Việt Nam hưởng lợi lớn nhất từ "Vành đai và Con đường"?

Đông Nam Á đang trở thành một điểm nóng đầu tư liên quan đến sáng kiến ​​"Vành đai và Con đường" của Trung Quốc, hai báo cáo riêng được đưa ra trong tháng này cho thấy. 

Báo cáo của PwC và Liên đoàn doanh nghiệp Singapore, được công bố tại một hội nghị giữa tháng 8 ở Singapore về phát triển cơ sở hạ tầng chỉ ra Việt Nam, Singapore và Indonesia là những quốc gia hàng đầu nơi các tổ chức nhìn thấy cơ hội từ sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI).

Báo cáo trích dẫn một cuộc khảo sát với khoảng 50 nhà lãnh đạo khu vực công và tư nhân trong khu vực - từ các ngành như dịch vụ tài chính, năng lượng và xây dựng - cho thấy 66% số người được hỏi xác định Việt Nam là nơi có cơ hội lớn nhất từ BRI, tiếp theo là Singapore và Indonesia ở mức 57%. Các quốc gia như Bangladesh và Sri Lanka đã thu hút ít hơn, ở mức 30%, trong khi Pakistan ở gần đáy ở mức 18%.

Ba phần tư trong số những người tham gia khảo sát cho rằng rủi ro chính trị là mối quan tâm hàng đầu liên quan đến các dự án BRI - một tình cảm được lặp lại bởi các đại diện khu vực tư nhân đã phát biểu tại hội nghị Singapore.

Một báo cáo do bộ phận nghiên cứu của Maybank Kim Eng cho biết, hợp đồng đầu tư và xây dựng của Trung Quốc trong khu vực đã tăng gần gấp đôi lên 11 tỷ USD trong nửa đầu năm 2019, từ mức 5,6 tỷ USD trong 6 tháng cuối năm 2018. 

Trong khu vực Đông Nam Á, Indonesia đã thu hút được phần lớn các hợp đồng BRI mới, trị giá 3 tỷ USD trong nửa đầu năm. Theo sau là Campuchia với 2,5 tỷ USD, Singapore là 1,9 tỷ USD và Việt Nam là 1,6 tỷ USD. Hầu hết các dự án là trong giao thông vận tải và năng lượng, báo cáo lưu ý. Những con số này phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng đối với sự tham gia của BRI trong khu vực.

Boon Chin Hau, giám đốc điều hành của quỹ tài sản có chủ quyền GIC của Singapore, nói trong một cuộc thảo luận của hội thảo về đầu tư trong nước: "Các dự án cơ sở hạ tầng là dài hạn. Chúng phục vụ đất nước, người dân. Vì vậy, việc có một chính phủ ổn định là rất quan trọng để tạo môi trường cho các nhà đầu tư tư nhân tham gia".

Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á do Trung Quốc lãnh đạo đánh giá cao vai trò của ASEAN trong việc hiện thực hóa các cơ hội phát triển. Tại hội nghị, Chủ tịch AIIB Jin Liqun lưu ý rằng các quốc gia ASEAN đang kết nối tốt hơn với phần còn lại của thế giới. 

"Tầm nhìn của một ASEAN đoàn kết và hội nhập, cần loại bỏ các rào cản thương mại và tối đa hóa đầu tư cơ sở hạ tầng, và mang lại lợi ích cho người dân", ông Jin nói. 

Ông cũng lưu ý rằng các nước ASEAN là một trong những nước đầu tiên giúp hình thành AIIB khi nó được thành lập vào năm 2016: "Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á được hình thành và sinh ra với sự hỗ trợ của Trung Quốc. Nhưng đó không phải là ngân hàng của Trung Quốc. Đây là một tổ chức phát triển quốc tế.", ông Jin nhấn mạnh tại hội nghị với hơn 600 quan chức chính phủ và lãnh đạo ngành.

Nhưng sự lo ngại với Trung Quốc vẫn là quá lớn trong liên doanh BRI, ngay cả khi các doanh nghiệp thực sự quan tâm đến các dự án cơ sở hạ tầng liên quan. 

Một báo cáo được công bố vào tháng 1 bởi Trung tâm nghiên cứu ASEAN đã nêu bật những nghi ngờ về sự hiện diện của Trung Quốc. Trong một cuộc khảo sát với các quan chức công cộng và doanh nhân trong khu vực, 47% trong số khoảng 1.000 người được hỏi cho biết họ nghĩ rằng BRI "sẽ đưa các quốc gia thành viên ASEAN đến gần hơn với quỹ đạo của Trung Quốc".