Chuyển đổi xanh nhưng xe điện vào tới chung cư lại bị kỳ thị?

Một số Ban quản lý chung cư không cho gởi, sạc xe điện  

Cuối tháng 11, chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) phát đi ra thông báo dừng nhận trông giữ xe máy điện và xe đạp điện . Lý do được Ban Quản lý chung cư đưa ra là tầng hầm thiếu diện tích và không có thiết bị chữa cháy phù hợp với loại phương tiện này. Cư dân được đề nghị đưa xe đến các bãi giữ bên ngoài đến trước 1.2.2026.

ẢNH: T.N

Ngay sau đó, do vấp phải sự phản ứng của cư dân, Chủ tịch UBND phường Hoàng Liệt đã yêu cầu Ban quản lý HH Linh Đàm không được từ chối trông giữ xe điện . Đồng thời đề nghị các chung cư bố trí khu vực sạc riêng, trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp và tăng cường giám sát, thay vì cấm toàn diện.

Trước đó, một số chung cư trên địa bàn TP.HCM cũng bất ngờ đưa thông báo không nhận gửi xe máy, ô tô điện dưới mọi hình thức. Đáng chú ý, đơn vị trên còn ra "tối hậu thư" sẽ kiểm tra và xử lý nếu phát hiện có xe điện tại hầm chung cư.

Ngay từ khi xuất hiện hiện hượng chung cư kỳ thị xe điện , luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam đã khẳng định, hành động cấm trên là vi phạm luật Nhà ở, quy định quản lý nhà chung cư. Theo luật, người dân thuê, mua nhà ở trong chung cư phải có diện tích tối thiểu để xe, bất kể là xe xăng hay xe điện . Không có quy định nào cho phép cấm người dân sử dụng xe điện hoặc để xe điện trong chung cư. Do đó, nếu chiếu về luật, Ban Quản lý các chung cư này đã lạm quyền, làm trái quy định pháp luật, cần phải bị xử lý và người dân hoàn toàn có thể khởi kiện Ban Quản lý.

Đồng thời, Ban Quản lý chung cư với chức năng quản lý, được người dân bầu ra với niềm tin sẽ đảm bảo môi trường sống an toàn, văn minh thì cần nắm rõ kiến thức để hiểu nỗi lo cháy nổ từ xe điện có đúng khoa học hay không, nguyên nhân chính dẫn đến cháy nổ do đâu. Từ đó, có trách nhiệm trấn an người dân, hướng dẫn người dân sạc điện đúng cách, không sử dụng phương tiện chất lượng kém. Đồng thời, bố trí những khu vực sạc điện riêng tiện lợi, áp dụng công nghệ để nâng cao quản lý. Việc không quản được thì cấm là biểu hiện của yếu chuyên môn.

Trong bối cảnh tình trạng này vẫn tiếp diễn và có dấu hiệu lan rộng, luật sư Nguyễn Văn Hậu nhìn nhận cần có biện pháp mạnh mẽ từ Chính phủ cho tới các địa phương, nhất là ở cấp xã, phường để bảo vệ và ưu tiên quyền sạc điện của người dân ở mọi không gian.

"Chủ trương chung của Chính phủ là khuyến khích người dân chuyển đổi phương tiện sang xe sử dụng nhiên liệu sạch, xây dựng môi trường xanh. Hành vi cấm giữ xe điện tại chung cư đi ngược lại chủ trương này. Nếu không được xử lý thấu đáo sẽ khiến người dân mất niềm tin vào các chính sách quyết tâm chuyển đổi xanh của nhà nước. Chính phủ, thành phố vận động người dân chuyển đổi xanh, các doanh nghiệp đồng lòng góp sức hỗ trợ người dân các phương án tài chính để người dân đổi sang xe điện nhưng ở dưới lại có một số nơi lạm quyền cản trở. Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, người dân sẽ ngần ngại không dám chuyển đổi, hậu quả là mục tiêu Net Zero của nhà nước sẽ bị kéo thụt lùi" - luật sư Nguyễn Văn Hậu nhấn mạnh.

ẢNH: CHÍ TÂM

Bài học kinh nghiệm quản lý từ Trung Quốc

Theo các chuyên gia chuyên môn về năng lượng điện, xe điện vốn dĩ an toàn hơn các phương tiện xe xăng. Xăng, dầu rất dễ cháy do điểm chớp cháy của xăng là -43 độ C, của dầu diesel là 52 độ C. Chỉ cần có tác động ma sát hoặc nhiệt lượng vừa đủ đến điểm chớp cháy là sẽ gây hỏa hoạn. Trong khi đó, đối với xe điện chạy pin, bao gồm cả ô tô điện và xe máy điện , bộ phận quan trọng nhất là pin lithium được bảo vệ trong khối kim loại chắc chắn nên rất khó cháy nổ. Cho dù gặp ngọn lửa, pin lithium cũng cần một khoảng thời gian và nhiệt lượng cần thiết mới bị cháy.

Nguyên nhân chủ yếu gây cháy nổ phương tiện điện thời gian qua do đường truyền ở các khu nhà nhọ, khu chung cư cũ không đảm bảo, còn quá trình chuyển điện từ phích cắm tới ổ sạc xe, cho tới phương tiện có độ đảm bảo an toàn rất cao

Kỹ sư Đào Nhật Đình - chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng và môi trường khẳng định: Trong câu chuyện cháy nổ xe điện , cần hiểu rõ bản chất để lên phương án quản lý cho phù hợp. Ngay cả với Trung Quốc, dù đã có hơn 1 thập niên tập trung phát triển xe điện nhưng phải tới đầu năm nay mới gần như hoàn thiện "thuốc" chống cháy nổ xe điện .

Cụ thể, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã tổ chức xây dựng và sửa đổi 4 tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc đối với xe đạp điện , pin lithium, bộ sạc và an toàn điện. Kết quả, từ tháng 5 - tháng 12.2024, số vụ cháy xe đạp điện tại Trung Quốc giảm tới 46%. Trong nửa đầu năm 2025, số vụ cháy nổ từ xe đạp, xe máy điện tại nước này tiếp tục giảm 44,7% so với cùng kỳ năm trước.

Từ thực tế ở Trung Quốc, kỹ sư Đào Nhật Đình cho rằng, để kiểm soát khả năng cháy nổ của xe điện , Chính phủ cần ban hành ngay các quy định cụ thể về an toàn cháy nổ cho khu vực để xe điện và sạc xe điện .

Hiện tại, tỷ lệ xe đạp/xe máy điện của Việt Nam chưa quá nhiều, song, chưa được kiểm soát đúng cách. Nhiều nhà riêng dạng ống và chung cư đang để xe và sạc xe ở tầng hầm, hay tầng 1 của tòa nhà mà không có các biện pháp phòng cháy chữa cháy cần thiết, cũng không biết phải dùng thiết bị chữa cháy nào khi có cháy xe điện xảy ra, nhiều nhà dạng ống không có lối thoát hiểm.

Chính phủ cần sớm ban hành quy định về lắp đặt trạm sạc xe điện vào nội dung quản lý, sử dụng nhà chung cư áp dụng thống nhất trên cả nước. Đồng thời, có quy định kiểm soát chất lượng của các loại xe máy/xe đạp điện trên thị trường, nhất là hiện tượng "độ" xe làm sai lệch tiêu chuẩn của nhà sản xuất.