Việt Nam đã chi mức tiền kỷ lục để mua một "quốc bảo" của láng giềng

Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, tính đến hết tháng 10 năm nay, nước ta đã xuất khẩu 628.092 tấn điều nhân, thu về 4,28 tỷ USD, chỉ tăng nhẹ 2,8% về lượng nhưng giá trị tăng mạnh 19,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở chiều ngược lại, để duy trì hoạt động sản xuất, các doanh nghiệp cũng phải chi gần 4 tỷ USD để nhập khẩu 2,6 triệu tấn điều thô. So với cùng kỳ năm 2024, lượng điều nhập khẩu tăng 12,9% và giá trị tăng tới 37,1%.

Giá hạt điều nhập khẩu bình quân đạt 1.523 USD/tấn, cao hơn 21% so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy chi phí đầu vào của ngành điều leo thang.

Dù chưa vượt con số 4,1 tỷ USD của năm 2021 - năm ghi nhận kim ngạch nhập khẩu điều cao nhất lịch sử, nhưng kim ngạch nhập khẩu điều trong 10 tháng năm nay đã vượt xa các năm 2022, 2023 và 2024.

Về thị trường, Campuchia tiếp tục là nhà cung cấp số 1 hạt điều thô cho Việt Nam. Chỉ trong 10 tháng, gần 1 triệu tấn hạt điều từ quốc gia láng giềng này đã tràn sang nước ta, giá trị ước khoảng hơn 1,47 tỷ USD, tăng 18,5% về lượng và tăng 39% về giá trị. Đây cũng là con số cao kỷ lục kể từ năm 2022 đến nay.

Trong khi đó, hạt điều nổi bật trong chuỗi xuất khẩu nông sản Campuchia. Theo báo FreshPlaza, trong năm 2024 nước này sản xuất khoảng 850.000 tấn hạt điều thô, tăng 26,8% so với năm trước và xuất khẩu đạt 815.000 tấn, tăng 31%.

Báo Tridge cũng ghi nhận diện tích trồng điều của Campuchia đạt khoảng 580.000 ha, xếp thứ ba toàn cầu, với các tỉnh như Kampong Thom, Kampot và Ratanak Kiri là vùng trọng điểm.

Theo Khmer Times, xuất khẩu điều Campuchia được dự báo tăng mạnh trong 2025, chủ yếu nhắm vào thị trường châu Âu, trong khi Hiệp hội Hạt Điều Campuchia (CAC) đang xúc tiến nâng tỷ lệ chế biến trong nước từ 5% lên 25% vào năm 2027 nhằm tăng giá trị gia tăng.

Xuất khẩu hạt điều thô là một trong các mảng tăng trưởng quan trọng, song việc tăng chế biến nội địa được xem là bước tiếp theo để nâng lợi ích ngành.

Theo chương trình quốc gia “National Cashew Policy 2022‑2027” được Chính phủ Campuchia ban hành, mục tiêu chính là chuyển từ xuất khẩu hạt điều thô sang xuất khẩu sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao hơn. Cụ thể, chính sách này đặt mục tiêu tăng tỷ lệ hạt điều được chế biến trong nước từ khoảng 5% hiện nay lên 25% vào năm 2027 và tới 50% vào năm 2032.

Chính phủ Campuchia cũng dành khoảng 400 ha đất tại tỉnh Kampong Thom để phát triển “Cashew Industry Park – CIP”, nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào chế biến điều và xuất khẩu. Ngoài ra, theo EU-German CAPSAFE, ngành điều của Campuchia có tiềm năng lên tới hơn 530 triệu USD vào năm 2035 nếu tăng tỷ lệ chế biến và nâng chất lượng sản phẩm.