Cảng Hải Phòng – Khi đổi mới sáng tạo trở thành nền tảng cho năng lực quản trị thời đại số

Ở một doanh nghiệp đầu ngành như Cảng Hải Phòng, nơi hoạt động 24/7 và tiếp nhận hàng nghìn lượt tàu mỗi năm, đổi mới sáng tạo không phải lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết để duy trì sức cạnh tranh. Khi được hỏi về động lực đằng sau hành trình này, ông Nguyễn Tường Anh mở đầu bằng một nhận định ngắn gọn nhưng đầy sức nặng: "Trong vận hành cảng biển, đôi khi một thay đổi rất nhỏ cũng tạo ra chênh lệch rất lớn."

Từ cảng biển truyền thống đến "cảng thông minh - cảng xanh": Bước chuyển mình tất yếu của doanh nghiệp đầu ngành

Ông cho biết trong ngành hàng hải, logistics sản lượng hàng hóa khổng lồ không chỉ phản ánh quy mô mà còn thể hiện mức độ phức tạp của dữ liệu vận hành và tài chính phía sau. Mỗi container qua bãi, mỗi chuyến tàu cập cảng đều tạo ra một lớp dữ liệu mới gắn liền với sản lượng, giá thành, công nợ hay hiệu suất thiết bị. Nếu không đổi mới, không cải tiến liên tục, toàn bộ hệ thống vận hành có thể nhanh chóng trở nên chậm chạp, tốn kém và thiếu minh bạch.

Đối với Cảng Hải Phòng, đổi mới sáng tạo bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một thao tác nâng hạ được điều chỉnh thông minh hơn, một quy trình đối chiếu chứng từ được rút gọn, một luồng công việc được tổ chức lại mạch lạc hơn. "Mỗi giây rút ngắn được trên cầu bến là cả một dòng tàu được hưởng lợi," ông nói. Chính tư duy cải tiến liên tục ấy đã tạo nên văn hóa làm việc cốt lõi của Cảng: luôn đặt câu hỏi "ngày mai phải làm tốt hơn hôm nay".

Theo ông, đổi mới sáng tạo không đơn thuần là đưa thêm công nghệ vào hệ thống, mà là cách doanh nghiệp nhìn về tương lai. Đó là sự thay đổi trong tư duy quản trị, là cách lãnh đạo lựa chọn hướng đi dài hạn và sẵn sàng đầu tư những nguồn lực bền bỉ để tạo dựng một nền tảng mạnh mẽ hơn. Với Cảng Hải Phòng, đổi mới sáng tạo là chiếc chìa khóa giúp doanh nghiệp tiến gần tới mô hình "cảng thông minh – cảng xanh", phù hợp với tiêu chuẩn phát triển bền vững toàn cầu.

Nói về hành trình chuyển đổi số, ông Tường Anh nhấn mạnh rằng dữ liệu và tự động hóa chính là hai trụ cột quyết định. Cảng Hải Phòng đã triển khai hàng loạt giải pháp số hóa như ePort, SmartGate hay Checkpoint nhằm theo dõi container, giám sát thiết bị và kiểm soát luồng hàng theo thời gian thực. Những công nghệ này tạo ra một bức tranh vận hành toàn diện, giúp ban điều hành đưa ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn, thay vì dựa trên kinh nghiệm hay cảm tính như trước đây.

Ông chia sẻ thêm rằng hệ thống vận hành thông minh chỉ thực sự hoàn chỉnh khi song hành với một nền tảng tài chính minh bạch và chuẩn hóa. Tại Cảng Hải Phòng, khối lượng giao dịch nội bộ giữa các công ty con và các đơn vị trong hệ sinh thái Tổng Công ty Hàng Hải Việt Nam (VIMC) rất lớn, tạo nên sự phức tạp đáng kể trong quá trình hợp nhất báo cáo. Mỗi kỳ báo cáo tài chính là một áp lực lớn, đòi hỏi tốc độ, sự chính xác và khả năng kiểm soát dữ liệu xuyên suốt nhiều hệ thống khác nhau.

"Mảnh ghép" giúp chuẩn hóa và tăng tốc quản trị tài chính

Với vị thế là đơn vị thành viên chủ lực của VIMC, Cảng Hải Phòng có cơ hội quan sát trực tiếp quá trình tập đoàn triển khai giải pháp hợp nhất báo cáo tài chính – FPT CFS. Từ kinh nghiệm thực tế của VIMC và qua quá trình tìm hiểu kỹ lưỡng giải pháp, kết hợp với đặc thù riêng về quy mô dữ liệu, số lượng công ty con, công ty liên kết và khối lượng giao dịch nội bộ rất lớn, Cảng Hải Phòng nhận thấy FPT CFS là "mảnh ghép" phù hợp nhất để giải quyết các thách thức lâu năm: chuẩn hóa dữ liệu, rút ngắn thời gian đóng sổ và giảm rủi ro sai sót trong hợp nhất.

Sau sáu tháng triển khai vận hành, giải pháp đã giúp doanh nghiệp chuẩn hóa toàn bộ chu trình hợp nhất. Các bước đối chiếu, loại trừ giao dịch nội bộ và xử lý bút toán vốn mất nhiều thời gian đã được tự động hóa ở mức cao, giúp giảm mạnh sai sót và rút ngắn thời gian ra báo cáo.

"Không thể nói đến chuyển đổi số nếu dữ liệu tài chính nằm rời rạc trong những file Excel khác nhau," ông nhấn mạnh. "Minh bạch, nhất quán và khả năng dự báo chính là tiêu chí để cổ đông tin tưởng vào chiến lược phát triển của doanh nghiệp."

Với FPT CFS, Cảng Hải Phòng đã có được một nền tảng dữ liệu tập trung, có phân quyền và kiểm soát rõ ràng, tạo ra sự chủ động rất lớn trong công tác quản trị tài chính, hỗ trợ ban lãnh đạo đưa ra quyết định nhanh và chính xác. Đây là bước tiến quan trọng để doanh nghiệp tiến gần hơn tới chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS).

Không chỉ nói về câu chuyện của Cảng Hải Phòng, với vai trò Phó Chủ tịch Hiệp hội Cảng biển Việt Nam (VPA), ông Tường Anh chia sẻ góc nhìn chiến lược về tương lai của toàn ngành. Theo ông, chuyển đổi số tài chính và vận hành không còn là xu hướng mà đã trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi.

Ông cho rằng doanh nghiệp cảng biển – logistics muốn bứt phá cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa dữ liệu. Khi dữ liệu từ cầu bến, kho bãi, vận tải và điều phối vận hành được tổ chức lại theo một chuẩn thống nhất, hệ thống tài chính – kế toán mới có đủ điều kiện để vận hành trơn tru và minh bạch. Từ nền tảng này, việc số hóa những quy trình quan trọng như đối soát công nợ, quản lý hóa đơn hay tính giá thành mới thực sự mang lại hiệu quả.

Bên cạnh đó, một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ, tích hợp giữa ERP và các nền tảng chuyên ngành sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn liền mạch từ vận hành tới tài chính. Và yếu tố then chốt cuối cùng vẫn là con người. Nhân sự tài chính cần được trang bị kỹ năng sử dụng BI, ERP, AI và tư duy quản trị theo dữ liệu. "Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đội ngũ sẵn sàng và hiểu rõ giá trị mà nó mang lại," ông nhấn mạnh.

Kết thúc cuộc trò chuyện, ông Tường Anh khẳng định sự bền vững của một doanh nghiệp không chỉ đến từ quy mô, mà từ cách quản trị và tổ chức. Cảng Hải Phòng đang hướng tới một mô hình cảng biển hiện đại, nơi vận hành được tự động hóa, tài chính minh bạch và quyết định dựa trên dữ liệu. Đó là hành trình cần sự kiên định, đổi mới liên tục và tư duy lãnh đạo nhất quán. "Với chúng tôi, đổi mới sáng tạo chính là "nhiên liệu" của tương lai," ông nói. "Đó là nền tảng để Cảng Hải Phòng giữ vững vị thế doanh nghiệp cảng biển lớn nhất miền Bắc và trở thành hình mẫu về quản trị trong ngành logistics Việt Nam."