Thị Trường Than Đá Tháng 06/2026: Sức Nóng Từ Nhu Cầu Năng Lượng Và Biến Động Giá Toàn Cầu

Bước vào tháng 06/2026, thị trường năng lượng thế giới nói chung và thị trường than đá nói riêng đang chứng kiến những diễn biến vô cùng sôi động. Sau một giai đoạn tương đối bình ổn vào quý I, giá than đá bắt đầu có những bước chuyển mình mạnh mẽ khi bước vào cao điểm mùa hè. Những biến động về địa chính trị, sự thay đổi trong chính sách năng lượng của các quốc gia lớn và đặc biệt là áp lực từ nhu cầu tiêu thụ điện năng đã đẩy giá than duy trì ở mức cao. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích diễn biến giá than trong tuần đầu tháng 6, các nguyên nhân cốt lõi và những yếu tố vĩ mô đang định hình thị trường than đá trong giai đoạn này.

1. Tổng quan diễn biến giá than đá trong tuần đầu tháng 06/2026

Theo dữ liệu cập nhật mới nhất từ hệ thống theo dõi giá hàng hóa quốc tế, giá than đá tại thời điểm ngày 06/06/2026 đang đứng ở mức 148.75 USD/mt, tương đương khoảng 3.917.034 VNĐ/tấn. So với những ngày đầu tháng, thị trường đang duy trì một xu hướng ổn định nhưng ở vùng giá cao, với mức tăng nhẹ 0.81%, tương ứng với mức chênh lệch +1.20 USD (khoảng 31.600 VNĐ) so với phiên giao dịch trước đó.

Nếu nhìn vào bức tranh rộng hơn, chúng ta có thể thấy một sự bứt phá rõ rệt so với tháng trước. Giá trung bình của tháng hiện tại đang ở mức 145.27 USD/mt, cao hơn đáng kể so với mức giá trung bình của tháng 05/2026 là 132.78 USD/mt. Biên độ dao động trong 30 ngày qua nằm trong khoảng từ 130.85 đến 148.75 USD/mt, cho thấy một lực đẩy tăng trưởng mạnh mẽ từ cuối tháng 5 kéo dài sang đầu tháng 6.

Cụ thể diễn biến trong tuần đầu tiên của tháng 6 như sau:

• Ngày 01/06/2026: 140.30 USD/mt - Khởi đầu tháng với mức giá nền khá cao.
• Ngày 02/06/2026: 141.30 USD/mt - Tăng nhẹ 1 USD khi nhu cầu từ các nhà máy nhiệt điện khu vực châu Á bắt đầu gia tăng.
• Ngày 03/06/2026 & 04/06/2026: Giá vọt lên mức 146.25 USD/mt và duy trì ổn định, phản ánh sự lo ngại về nguồn cung từ các mỏ lớn.
• Ngày 05/06/2026 & 06/06/2026: Giá đạt đỉnh ngắn hạn tại 148.75 USD/mt và có dấu hiệu đi ngang (sideway) ở vùng đỉnh này.

2. Phân tích nguyên nhân gây ra biến động giá than đá

Sự gia tăng giá than đá từ mức trung bình 132.78 USD của tháng trước lên sát ngưỡng 150 USD vào đầu tháng 6 không phải là ngẫu nhiên. Có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến sự biến động này:

Thứ nhất: Áp lực từ nhu cầu làm mát trong mùa hè nắng nóng kỷ lục. Tháng 6 là thời điểm bắt đầu cao điểm mùa hè tại Bắc bán cầu, đặc biệt là tại các cường quốc tiêu thụ than như Trung Quốc, Ấn Độ và các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Hiện tượng thời tiết cực đoan khiến nhu cầu sử dụng điện cho các thiết bị làm mát tăng vọt. Trong bối cảnh các nguồn năng lượng tái tạo (như thủy điện) bị hạn chế do hạn hán, nhiệt điện than trở thành "cứu cánh" quan trọng nhất để đảm bảo an ninh năng lượng, từ đó đẩy cầu than lên cao.

Thứ hai: Sự thắt chặt nguồn cung từ các quốc gia xuất khẩu lớn. Các báo cáo từ Indonesia và Australia – hai quốc gia xuất khẩu than hàng đầu – cho thấy sản lượng khai thác đang gặp một số trở ngại kỹ thuật và logistics. Tại Australia, các quy định mới về an toàn lao động và môi trường đã phần nào làm chậm tiến độ khai thác. Trong khi đó, Indonesia đang ưu tiên cung cấp than cho thị trường nội địa để phục vụ các nhà máy điện trong nước, khiến lượng than xuất khẩu ra thị trường giao ngay (spot market) bị sụt giảm, trực tiếp đẩy giá thế giới đi lên.

Thứ ba: Chi phí logistics và vận tải biển gia tăng. Giá dầu thô và nhiên liệu hàng hải duy trì ở mức cao trong tháng 6/2026 đã làm tăng chi phí vận chuyển than từ các cảng xuất khẩu đến các điểm tiêu thụ. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các quốc gia nhập khẩu than như Việt Nam, nơi giá than cập cảng (CIF) chịu tác động lớn từ giá cước tàu rời.

3. Các ảnh hưởng vĩ mô tới giá than đá giai đoạn này

Giá than đá không chỉ biến động theo quy luật cung cầu thuần túy mà còn chịu tác động sâu sắc từ các yếu tố kinh tế vĩ mô toàn cầu. Trong giai đoạn tháng 06/2026, chúng ta cần chú ý đến các yếu tố sau:

Chính sách tiền tệ và sức mạnh của đồng USD

Hầu hết các giao dịch than đá trên thế giới đều được định giá bằng đồng USD. Trong tuần đầu tháng 6, việc đồng USD duy trì sức mạnh ổn định so với các đồng tiền khác đã khiến giá than trở nên đắt đỏ hơn đối với các quốc gia nhập khẩu. Tại Việt Nam, với mức giá 148.75 USD/mt, quy đổi ra tiền đồng đã lên tới gần 4 triệu đồng/tấn. Sự biến động tỷ giá USD/VND luôn là một biến số quan trọng mà các doanh nghiệp nhập khẩu than phải tính toán kỹ lưỡng để tránh rủi ro tài chính.

Tiến trình chuyển đổi năng lượng xanh (Energy Transition)

Dù thế giới đang hướng tới mục tiêu "Net Zero", nhưng thực tế năm 2026 cho thấy quá trình này không hề dễ dàng. Việc đầu tư vào các mỏ than mới bị hạn chế do các rào cản về môi trường và tín dụng xanh đã tạo ra một sự lệch pha giữa cung và cầu. Nguồn cung than chất lượng cao ngày càng khan hiếm trong khi nhu cầu vẫn duy trì ở mức cao để phục vụ sản xuất công nghiệp (thép, xi măng) và điện năng. Đây là yếu tố vĩ mô mang tính dài hạn tiếp tục hỗ trợ cho giá than đứng ở mức cao.

Căng thẳng địa chính trị và an ninh năng lượng

Các xung đột tại các khu vực nhạy cảm về năng lượng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt hoàn toàn trong năm 2026, buộc các quốc gia phải tăng cường dự trữ năng lượng chiến lược. Than đá, với lợi thế dễ lưu kho và vận chuyển hơn khí đốt, tiếp tục được nhiều chính phủ lựa chọn làm nguồn dự phòng chiến lược. Tâm lý tích trữ này đặc biệt mạnh mẽ vào đầu tháng 6 khi các dự báo thời tiết cho thấy một mùa hè khắc nghiệt đang đến gần.

4. Thị trường than đá tại Việt Nam: Thách thức và thích ứng

Tại Việt Nam, biến động giá than thế giới trong tuần từ 01/06 đến 06/06/2026 mang lại những áp lực không nhỏ. Việt Nam hiện là quốc gia nhập khẩu than lớn để phục vụ sản xuất điện và công nghiệp nặng. Với mức giá xấp xỉ 3.917.034 VNĐ/tấn, chi phí đầu vào cho các nhà máy nhiệt điện đang tăng cao.

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc đang nỗ lực tối đa để tăng sản lượng khai thác trong nước nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào than nhập khẩu. Tuy nhiên, do đặc thù địa chất khai thác ngày càng xuống sâu, chi phí khai thác nội địa cũng có xu hướng tăng. Sự chênh lệch giá giữa than nội địa và than nhập khẩu đang tạo ra những bài toán điều tiết phức tạp cho cơ quan quản lý giá.

Trong tháng 6 này, Bộ Công Thương đã có những chỉ đạo sát sao về việc đảm bảo cung ứng than cho sản xuất điện, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt năng lượng trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm. Các doanh nghiệp lớn trong ngành thép và xi măng cũng đang phải tái cấu trúc quy trình sản xuất, tận dụng tối đa nhiệt dư và cải tiến công nghệ để giảm định mức tiêu hao than trên mỗi đơn vị sản phẩm.

5. Nhận định và dự báo cho phần còn lại của tháng 06/2026

Dựa trên các dữ liệu thực tế và phân tích vĩ mô, có thể đưa ra một số nhận định cho thị trường than đá trong những tuần tới của tháng 6:

• Về xu hướng giá: Giá than dự kiến sẽ khó có sự sụt giảm mạnh. Ngưỡng hỗ trợ 140 USD/mt hiện đang rất vững chắc. Nếu nhu cầu từ Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh trong nửa cuối tháng, giá hoàn toàn có thể kiểm thử lại vùng 155 - 160 USD/mt.
• Về nguồn cung: Thị trường sẽ theo dõi sát sao các động thái từ Indonesia về hạn ngạch xuất khẩu. Bất kỳ sự thắt chặt nào thêm cũng sẽ là "mồi lửa" cho giá than tăng tốc.
• Về tác động kinh tế: Giá than duy trì ở mức cao sẽ gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thông qua giá điện và giá các mặt hàng công nghiệp. Đây là điều mà các nhà hoạch định chính sách cần lưu tâm để có các biện pháp bình ổn kinh tế vĩ mô kịp thời.

Kết luận: Thị trường than đá trong tuần đầu tháng 06/2026 đang phản ánh đúng thực trạng của nền kinh tế năng lượng toàn cầu: căng thẳng, nhạy cảm nhưng đầy tính thích nghi. Với mức giá 148.75 USD/mt, than đá vẫn khẳng định vai trò không thể thay thế của mình trong cơ cấu năng lượng hiện tại. Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư tại Việt Nam, việc theo dõi sát sao diễn biến giá than hàng ngày và các yếu tố vĩ mô là chìa khóa để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn trong bối cảnh thị trường đầy biến động này.

Bài viết tổng hợp dựa trên dữ liệu thị trường thực tế tính đến ngày 06/06/2026. Mọi biến động tiếp theo sẽ được cập nhật trong các báo cáo thị trường định kỳ tới.