Cục Cảnh sát Giao thông cảnh báo về xe tập lái

Tăng cường kiểm tra việc tổ chức đào tạo thực hành lái xe trên đường

Theo Cục Cảnh sát Giao thông (CSGT), trên một số tuyến đường, đặc biệt những tuyến có tốc độ khai thác và mật độ phương tiện cao, vẫn còn tình trạng xe tập lái chưa chấp hành nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông .

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến việc lưu thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc, gia tăng áp lực lên kết cấu hạ tầng và ảnh hưởng đến an toàn, hiệu quả khai thác hệ thống đường bộ.

Cục CSGT cho rằng, nếu các vi phạm của xe tập lái không được chấn chỉnh kịp thời, những hành vi này có thể hình thành thói quen xấu ngay từ giai đoạn đầu thực hành kỹ năng lái xe. Đây là giai đoạn quan trọng trong việc hình thành ý thức và hành vi tham gia giao thông của người học, qua đó tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, gây thiệt hại về người, tài sản.

Để chủ động phòng ngừa vi phạm, Cục CSGT đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam chỉ đạo các cơ sở đào tạo lái xe trên toàn quốc thực hiện nghiêm quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông trong quá trình đào tạo thực hành trên đường.

Các cơ sở cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm của giáo viên dạy thực hành, nhất là khi đưa học viên tập lái trên những tuyến đường có tốc độ và mật độ phương tiện cao. Giáo viên phải tăng cường hướng dẫn, giám sát để học viên chấp hành nghiêm quy định khi tham gia giao thông.

Cục CSGT cũng đề nghị tăng cường kiểm tra, rà soát việc tổ chức đào tạo thực hành lái xe trên đường nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm của xe tập lái . Những trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc có hành vi nghiêm trọng cần được chấn chỉnh, xem xét xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Cần quy định cụ thể khi xe tập lái vào cao tốc

Trao đổi với PV Tiền Phong, Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ, nguyên cán bộ Phòng CSGT Hà Nội, cho biết việc xe tập lái di chuyển chậm trên các tuyến quốc lộ và cao tốc đang diễn ra, gây nguy cơ mất an toàn giao thông .

Theo ông, cao tốc là tuyến đường có tốc độ cao, đòi hỏi khả năng phản xạ nhanh của tài xế và sự phối hợp giữa các phương tiện. Khi xe tập lái di chuyển với tốc độ tối thiểu hoặc dưới tốc độ tối thiểu cho phép, liên tục phanh gấp hoặc đi không đúng làn đường, các phương tiện phía sau có thể phải phanh đột ngột hoặc chuyển làn liên tục để vượt.

“Trong môi trường cao tốc, việc các xe khác phải thay đổi tốc độ và lộ trình đột ngột chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các vụ tai nạn đâm đuôi liên hoàn (dồn toa) vô cùng nguy hiểm”, Thượng tá Quỹ nêu quan điểm không nên cho phép xe tập lái hoạt động trên tất cả các tuyến cao tốc.

Ông đề xuất xem xét chỉ cho phép tập lái trên những tuyến cao tốc có từ 3 làn xe trở lên mỗi bên, có làn dừng khẩn cấp đạt chuẩn; không cho xe tập lái đi trên các tuyến cao tốc hai làn xe, không có dải phân cách cứng hoặc không có làn dừng khẩn cấp. Bên cạnh đó, có thể quy định khung giờ hạn chế xe tập lái vào giờ cao điểm, từ 6h30-9h và 16h30-19h, hoặc khi thời tiết xấu như mưa lớn, sương mù dày đặc.

Những buổi đầu, học viên chỉ nên tập trong sa hình và đường đô thị tốc độ thấp. Chỉ những học viên đã đạt số giờ lái nhất định và có kỹ năng xử lý khá mới được giáo viên đưa lên cao tốc.

Một giáo viên dạy lái xe nêu quan điểm đồng tình với việc cấm xe tập lái đi vào làn sát dải phân cách giữa cao tốc (làn 1). Theo người này, đây là làn xe thường có tốc độ di chuyển cao, khi xảy ra sự cố dễ va chạm với dải phân cách hoặc phương tiện khác. “Việc di chuyển ở làn số 2, 3 sẽ an toàn hơn và dễ xử lý các tình huống”, giáo viên này cho biết.

Trong khi đó, TS Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông, cho rằng việc cấm xe tập lái đi vào các tuyến cao tốc là cần thiết. Theo ông, việc xe tập lái đi vào cao tốc có xác suất xảy ra tai nạn cao bởi người điều khiển cần có kinh nghiệm xử lý tình huống.

“Xe tập lái chỉ quy định đi trong những tuyến được quy định cụ thể có mật độ xe ít, tốc độ thấp”, TS Thủy chia sẻ.

Ai chịu trách nhiệm khi xe tập lái gây tai nạn?

Luật sư Vi Sơn Anh, Công ty Luật Minh Bạch, cho biết xe sử dụng để đào tạo lái xe phải đáp ứng các điều kiện chung của phương tiện tham gia giao thông và các điều kiện riêng đối với xe tập lái .

Theo Nghị định 94/2026/NĐ-CP, cơ sở đào tạo phải có xe tập lái phù hợp với hạng giấy phép được phép đào tạo, thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cơ sở và được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xe tập lái .

Xe ô tô tập lái phải gắn 2 biển “TẬP LÁI” phía trước và phía sau, có hệ thống phanh phụ bên ghế giáo viên để bảo đảm khả năng can thiệp khi cần thiết. Xe hoạt động trên đường giao thông còn phải có thiết bị giám sát thời gian và quãng đường học thực hành.

Bên cạnh đó, phương tiện phải có giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường còn hiệu lực, đăng ký, biển số và giấy phép xe tập lái theo quy định. Mẫu giấy phép xe tập lái xác định phạm vi tuyến đường được phép tập lái, trong đó ghi rõ loại trừ các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và làn xe số 1 trên đường cao tốc.

Học viên được trực tiếp điều khiển xe trên đường giao thông công cộng trong quá trình đào tạo nhưng phải thực hiện đúng chương trình, tuyến đường và có giáo viên đủ điều kiện bảo trợ tay lái.

Người tập lái ô tô khi tham gia giao thông phải thực hành trên xe tập lái , trên tuyến đường tập lái và có giáo viên dạy lái bảo trợ tay lái.

Đối với giáo viên dạy thực hành phải có bằng tốt nghiệp từ trung cấp chuyên nghiệp, trung cấp nghề hoặc bằng nghề trở lên; có giấy phép lái xe hạng tương ứng hoặc cao hơn hạng xe đào tạo; có văn bằng, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm phù hợp và đã qua tập huấn nghiệp vụ dạy thực hành lái xe.

Theo luật sư Sơn Anh, khi xảy ra tai nạn, không thể mặc nhiên xác định mọi trách nhiệm thuộc về học viên. Cơ quan chức năng cần xác định nguyên nhân, hành vi vi phạm và lỗi của từng cá nhân.

Nếu học viên vi phạm quy tắc giao thông và gây hậu quả đến mức phải xử lý, người này có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định. Tuy nhiên, giáo viên cũng có trách nhiệm trong việc hướng dẫn, giám sát, bảo trợ tay lái và can thiệp khi cần thiết.

Nếu giáo viên không thực hiện đúng nghĩa vụ, không kịp thời xử lý hoặc để học viên thực hành trong điều kiện không bảo đảm an toàn thì trách nhiệm của giáo viên cần được xem xét.

Tương tự, nếu cơ sở đào tạo sử dụng xe không bảo đảm điều kiện kỹ thuật, không bảo dưỡng đúng quy định hoặc bố trí giáo viên không đủ tiêu chuẩn thì cơ sở đào tạo có thể phải chịu trách nhiệm về phần vi phạm của mình.

Khi giải quyết hậu quả tai nạn, cần xác định chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng phương tiện tại thời điểm xảy ra tai nạn, đồng thời xem xét lỗi của các bên và các căn cứ miễn, giảm trách nhiệm theo pháp luật.

Luật sư Sơn Anh cho rằng, cùng với kiểm soát phương tiện và tuyến đường, cần tăng cường kiểm tra giáo viên trước khi thực hiện nhiệm vụ, trong đó có việc kiểm soát tình trạng sử dụng rượu, bia.

Nếu giáo viên sử dụng rượu, bia nhưng vẫn hướng dẫn học viên thì phải xử lý hành vi vi phạm của cá nhân theo quy định. Trường hợp cơ sở đào tạo thiếu kiểm tra, buông lỏng quản lý hoặc biết nhưng vẫn để giáo viên thực hiện nhiệm vụ thì cần xem xét trách nhiệm của cơ sở đào tạo.