Việt Nam sẽ là quốc gia đầu tiên chạy thử nghiệm nền tảng số mới của Nhật Bản

Mới đây, Chính phủ Nhật Bản và 20 công ty lớn nhất trong nước đã giới thiệu một nền tảng kỹ thuật số để quản lý và tích hợp thông tin trong giao dịch thương mại, nhằm tăng cường mối quan hệ giữa Nhật Bản và ASEAN cũng như thúc đẩy số hóa các thủ tục thương mại.

ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ ba của Nhật Bản sau Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Theo Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETO), thương mại giữa Nhật Bản và ASEAN đạt 214 tỷ USD trong năm 2019, với nhập khẩu đạt 108 tỷ USD, xuất khẩu đạt 106 tỷ USD, giảm so với 226,5 USD tỷ trong năm 2018.

Với vai trò là Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam sẽ là quốc gia đầu tiên thực hiện việc chạy thử nghiệm hệ thống mới dựa trên công nghệ blockchain, bắt đầu vào mùa thu năm nay, sau đó sẽ được mở rộng cho 9 thành viên khác trong khối thương mại Đông Nam Á.

Loại bỏ các thủ tục giấy tờ

Hiện tại hầu hết các thông tin liên quan đến lô hàng, thanh toán, bảo hiểm và các thủ tục hải quan đều dựa trên giấy tờ và sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau. Nền tảng mới nhằm mục đích thống nhất các tiêu chuẩn hồ sơ trên toàn diện và giảm chi phí cũng như thời gian cần thiết để xử lý các thủ tục xuất nhập khẩu.

Hệ thống cũng sẽ xác định các điểm nghẽn tiềm ẩn trong quy trình chuỗi cung ứng bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu trong quá khứ liên quan đến các giao dịch, ví dụ: xác định nhà cung cấp thay thế hoặc công ty vận chuyển trong trường hợp chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Nền tảng này sẽ giảm thiểu và loại bỏ nhu cầu trao đổi tài liệu ở dạng giấy. Ví dụ, đại diện chuyên chở hàng hóa thường phát hành vận đơn đường biển (B/L) trên giấy.

Thông thường B/L được phát hành thành ba bản chính, một bản cho người gửi hàng, một bản cho người nhận hàng và một bản cho chủ ngân hàng. Càng phát hành nhiều B/L thì nguy cơ gian lận, trộm cắp hàng hóa trái phép hoặc phát hành sai càng cao.

Công nghệ blockchain sẽ cho phép các B/L gốc ở dạng phi vật chất được gửi một cách an toàn, giảm sự chậm trễ và rủi ro giả mạo.

Công nghệ này cũng có thể giúp số hóa các thủ tục phát hành tín dụng thư của ngân hàng và các hợp đồng bảo hiểm thương mại.

Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Động thái này là một phần trong những sáng kiến rộng hơn của Nhật Bản nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất và giảm rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng trong tương lai khi xảy ra một "hiện tượng thiên nga đen" khác.

Đầu tháng 4, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã công bố các gói kích thích kinh tế, và nền tảng này là một trong số đó.

Trong gói kích thích khổng lồ trị giá 108 nghìn tỷ yên (992 tỷ USD) bao gồm một quỹ hỗ trợ kinh tế trị giá khoảng 2,4 tỷ USD để giúp tài trợ cho các doanh nghiệp địa phương, đưa ngành sản xuất từ Trung Quốc trở lại Nhật Bản hoặc chuyển sang các nước khác trong khu vực Đông Nam Á.

Source: The State of Southeast Asia: 2020 Survey Report

Hệ thống mới cũng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia khu vực ASEAN. Theo báo cáo "Thúc đẩy hướng tới hội nhập kỹ thuật số ASEAN" năm 2018 của Bain & Co., nền kinh tế kỹ thuật số của ASEAN chỉ chiếm 7% GDP, trong khi đó Trung Quốc là 16% và Mỹ là 35%.

Báo cáo cũng chỉ ra tích hợp kỹ thuật số sẽ thúc đẩy, tăng tốc thương mại và tăng trưởng nội khối ASEAN. Đồng thời, hệ thống mới có thể kích thích gia tăng GDP trong khối ASEAN từ 800 tỷ USD đến 1.000 tỷ USD vào năm 2025.

Báo cáo cho biết hơn 50% doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) xem các quy trình thương mại xuyên biên giới và cơ sở hạ tầng logistics là rào cản lớn nhất khi bán hàng ra nước ngoài thông qua các kênh kỹ thuật số, trong khi nhiều doanh nghiệp kỹ thuật số lại cho rằng các quy định về địa phương hóa dữ liệu là rào cản đối với thương mại số liền mạch.

Các doanh nghiệp sẽ tham gia dự án này bao gồm Mitsubishi Corp., Mitsui & Co., Nippon Express, NYK Line, Mizuho Bank, Sompo Japan Insurance, Tokio Marine & Nichido Fire Insurance.