Chỉ 1 tháng nữa, hàng loạt quy định mới về BHXH chính thức có hiệu lực, tác động đến hàng triệu lao động

Tăng mức lương tối thiểu đóng BHXH

Từ ngày 1/1/2026, mức lương tối thiểu vùng chính thức tăng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Việc điều chỉnh này kéo theo thay đổi về mức lương tối thiểu làm căn cứ tính tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.

Căn cứ quy định pháp luật về BHXH hiện hành: mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng từ 01/01/2026 được điều chỉnh. Đồng thời pháp luật về BHXH hiện hành quy định mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường.

Do đó, từ 01/01/2026, mức lương tối thiểu làm căn cứ tính đóng BHXH bắt buộc như sau:

Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng)

Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng)

Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng)

Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng)

Bên cạnh tăng mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH, Nghị định 293 còn điều chỉnh mức lương tối thiểu giờ từ thời điểm 01/01/2026.

Vùng I: 25.500 đồng

Vùng II: 22.700 đồng

Vùng III: 20.000 đồng

Vùng IV: 17.800 đồng

Tăng mức hưởng chế độ thai sản

Đối với lao động nữ

- Tiền trợ cấp thai sản khi lao động nữ sinh con:

Tiền thai sản trong thời gian nghỉ sinh của lao động nữ được tính theo Điều 59 của Luật BHXH 2024:

Mức hưởng = 100% x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng trước khi nghỉ x 6 tháng

Đối với lao động nam

* Tiền chế độ thai sản của lao động nam

Căn cứ Điều 59 Luật BHXH 2024, tiền thai sản của chồng được tính theo công thức:

Mức hưởng = Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng trước khi nghỉ : 24 x Số ngày nghỉ

Như vậy từ công thức tính tiền chế độ thai sản nêu trên có thể thấy khi mức tiền lương tháng đóng BHXH thì mức hưởng cũng sẽ tăng theo.

Tăng mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa

Từ 01/01/2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực, quy định về mức hưởng trợ cấp thất nghiệp, khoản 1 Điều 38 Luật này như sau:

1. Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc nhưng tối đa không quá 05 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Theo quy định này, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa mà người lao động được nhận hằng tháng sẽ không vượt quá 05 lần mức lương tối thiểu vùng.

Như vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa của người lao động cũng được điều chỉnh tăng.

Ngoài ra, theo căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 15 Quyết định 595/QĐ-BHXH:

"2. Người lao động đóng BHTN theo chế độ tiền lương do đơn vị quyết định thì tiền lương tháng đóng BHTN là tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc quy định tại Khoản 2 Điều 6. Trường hợp mức tiền lương tháng của người lao động cao hơn 20 tháng lương tối thiểu vùng thì mức tiền lương tháng đóng BHTN bằng 20 tháng lương tối thiểu vùng.

Như vậy, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp cũng phụ thuộc vào tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH. Khi lương tối thiểu vùng tăng, mức lương tháng đóng BHXH tối thiểu sẽ tang và mức đóng bảo hiểm thất nghiệp tối thiểu cũng tăng, và mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động sẽ tăng theo.

Tăng tiền lương ngừng việc

Căn cứ theo quy định tại Điều 99 Bộ luật Lao động 2019, nếu phải ngừng việc do lỗi của người lao động khác hoặc vì sự cố điện, nước, do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm,… người lao động sẽ được trả lương trong thời gian ngừng việc.

- Nếu ngừng việc do lỗi của người lao động khác: Nhận lương ít nhất bằng lương tối thiểu vùng.

- Nếu ngừng việc do sự cố điện, nước, thiên tai,…: Trong 14 ngày đầu được nhận lương ít nhất bằng lương tối thiểu vùng.

Do vậy, có thể thấy, khi lương tối thiểu vùng tăng, mức lương ngừng việc tối thiểu trả cho người lao động cũng tăng theo.