Thị trường than đá tháng 10/2026: Neo giá quanh ngưỡng 150 USD/tấn trước áp lực tích trữ mùa đông

Thị trường than đá thế giới và nội địa trong tháng 10/2026 ghi nhận trạng thái giao dịch tương đối điềm tĩnh nhưng duy trì ở mặt bằng giá cao. Sau những đợt điều chỉnh ngắn hạn vào giai đoạn cuối quý 3, giá than nhiệt lượng tiêu chuẩn trên các sàn giao dịch quốc tế đã thiết lập vùng tích lũy vững chắc quanh mốc 150 USD/tấn. Động thái này phản ánh trạng thái giằng co giữa nhu cầu tái tích lũy nhiên liệu chuẩn bị cho mùa đông ở Bắc bán cầu và tốc độ phục hồi thận trọng của các nền kinh tế sản xuất lớn.

Tổng quan diễn biến giá than đá tháng 10/2026

Ghi nhận tại ngày 27/10/2026, giá than đá giao ngay tiêu chuẩn thế giới đạt mức 149,75 USD/tấn (tương đương khoảng 3.869.914 VNĐ/tấn). Mức giá này thể hiện xu hướng tương đối ổn định với mức biến động tăng nhẹ 0,63% so với mặt bằng trung bình tháng trước, mặc dù ghi nhận sự điều chỉnh kỹ thuật giảm nhẹ 0,95 USD/tấn so với mức đỉnh cục bộ 150,70 USD/tấn của tuần giao dịch trung tuần tháng 10.

Xét trên bình diện toàn bộ tháng 10/2026:

Giá trung bình tháng 10/2026: Đạt 149,85 USD/tấn (khoảng 3.872.499 VNĐ/tấn), tăng rõ rệt so với mức bình quân 145,83 USD/tấn (khoảng 3.768.612 VNĐ/tấn) của tháng 9/2026.
Biên độ giao động trong 30 ngày qua: Dao động trong khoảng 143,75 - 152,20 USD/tấn (tương đương 3.714.859 - 3.933.228 VNĐ/tấn).
Đặc điểm đường giá: Đường giá than duy trì ổn định trong nửa đầu tháng (quanh ngưỡng 148,85 - 150,40 USD/tấn), chạm mức trần kỹ thuật 150,70 USD/tấn trong các ngày 23-25/10/2026, trước khi lùi nhẹ về mức 149,75 USD/tấn vào cuối tháng do hoạt động chốt lời ngắn hạn từ các thương nhân quốc tế.

Mặt bằng giá bình quân tháng 10 cao hơn tháng 9 hơn 4 USD/tấn cho thấy sức cầu cơ bản đã bắt đầu gia tăng, tạo lực đỡ vững chắc cho các hợp đồng giao sau.

Thị trường than đá tại Việt Nam: Nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng

Tại thị trường Việt Nam, giá than đá nhập khẩu và than sản xuất trong nước diễn biến nhịp nhàng theo diễn biến chung của thị trường năng lượng khu vực. Tháng 10 là thời điểm chuyển mùa khi sản lượng thủy điện tại miền Bắc bắt đầu bước vào giai đoạn cuối mùa lũ, nhường lại dư địa phát điện cho các nhà máy nhiệt điện than.

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc tiếp tục đẩy mạnh công tác khai thác, chế biến và pha trộn than để đáp ứng các hợp đồng cung ứng dài hạn cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Nhu cầu nhập khẩu than nhiệt năng từ Indonesia và Australia của các doanh nghiệp trong nước vẫn duy trì ở mức cao nhằm phục vụ pha trộn, hạ giá thành sản xuất điện và đáp ứng nhiên liệu cho các ngành công nghiệp nặng như xi măng, luyện kim và hóa chất.

Với mức giá quy đổi nhập khẩu về cảng Việt Nam xấp xỉ 3,87 triệu VNĐ/tấn (chưa bao gồm thuế, phí logistics nội địa và kiểm định), các nhà máy nhiệt điện than tư nhân và BOT đang duy trì kiểm soát chặt chẽ lượng hàng tồn kho nhằm cân đối chi phí tài chính trong bối cảnh tỷ giá biến động.

Phân tích nguyên nhân biến động giá trong tháng 10/2026

Sự tích lũy của giá than quanh vùng 150 USD/tấn trong tháng 10 xuất phát từ sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố cung - cầu thực tế:

1. Làn sóng chuẩn bị tồn trữ cho mùa đông ở Bắc bán cầu

Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc - những quốc gia tiêu thụ than lớn nhất châu Á - đã đẩy nhanh tiến độ ký kết hợp đồng giao hàng cho tháng 11 và tháng 12/2026. Mặc dù Trung Quốc tiếp tục tăng sản lượng khai thác nội địa, nhu cầu nhập khẩu các dòng than nhiệt lượng cao (trên 5.500 - 6.000 kcal/kg) từ thị trường quốc tế vẫn không hề suy giảm nhằm nâng cao hiệu suất phát nhiệt khi nhiệt độ mùa đông dự báo có thể giảm sâu.

2. Nguồn cung tại các trung tâm xuất khẩu chính gặp thách thức cục bộ

Tại Australia, mưa lớn cục bộ ở bang Queensland và New South Wales vào giữa tháng 10 đã gây gián đoạn tạm thời hoạt động vận tải đường sắt ra các cảng xuất khẩu than như Newcastle. Tại Indonesia, việc thắt chặt các quy định khai thác bền vững và kiểm tra hạn ngạch RKAB (kế hoạch ngân sách làm việc) khiến một số mỏ vừa và nhỏ chậm tiến độ giao hàng, góp phần giữ giá than ở mức sàn vững chắc.

3. Nhu cầu bổ sung công suất từ ngành công nghiệp nặng

Quý 4 thường là cao điểm hoàn thành các chỉ tiêu sản xuất công nghiệp và xây dựng hạ tầng tại các nước châu Á. Các nhà máy luyện thép, xi măng và phân bón gia tăng tỷ lệ vận hành máy móc, trực tiếp thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ các dòng than nhiệt và than luyện cốc.

Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô toàn cầu

Bên cạnh yếu tố cung - cầu vật chất, bức tranh thị trường than đá tháng 10/2026 chịu sự chi phối mạnh mẽ của bối cảnh kinh tế vĩ mô:

Mặt bằng lãi suất và chi phí vốn: Dù các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đã bước vào chu kỳ nới lỏng tiền tệ, lãi suất thực tế vẫn duy trì ở mức đòi hỏi các doanh nghiệp năng lượng phải tính toán chi phí lưu kho tối ưu. Điều này ngăn cản các hoạt động đầu cơ tích trữ quá mức, kìm hãm giá than không bứt phá quá xa mốc 152 USD/tấn.
Biến động tỷ giá USD: Đồng USD neo ở vùng chỉ số cao trong tháng 10 làm gia tăng áp lực chi phí nhập khẩu đối với các nước nhập khẩu than bằng đồng bản tệ như Ấn Độ hay các nước Đông Nam Á. Điều này buộc người mua phải mặc cả khắt khe hơn, kéo giá giao ngay từ mức 150,70 USD xuống 149,75 USD vào những ngày cuối tháng.
Sự giằng co giữa chuyển dịch xanh và an ninh năng lượng: Dù các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) tiếp tục được thúc đẩy, thực tế vận hành lưới điện cho thấy than đá vẫn là nguồn năng lượng nền tảng không thể thay thế hoàn toàn trong ngắn hạn, đặc biệt khi giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vẫn duy trì ở ngưỡng đắt đỏ.

Dự báo xu hướng thị trường những tháng cuối năm 2026

Dựa trên các chỉ số kỹ thuật và diễn biến cơ bản, giá than đá trong tháng 11 và tháng 12/2026 được dự báo sẽ duy trì xu hướng dao động tăng nhẹ (bullish bias) nhưng khó xảy ra những cú sốc tăng giá đột biến:

Ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật mạnh hiện nằm tại vùng 143,00 - 145,00 USD/tấn, trong khi ngưỡng kháng cự tâm lý then chốt nằm tại 155,00 USD/tấn. Nếu thời tiết mùa đông tại Đông Á và châu Âu khắc nghiệt hơn dự báo, giá than có thể kiểm định lại mốc 155 - 160 USD/tấn. Ngược lại, nếu mùa đông ấm hơn dự kiến, thị trường nhiều khả năng sẽ tái tích lũy trong biên độ 145 - 150 USD/tấn.

Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp tiêu thụ than

Trước bối cảnh giá than duy trì ổn định ở vùng giá tương đối cao, các doanh nghiệp sử dụng than làm nguyên liệu đầu vào cần chủ động triển khai các giải pháp sau:

Đa dạng hóa nguồn nhập khẩu: Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một thị trường cung ứng duy nhất; cần linh hoạt kết hợp giữa than Indonesia (nhiệt trị trung bình, hàm lượng lưu huỳnh thấp) và than Australia, Nam Phi hoặc Nga để tối ưu hóa bài toán chi phí.
Chốt hợp đồng kỳ hạn hợp lý: Tranh thủ những nhịp điều chỉnh kỹ thuật khi giá than lùi về ngưỡng 145 - 148 USD/tấn để gia tăng tỷ lệ chốt giá cho các đơn hàng quý 1 năm sau, tránh rủi ro biến động giá trong cao điểm mùa đông.
Tối ưu hóa công nghệ đốt và tồn trữ: Đẩy mạnh đầu tư công nghệ nghiền, sấy và phối trộn than nhằm tận dụng các loại than phẩm cấp thấp hơn mà vẫn đảm bảo hiệu suất lò hơi, giảm thiểu hao hụt tồn trữ và tuân thủ các quy chuẩn bảo vệ môi trường.

Nhìn chung, thị trường than đá tháng 10/2026 đã thể hiện tính ổn định cao sau giai đoạn tái cơ cấu cung cầu toàn cầu. Việc chủ động theo dõi sát sao các chỉ số kinh tế vĩ mô và động thái chính sách năng lượng sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí sản xuất trong các tháng cuối năm.