95% dự án AI thất bại thảm hại, CEO Jensen Huang lên tiếng: Sếp nào đòi lãi sớm thì nên đi trị liệu tâm lý ngay

Tờ Fortune cho hay trong khi các CEO đang đau đầu với con số 95% dự án AI thất bại, "ông trùm" Nvidia Jensen Huang lại đưa ra một lời khuyên gây sốc: Hãy đối xử với AI như cách bạn nuôi dạy con cái, yêu thương, kiên nhẫn và đừng vội hỏi về lợi nhuận.

Cụ thể, nghiên cứu của MIT công bố vào tháng 8/2025 cho thấy 95% các dự án thử nghiệm AI tạo sinh (GenAI) đang thất bại. Khoảng sáu tháng sau đó, tại Davos, Thụy Sĩ, Chủ tịch Toàn cầu của PwC, Mohamed Kande, cũng chia sẻ với Fortune một thực trạng không mấy khả quan: 56% CEO được khảo sát thừa nhận họ chẳng thu được gì từ những nỗ lực áp dụng AI .

Giữa bối cảnh sự hoài nghi đang bao trùm, CEO Jensen Huang của đế chế Nvidia trị giá 4.000 tỷ USD đã xuất hiện tại Hội nghị Thượng đỉnh AI của Cisco với một thông điệp khác biệt. Thay vì nói về những bảng tính khô khan hay áp lực tài chính từ Wall Street, CEO Jesen Huang lại khẳng định chắc nịch rằng: "Hãy để một ngàn bông hoa cùng nở".

Đừng để ROI bóp nghẹt sự sáng tạo

Ngồi cùng CEO Cisco Chuck Robbins, Jensen Huang đã trực tiếp đối diện với nỗi lo sợ của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp: Áp lực phải áp dụng AI nhưng lại sợ không thấy kết quả định lượng ngay lập tức. Khi Robbins hỏi về bước đi đầu tiên mà một doanh nghiệp nên thực hiện, CEO Huang thẳng thừng gạt bỏ nỗi ám ảnh về các chỉ số tài chính.

"Tôi thường nhận được những câu hỏi kiểu như... ROI (tỷ suất hoàn vốn) đâu? Tôi sẽ không bắt đầu từ đó", ông Huang khẳng định.

Thay vào đó, ông ủng hộ một triết lý về sự dồi dào và những thử nghiệm "lộn xộn", so sánh đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp với việc nuôi dạy trẻ nhỏ.

Nhà sáng lập Nvidia lập luận rằng việc yêu cầu bằng chứng về thành công tài chính trước khi cho phép một kỹ sư thử nghiệm công cụ AI mới cũng giống như việc bắt một đứa trẻ phải trình ra một bản kế hoạch kinh doanh chỉ để được theo đuổi một sở thích cá nhân.

“Tại nhà, chúng ta không bao giờ hỏi con cái rằng: ‘Tỷ suất hoàn vốn ở đây là gì? Điều này sẽ dẫn đến thành công tài chính ra sao? Hãy chứng minh cho bố mẹ thấy việc này là xứng đáng’”. Ông Huang giải thích: "Chúng ta không bao giờ làm thế ở nhà. Nhưng chúng ta lại làm điều đó tại nơi làm việc".

Vị CEO này muốn công ty của mình cũng giống như những đứa trẻ: Hãy để chúng đi khám phá cuộc sống.

Ông chủ của Nvidia thừa nhận cách tiếp cận này yêu cầu các nhà điều hành phải từ bỏ một mức độ kiểm soát nhất định, điều có thể khiến họ cảm thấy không thoải mái. Tuy nhiên, sự sáng tạo và đổi mới sẽ bù đắp xứng đáng cho cảm giác đó.

"Số lượng các dự án AI khác nhau trong công ty chúng tôi đang nằm ngoài tầm kiểm soát, và điều đó thật tuyệt vời", CEO Nvidia chia sẻ.

Ông nhấn mạnh rằng sự đổi mới không bao giờ xảy ra khi bạn cố gắng nắm giữ mọi thứ trong lòng bàn tay: "Nếu bạn muốn kiểm soát mọi thứ, trước hết, bạn nên đi tư vấn tâm lý. Kiểm soát chỉ là một ảo tưởng. Nếu bạn muốn công ty thành công, bạn không thể kiểm soát nó".

Theo CEO Huang, các nhà lãnh đạo nên tìm cách gây ảnh hưởng thay vì kiểm soát. Logic đằng sau việc "để một ngàn bông hoa cùng nở" chính là quản trị rủi ro thông qua đa dạng hóa. Dù phương pháp này tạo ra một "khu vườn lộn xộn", nhưng nó ngăn chặn sai lầm của việc đặt tất cả nguồn lực vào một hướng quá sớm, trong khi những công cụ chiến thắng thực sự vẫn chưa lộ diện.

Thay dầu cho cỗ máy AI

Dù ủng hộ cách tiếp cận thoải mái với ROI, CEO Jensen Huang lại cực kỳ khắt khe về "sự thấu hiểu thực tế". Ông hối thúc các lãnh đạo không nên chỉ dựa dẫm vào các dịch vụ thuê ngoài hoặc những sản phẩm hoàn thiện sẵn có.

Giống như một chủ xe giỏi sẽ không chỉ dựa vào Uber mà phải hiểu rõ về động cơ của mình, các doanh nghiệp cần "mở nắp ca-pô, thay dầu và tìm hiểu tất cả các thành phần bên trong".

CEO Jensen Huang nhấn mạnh: "Hãy tự xây dựng thứ gì đó. Bạn có thể phát hiện ra mình cực kỳ giỏi về việc đó, hoặc nhận ra rằng bạn thực sự cần kỹ năng đó".

Vì công nghệ AI là tương lai, các công ty phải xây dựng một phần hạ tầng tại chỗ (on-premise) để thực sự hiểu cách thức hoạt động của nó. Điều này cũng liên quan mật thiết đến quyền riêng tư dữ liệu và thứ mà Huang gọi là tài sản trí tuệ (IP) giá trị nhất: Những câu hỏi.

"Tài sản trí tuệ giá trị nhất đối với tôi không phải là những câu trả lời... mà là những câu hỏi", Huang nói.

Trong kỷ nguyên mới, câu trả lời là hàng hóa đại trà nhờ AI nhưng những câu hỏi thông minh mới là thứ không thể thay thế bởi hầu như chỉ con người mới có thể sáng tạo ra những câu hỏi đúng và hiệu quả.

Liên quan đến việc hỏi AI đúng câu hỏi, CEO Jensen Huang cho rằng thế giới đang có một cuộc "tái định nghĩa về điện toán". Ngành công nghiệp đang chuyển từ "lập trình tường minh" (explicit programming-viết từng dòng mã cụ thể) sang "lập trình ngầm định" (implicit programming), nơi người dùng chỉ cần nêu ý định và AI sẽ tự tìm giải pháp.

Trong thế giới mới này, kỹ năng đánh máy chỉ là một loại hàng hóa. Giá trị thực sự nằm ở kiến thức chuyên môn sâu (domain expertise) để dẫn dắt AI .

"Bây giờ bạn nói với máy tính ý định của mình là gì, và nó sẽ tự tìm cách giải quyết vấn đề cho bạn", CEO Nvidia phân tích.

Kết thúc bài chia sẻ, Jensen Huang đã đảo ngược quan điểm phổ biến về đạo đức AI là "con người trong vòng lặp" (humans in the loop). Ông cho rằng mục tiêu nên là "AI trong vòng lặp" (AI in the loop).

Bằng cách tích hợp AI vào mọi quy trình, công ty có thể nắm bắt "kinh nghiệm sống" của nhân viên, biến công việc hàng ngày thành tài sản trí tuệ vĩnh viễn của doanh nghiệp.

Một ngàn bông hoa sẽ chỉ nở rực rỡ nếu doanh nghiệp có đủ sự tò mò, những câu hỏi đúng và một sự ủng hộ tuyệt đối từ cấp trên để nhân viên được tự do tư duy.

*Nguồn: Fortune, BI