‘Cơn nghẹn’ của ngành xe điện châm ngòi một cuộc đua nảy lửa, tầm nhìn ‘tiên tri’ vẫn gọi tên Tesla

Các thông báo thường xuyên về việc ra mắt mẫu xe mới và khoản tài trợ hàng tỷ USD cho các chương trình điện khí hóa đã gạt các cam kết triển khai mạng lưới sạc của các nhà sản xuất xe điện ra khỏi tâm điểm tin tức. Đáng chú ý là các dự án này đang định hình lại chủ sở hữu chính của mạng lưới sạc xe điện trong tương lai. Đó chính là các nhà sản xuất ô tô.

Câu hỏi "ai là người nên xây dựng cơ sở hạ tầng sạc xe điện công cộng" từ lâu đã được tranh luận trong các phòng họp. Các nhà sản xuất ô tô có thể được bỏ qua khi đã lùi bước và để những người khác xây dựng mạng lưới.

Các công ty lĩnh vực dầu khí, tiện ích và viễn thông đã đề ra những kế hoạch có ý nghĩa để đầu tư vào lĩnh vực sạc xe trong thập kỷ tới. Một loạt doanh nghiệp tư nhân như Volta Charging và Fastned, đã công khai tài trợ cho các kế hoạch mở rộng của họ.

Các nhà sản xuất ô tô đã nhận ra rằng việc sạc xe đóng vai trò quan trọng đối với sứ mệnh bán xe của họ tới nỗi họ không thể khoanh tay đứng nhìn. Gần đây, các nhà sản xuất cũng coi đây là một cơ hội kinh doanh bổ sung. Công ty dầu khí BP hiện cho biết trụ sạc nhanh của họ sắp mang lại nhiều lợi nhuận hơn cả trạm xăng.

Trong quá trình tìm ra công nghệ và mô hình kinh doanh phù hợp giống như những đối thủ khác, các nhà sản xuất ô tô hiện có cách tiếp cận rất khác nhau. Gần như tất cả các nhà sản xuất ô tô đang theo đuổi bộ sạc siêu nhanh, bộ sạc cấp 2 cũng như các trạm thay pin.

Một số nhà sản xuất xe điện đang tự mình xây dựng mạng lưới này. Các nhà sản xuất khác thì thực hiện các thỏa thuận liên doanh. Số ít thì đang trao bộ sạc cho cộng đồng để thúc đẩy việc tự sạc mà không cần liên can dự nhiều.

Tesla rõ ràng khác biệt hẳn so với đám đông. Tesla đã xây dựng các trung tâm siêu nạp công suất cao kể từ năm 2012 và cung cấp trụ sạc điện chậm cho các địa điểm năm 2015. Ngay từ rất sớm, Tesla đã nhận ra rằng nếu không được sạc đầy đủ, người tiêu dùng sẽ không mua xe của hãng.

Vào tháng 10/2021, Tesla đã công bố kế hoạch tăng gấp 3 lần mạng lưới vốn đã triển khai rộng khắp của mình trong vòng 2 năm tới. Bloomberg New Energy Finance (BNEF) ước tính con số này lên tới 84.000 bộ siêu nạp trên toàn cầu vào cuối năm 2023. Mặc dù đã có sự ưa chuộng, sự phát triển mạng lưới các địa điểm sạc của Tesla đã bị trì trệ trong vài năm qua.

Ionity, một liên doanh với nhiều nhà sản xuất ô tô, bao gồm BMW, Ford, Volkswagen, Daimler và Hyundai, cho biết họ sẽ đầu tư gần 700 triệu euro (795 triệu USD) để tăng mạng lưới lên 7.000 trụ sạc siêu nhanh ở châu Âu vào năm 2025.

Volkswagen hợp tác với những gã khổng lồ năng lượng như BP, Enel và Iberdrola, tung ra 18.000 trụ sạc cực nhanh ở châu Âu; hợp tác với công ty con Electrify America lắp đặt 10.000 trụ sạc tại Mỹ. Tại Trung Quốc, Volkswagen bắt tay với với Star Charge JAC và FAW để tung ra 17.000 trụ siêu nạp.

Chiến lược của Stellantis thay đổi con số của Ionity và VW vì họ đặt mục tiêu 35.000 trụ sạc cực nhanh ở châu Âu vào năm 2030. GM đang hợp tác với EVGo để lắp đặt 3.250 trụ sạc siêu nhanh ở Mỹ. GM cũng đang phân phối 40.000 bộ sạc chậm cho các đại lý để lắp đặt trong cộng đồng của họ. Những nỗ lực này là một phần trong cam kết trị giá 750 triệu USD của GM nhằm mở rộng khả năng tiếp cận với tính năng sạc điện.

Các công ty khởi nghiệp cũng bắt chước Tesla bằng cách tạo dựng mạng lưới độc quyền cho các tài xế của họ. Nio của Trung Quốc sẽ cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau, xây dựng trụ sạc chậm, sạc nhanh và trạm thay pin xe điện. Công ty đặt mục tiêu có 4.000 trạm thay pin vào năm 2025 với 1.000 trạm ở nước ngoài.

Sẽ rất thú vị khi chờ xem liệu các nhà sản xuất ô tô như Toyota hay Honda, vốn chưa đưa ra bất kỳ thông báo nào, có tham gia thúc đẩy hoặc theo đuổi từ xa những thách thức tạo ra mạng lưới hay không.

Với số lượng lớn các sáng kiến và mạng lưới độc quyền, gần như chắc chắn một điều rằng khi sự bùng nổ kết thúc, sự hợp nhất sẽ xảy ra và các trụ sạc dự phòng sẽ bị bỏ rơi khỏi mạng lưới. Điều này sẽ giống như những gì chúng ta đã chứng kiến từ sau năm đầu tiên triển khai sạc xe. Không phải tất cả các mô hình kinh doanh đều sẽ thành công.

Tham khảo Bloomberg