnh sâu; xe máy chở công nhân nhiều lúc phải nối đuôi nhau, dò từng đoạn đường trơn trượt.

Đến giờ giao ca, dòng người mặc áo mưa, đội mũ bảo hộ lại tất tả ra vào giữa xe tải, máy xúc và những chuyến vật liệu nối nhau tiến vào công trường. Khi một ca kết thúc, ca khác lại tiếp nối, kéo dài từ ban ngày sang đêm dưới ánh đèn công trường. Bất chấp thời tiết mưa lớn, ca làm việc 24/7 vẫn được duy trì liên tục nhằm đảm bảo khép kín toàn bộ mặt ngoài trước khi bước vào mùa cao điểm thi công nội thất.

Trong khi đó, tại dự án nâng cấp, mở rộng trục đại lộ ĐT975, con đường huyết mạch kết nối Nam đảo với cảng hàng không quốc tế, không khí thi công cũng diễn ra vô cùng khẩn trương. Tuyến đường được mở rộng lên quy mô 62 m với 10 làn xe cơ giới, tích hợp dải phân cách trung tâm dành riêng cho tuyến tàu điện nhẹ (LRT). Những lớp nhựa đường nóng hổi vừa trải xuống đã lập tức gặp mưa rào, nhưng lực lượng thi công vẫn kiên cường bám trụ. Để bám sát lộ trình thảm bê tông nhựa hai bên tuyến từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, đơn vị thi công đã huy động lực lượng cơ giới và nhân công ở mức tối đa. Nếu thông thường các đoạn tuyến vài trăm mét chỉ cần khoảng 4 máy xúc, thì tại đây nhà thầu đã tập kết tới 15 máy xúc, 40 xe ben chở đất và 10 xe ben chở cát cùng đội ngũ kỹ sư thiện chiến. Các kíp lái máy luân phiên làm việc liên tục từ sáng sớm đến đêm nhằm hạn chế tối đa thời gian máy nghỉ.

Ngay sát bên cạnh, trên dải hạ tầng kỹ thuật đường sắt, đội ngũ kỹ sư đang hối hả xuyên mưa lắp đặt, hiệu chỉnh những thanh ray thép đầu tiên của tuyến LRT. Dự kiến đến tháng 7.2027, đoàn tàu điện hiện đại đầu tiên sẽ chính thức chạy thử nghiệm, tạo nên bước đột phá về giao thông xanh cho đảo ngọc.

Một trong những tâm điểm chú ý nhất trên đại công trường APEC 2027 là dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc . Cảnh tượng thi công Nhà ga T2, công trình mang biểu tượng chim "Phượng hoàng lửa" đang sải cánh, khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải kinh ngạc. Hơn 7.600 nhân sự đang tập trung cao độ, đu mình trên các giàn giáo cao hàng chục mét để hoàn thiện khép kính 9.500 tấm kính bao che mặt ngoài. Đường cất hạ cánh số 2 dài 3,3 km cũng đã được thi công hoàn thành thần tốc trong thời gian kỷ lục, sẵn sàng đón các siêu chuyên cơ quốc tế.

Từ giao thông, hàng không cho đến hạ tầng lưu trú xa xỉ, hàng loạt dự án quy mô chưa từng có đang gồng mình trong một trận chiến đặc biệt: trận chiến thắng vượt thiên nhiên để VN tự tin đón 10.000 - 12.000 đại biểu quốc tế cùng nguyên thủ 21 nền kinh tế thành viên đến với Phú Quốc.

'Mệnh lệnh' từ bản lĩnh Việt

Sức mạnh lớn nhất làm nên tốc độ thần tốc trên đại công trường APEC chính là sự đồng lòng, ý chí quyết tâm của cả hệ thống từ trung ương tới địa phương, doanh nghiệp và truyền vào tới từng công nhân trên công trường. Đợt nghỉ lễ 2.9 vừa qua, khi hàng triệu gia đình trên khắp cả nước quây quần bên nhau, thì tại Phú Quốc, hơn 15.000 kỹ sư, công nhân vẫn lựa chọn ở lại công trường. Bữa cơm nghỉ lễ diễn ra vội vã ngay dưới chân giàn giáo, trong tiếng máy nổ rì rầm và ánh đèn cao áp sáng rực như ban ngày.

Đứng trên mái thép nhà ga T2, ánh mắt dồn về phía dải đường băng mới, anh Nguyễn Văn Hùng, một thợ hàn có hơn 10 năm kinh nghiệm gắn bó với các dự án hạ tầng lớn, chia sẻ trong tiếng gió biển gầm rít: "Mùa này Phú Quốc mưa bất chợt lắm, đang nắng đó rồi mưa ập xuống ngay. Nhưng anh em bảo nhau, mưa nhỏ thì mặc áo mưa làm, mưa to quá thì lùi vào trong làm phần thô, tạnh mưa lại tràn ra làm mái. Lễ tết ai chẳng muốn về quê, nhưng nhìn khối lượng công trình khổng lồ này, anh em ai cũng căng sức ra làm, mình không thể rời vị trí. Làm công trình APEC là niềm tự hào cả đời, mệt mấy cũng thấy xứng đáng".

Hàng nghìn đôi bàn tay chai sạn, hàng vạn giọt mồ hôi rơi xuống giữa những đợt mưa bão đảo ngọc đang đúc kết nên một tinh thần thép. Cuộc chạy đua với thời tiết trên đại công trường APEC không chỉ là cuộc đua về tiến độ xây dựng, mà còn là minh chứng cho ý chí, bản lĩnh và niềm tự hào của những con người đang ngày đêm kiến tạo nên bộ mặt mới cho đất nước.

Sức mạnh tập thể đã làm nên điều kỳ diệu cho chuỗi siêu công trình APEC 2027 chỉ sau hơn một năm kể từ ngày phát lệnh khởi công. Nếu như trước đây, những công trình hạ tầng quy mô phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao như nhà ga hàng không quốc tế, đường cất hạ cánh tiêu chuẩn 4E/4F, hay hệ thống LRT đều phải phụ thuộc hoàn toàn vào các tổng thầu nước ngoài, thì tại đại công trường APEC Phú Quốc, người Việt đã vươn lên nắm giữ vai trò tổng thầu, chủ động điều phối và trực tiếp thi công những hạng mục quan trọng nhất.

Đơn cử, tại Nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc , việc thi công khép kính 9.500 tấm kính bao che phức tạp cùng hệ kết cấu mái thép uốn lượn đa chiều, những kỹ thuật vốn chỉ thấy ở các sân bay hiện đại bậc nhất thế giới, hiện đều do bàn tay và khối óc của đội ngũ kỹ sư, công nhân VN đảm nhận. Đặc biệt, đường cất hạ cánh số 2 dài 3,3 km được hoàn thành thần tốc trong vỏn vẹn 8 tháng ngay trên địa hình biển đảo khắc nghiệt. Nhận định về kỳ tích này, các chuyên gia hàng không quốc tế phải thốt lên rằng chưa từng thấy một sân bay nào trên thế giới thi công đường cất hạ cánh với tốc độ kinh ngạc đến vậy. Sự chủ động về lực lượng, trang thiết bị công nghệ đắt đỏ và năng lực quản trị dự án đỉnh cao của các tập đoàn nội địa như Sun Group cùng hệ thống nhà thầu Việt đã đập tan nghi ngại về tiến độ của một đại dự án tầm cỡ khu vực.

Tương tự, tại trục đại lộ 10 làn xe ĐT975 và tuyến LRT đầu tiên của đảo Ngọc, toàn bộ quy trình từ làm móng, rải nhựa, lắp đặt hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm cho đến công đoạn canh chỉnh, hiệu chỉnh các thanh ray thép phức tạp đều do lực lượng trong nước làm chủ. Không còn cảnh chờ đợi chuyên gia ngoại, các kỹ sư VN đã tự nghiên cứu, làm chủ công nghệ và đưa ra những giải pháp thi công thích ứng linh hoạt với điều kiện thời tiết đặc thù ngoài biển đảo.

Để có được một đại công trường vận hành trơn tru như bộ máy đồng hồ giữa mùa mưa bão, không thể không nhắc đến sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ từ trung ương đến chính quyền địa phương.

Ngay từ những ngày đầu khởi công vào đầu năm 2025, hàng loạt cơ chế đặc thù về tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, cấp phép mỏ vật liệu xây dựng và phân luồng giao thông đường biển đã được chính quyền An Giang và các bộ, ngành trung ương phê duyệt thần tốc. Các cuộc họp giao ban ngay tại hiện trường giữa mưa gió được tổ chức liên tục. Mọi điểm nghẽn về thủ tục hành chính hay nguồn cung ứng vật tư đều được giải quyết tại chỗ, không để xảy ra tình trạng "dự án chờ cơ chế".

PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế VN, thừa nhận ông "sửng sốt" trước tốc độ thi công và quy mô hoành tráng của các dự án. Hiếm khi một khối lượng công việc lớn như vậy được tổ chức trên nhiều mặt trận cùng lúc, với nhịp độ xuyên suốt như tại Phú Quốc.

Theo ông Trần Đình Thiên, khi doanh nghiệp bắt đầu tham gia, trong đó Sun Group giữ vai trò chủ lực ở nhiều hạng mục, toàn bộ quy mô và mức độ thách thức của công việc mới thực sự hiện rõ. Giai đoạn đầu đã rất khẩn trương, nhưng những khó khăn sau đó còn lớn hơn. Biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Iran, khiến giá nhiên liệu, vật liệu tăng mạnh, trong khi nguồn nhân lực trở nên căng thẳng. Đây đều là những yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ và chi phí của các dự án.

Trong hoàn cảnh ấy, chủ đầu tư đã dồn nguồn lực cho Phú Quốc, chấp nhận giãn tiến độ ở một số công trình khác để tập trung cho nhiệm vụ này. Với doanh nghiệp, đó là một lựa chọn rất lớn, bởi các hợp đồng đã được ký kết trong khi giá đầu vào và thị trường lao động liên tục biến động.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận ngay từ đầu: Những công trình được xây dựng không chỉ để phục vụ một kỳ APEC, mà phải tạo nền tảng phát triển lâu dài; không chỉ dành cho riêng Phú Quốc, mà còn góp phần giới thiệu một hình ảnh VN mới với thế giới.

"Điều khiến tôi ấn tượng nhất là dù khó khăn gia tăng, nhịp độ triển khai vẫn được duy trì. Đằng sau đó là sự đồng lòng vì một mục tiêu chung. Đây là lúc bản lĩnh VN được thể hiện rõ: Càng trong thử thách, tinh thần dấn thân và năng lực xoay chuyển tình thế càng được phát huy", PGS-TS Trần Đình Thiên nhận xét.

Vận hội lịch sử tái định vị thương hiệu du lịch Việt

VN đảm nhận vai trò chủ nhà APEC 2027 khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, xác lập mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

PGS-TS Trần Đình Thiên nhìn nhận việc lựa chọn Phú Quốc làm nơi đón các nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới mang ý nghĩa đưa thế giới đến với VN tại một tọa độ đặc biệt. Trong dịp này, Phú Quốc không chỉ đại diện cho một hòn đảo hay một địa phương, mà trở thành nơi giới thiệu đất nước, con người và khát vọng VN với cộng đồng quốc tế.

Tuy vậy, một sự kiện quốc tế lớn có thể trở thành điểm xoay chuyển, nhưng nếu chỉ tổ chức thật hoành tráng rồi kết thúc thì hiệu quả sẽ rất hạn chế, thậm chí gây lãng phí. Điều đó cũng không tương xứng với sự tin cậy mà cộng đồng quốc tế dành cho VN khi lựa chọn chúng ta đăng cai APEC. Vì thế, APEC 2027 phải được xem là điểm khởi đầu của một cuộc chơi lớn hơn: định vị lại Phú Quốc, qua đó góp phần định vị hình ảnh VN trong quan hệ quốc tế.

"APEC chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng từng chi tiết đều có thể truyền tải "tâm, tầm và thế" của đất nước. Người dân và doanh nghiệp chính là những chủ thể trực tiếp chứng minh tinh thần sẵn sàng đồng hành cùng bạn bè quốc tế. Đây sẽ là điểm đột phá rất mạnh để du lịch VN tiến vào kỷ nguyên mới", vị chuyên gia này nhấn mạnh.

TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch, cũng khẳng định: APEC 2027 mang lại cơ hội có một không hai để Phú Quốc tái định vị thương hiệu điểm đến trên bản đồ du lịch quốc tế. Kể từ khi hình thành cách đây hơn ba thập niên, đến nay APEC đã khẳng định tầm quan trọng trong đời sống kinh tế - chính trị toàn cầu. Đây không chỉ là cơ chế hợp tác kinh tế - thương mại quan trọng bậc nhất thế giới, mà còn là "sân khấu" để các nền kinh tế chủ nhà giới thiệu hình ảnh quốc gia, quảng bá thương hiệu địa phương và tái cấu trúc không gian phát triển.

Ông Nguyễn Anh Tuấn phân tích: Đầu tiên, APEC là sự kiện MICE quy mô đặc biệt. Hàng chục nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo Chính phủ, hàng nghìn nhân vật quan trọng như các bộ trưởng, lãnh đạo tập đoàn, chuyên gia, phóng viên quốc tế cùng tập trung tại một điểm đến trong thời gian ngắn. Điều này tạo ra lượng nhu cầu đột biến về không gian hội nghị, dịch vụ lưu trú cao cấp, dịch vụ logistics, an ninh, y tế, công nghệ. Đi cùng với đó là sự quan tâm chú ý cường độ cao của truyền thông toàn cầu cũng như dòng khách quay trở lại sau sự kiện. Về bản chất, APEC buộc điểm đến phải bước lên một "mặt bằng mới" về kết cấu hạ tầng, dịch vụ và chuẩn mực quản lý. Nếu được thiết kế như một dự án phát triển điểm đến, di sản của APEC sẽ tiếp tục tạo ra giá trị lâu dài cho ngành du lịch địa phương trong nhiều năm sau khi sự kiện kết thúc.

"APEC có thể biến một thành phố bình thường thành biểu tượng mới của khu vực, nếu được xem như một dự án phát triển điểm đến tổng hợp. Phú Quốc đang sở hữu và hội tụ đầy đủ nền tảng về tài nguyên, hạ tầng, cơ chế và hệ sinh thái du lịch để trở thành "đảo ngọc của APEC" - trung tâm du lịch, MICE, kinh tế đêm, du lịch xanh tầm cỡ khu vực và quốc tế. Việc Phú Quốc được lựa chọn là một trong những địa điểm tổ chức trọng tâm của chuỗi sự kiện APEC 2027 sẽ trở thành vận hội lịch sử để đảo ngọc tiến lên "mặt tiền" của bản đồ du lịch quốc tế", TS Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận.