Chỉ báo kỹ thuật đọc vị dòng tiền giúp nhà đầu tư phát hiện cổ phiếu được gom hay xả

Trên thị trường chứng khoán, giá cổ phiếu đôi khi không phản ánh đầy đủ dòng tiền thực sự đang vào hay ra. Chỉ báo Money Flow Index (MFI) ra đời nhằm giải quyết vấn đề này, kết hợp giữa giá và khối lượng giao dịch để đánh giá dòng tiền vào/ra cổ phiếu.

MFI dao động từ 0 đến 100 và thường được tính trên 14 phiên, giúp nhà đầu tư xác định vùng quá mua, quá bán và nhận diện tín hiệu đảo chiều sớm.

MFI được phát triển dựa trên chỉ báo RSI, nhưng bổ sung khối lượng giao dịch nhằm phản ánh lực mua bán thực tế. Khi khối lượng tăng đột biến trong các đỉnh hoặc đáy, chỉ dựa vào giá chưa đủ để đánh giá, và MFI giúp nhà đầu tư nhìn rõ dòng tiền thực sự đang tác động đến cổ phiếu.

MFI bắt đầu bằng việc xác định Giá điển hình (Typical Price): trung bình cộng giữa giá cao, giá thấp và giá đóng cửa trong phiên. Giá điển hình này nhân với khối lượng giao dịch sẽ ra Dòng tiền (Money Flow).

Nếu giá điển hình tăng so với phiên trước, dòng tiền dương; nếu giảm, dòng tiền âm. Tổng hợp dòng tiền dương và âm trong 14 phiên sẽ tạo ra Tỷ lệ dòng tiền (Money Flow Ratio), từ đó tính ra chỉ số MFI theo công thức chuẩn.

Ý nghĩa và cách sử dụng MFI

MFI cung cấp ba loại tín hiệu chính: (1) Xác định xu hướng khi MFI trên 50, xu hướng tăng chiếm ưu thế; dưới 50, xu hướng giảm có thể chi phối. (2) Vùng quá mua/quá bán MFI trên 80 cảnh báo cổ phiếu bị mua quá đà; MFI dưới 20 cảnh báo cổ phiếu bị bán mạnh, khả năng bật tăng. (3) Phân kỳ/hội tụ giữa giá và MFI, nếu giá lập đỉnh mới nhưng MFI thấp hơn, dòng tiền yếu, khả năng đảo chiều tăng thấp; nếu giá lập đáy thấp hơn nhưng MFI cao hơn, dòng tiền tham gia, cổ phiếu có thể hồi phục.

MFI giúp nhà đầu tư nhìn thấy lực mua bán thực tế, từ đó đưa ra quyết định sớm hơn dựa trên dòng tiền, thay vì chỉ nhìn giá. Ví dụ, một cổ phiếu duy trì giá ổn định nhưng MFI giảm xuống dưới 20 cho thấy áp lực bán giảm, dòng tiền bắt đầu tham gia, cổ phiếu có thể bật tăng trong vài phiên sau.

Mặc dù là công cụ hữu ích, MFI không hoàn hảo. Trong các thị trường biến động mạnh hoặc xu hướng kéo dài, chỉ báo có thể cho tín hiệu giả hoặc duy trì ở vùng quá mua/quá bán lâu mà giá chưa phản ứng. Vì vậy, MFI nên được kết hợp với các công cụ khác như đường trung bình động, hỗ trợ/kháng cự hay các chỉ báo xu hướng để nâng cao độ chính xác.