Airbus triệu hồi 6.000 máy bay A320: Chuyện gì đang xảy ra?

Ngành hàng không toàn cầu vừa trải qua một cú chấn động lớn khi Airbus bất ngờ ra thông báo triệu hồi khoảng 6.000 máy bay thuộc dòng A320 sau một sự cố được đánh giá là “nghiêm trọng nhất trong nhiều năm”.

Theo Reuters, quyết định được đưa ra sau vụ việc xảy ra hôm 30/10, khi một chiếc A320 của JetBlue bất ngờ mất độ cao đột ngột do lỗi hệ thống điều khiển, buộc phi công phải hạ cánh khẩn cấp. Một số hành khách bị thương nhẹ, nhưng điều khiến giới chuyên môn lo ngại là nguyên nhân: dữ liệu của máy tính điều khiển chuyến bay bị "hỏng" do bức xạ Mặt Trời mạnh bất thường.

Cuộc điều tra nhanh sau đó chỉ ra rằng hệ thống máy tính ELAC – bộ phận điều khiển cánh lái và độ nghiêng của máy bay – có thể bị ảnh hưởng khi dữ liệu bị nhiễu bởi hiện tượng bức xạ. Al Jazeera dẫn nguồn kỹ thuật cho biết điều này khiến máy bay có nguy cơ mất ổn định độ cao trong tích tắc, một rủi ro nghiêm trọng buộc nhà sản xuất phải hành động ngay lập tức. Airbus kết luận rằng khoảng 6.000 máy bay A320 đang hoạt động có nguy cơ gặp lỗi tương tự và cần phải cập nhật phần mềm hoặc thay thế phần cứng bảo vệ để bảo đảm an toàn.

Theo Financial Times, đây là một trong những đợt triệu hồi lớn nhất trong lịch sử 55 năm của Airbus. Dòng A320 vốn là xương sống của ngành hàng không thế giới, được hơn 11.000 chiếc đưa vào khai thác. Việc một nửa trong số đó cần được kiểm tra khẩn cấp khiến các hãng hàng không toàn cầu phải đối mặt với bài toán chưa từng có về nhân lực và lịch bay.

American Airlines—đơn vị sở hữu đội bay A320 lớn nhất nước Mỹ—cho biết hơn 300 máy bay của hãng bị ảnh hưởng. Các hãng lớn ở châu Âu như Lufthansa, easyJet, Wizz Air; hay châu Á như IndiGo cũng đồng loạt phải điều chỉnh lịch bay và đưa hàng loạt máy bay vào bảo trì.

Airbus hướng dẫn rằng đa số máy bay chỉ cần khôi phục lại phiên bản phần mềm trước đó, thao tác có thể hoàn thành trong vòng 1–2 giờ. Nhưng khoảng vài trăm đến 1.000 máy bay cần lắp thêm phần cứng bảo vệ, quá trình này phức tạp hơn, đòi hỏi nhiều giờ hoặc thậm chí nhiều ngày trên mặt đất. Điều này đã gây áp lực rất lớn lên hệ thống kỹ thuật vốn đang quá tải hậu COVID-19. Business Insider nhận định tình trạng này có thể làm gia tăng nguy cơ hoãn – hủy chuyến trong mùa cao điểm du lịch cuối năm, đặc biệt tại Mỹ và châu Âu.

Trong thông cáo phát đi, Airbus khẳng định “an toàn hành khách là ưu tiên số một” và việc triệu hồi là biện pháp bắt buộc để loại bỏ mọi nguy cơ tiềm ẩn. Tuy nhiên, công ty thừa nhận chiến dịch sửa chữa quy mô lớn này sẽ gây gián đoạn hoạt động và đề nghị các hãng bay phối hợp tối đa để hạn chế ảnh hưởng tới hành khách. Các cơ quan quản lý, bao gồm Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA), cũng yêu cầu mọi máy bay bị ảnh hưởng phải hoàn tất sửa chữa trước khi bay bất kỳ chuyến thương mại nào tiếp theo.

Tác động của sự kiện lan rộng nhanh chóng. Hàng triệu hành khách nhận cảnh báo có thể thay đổi lịch trình, nhiều hãng lớn tạm ngừng bán vé một số tuyến để tránh tình trạng quá tải. Các sân bay và trung tâm bảo trì, vốn vốn đã trong tình trạng thiếu nhân lực, nay phải hoạt động hết công suất. Giới phân tích cho rằng đây là phép thử cho toàn bộ chuỗi vận hành kỹ thuật của ngành hàng không, vốn phụ thuộc nặng nề vào hệ thống phần mềm phức tạp và ngày càng nhạy cảm hơn trước những yếu tố thiên nhiên như bức xạ vũ trụ.

Vụ triệu hồi 6.000 máy bay A320 không chỉ là một sự cố kỹ thuật đơn lẻ, mà cho thấy thách thức rất lớn trong bối cảnh máy bay hiện đại ngày càng phụ thuộc vào phần mềm và hệ thống điện tử. Tương lai gần, ngành hàng không sẽ phải rà soát lại tiêu chuẩn an toàn liên quan đến bức xạ mặt trời và môi trường vũ trụ. Còn trước mắt, toàn bộ hệ sinh thái – từ nhà sản xuất, hãng bay đến sân bay – sẽ cần phối hợp chặt chẽ để hoàn thành chiến dịch sửa chữa lịch sử này, đưa đội bay A320 trở lại bầu trời một cách an toàn và ổn định.

Theo: Reuters