Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 đã kiểm toán của Tổng công ty Khoáng sản TKV (VIMICO - Mã CK: KSV ) - doanh nghiệp khai thác vàng, bạc, đồng thuộc hàng lớn nhất Việt Nam - ghi nhận doanh thu thuần đạt 14.554 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 1.908 tỷ đồng, tăng trưởng 56% so với năm 2024.
Động lực chính thúc đẩy kết quả kinh doanh đến từ việc giá bán các sản phẩm kim loại chủ lực duy trì đà tăng. Giá bán bình quân đồng tấm đạt 262,2 triệu đồng mỗi tấn, tăng 32 triệu đồng. Giá vàng đạt mức 2,5 tỷ đồng mỗi kg, tăng 758,8 triệu đồng so với cùng kỳ.
Sự cộng hưởng từ đà tăng giá của bạc và kẽm thỏi đã góp phần trực tiếp kéo biên lợi nhuận gộp của VIMICO lên mức 24%.
Dữ liệu: Báo cáo thường niên Vimico
Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính khi nợ vay ngắn hạn giảm mạnh từ 2.186 tỷ đồng xuống còn 1.291 tỷ đồng vào thời điểm cuối năm.
Tiềm năng từ sản phẩm phụ axit sulfuric
Để tối ưu hóa chuỗi giá trị kim loại màu, VIMICO tiếp tục vận hành mô hình khép kín, trong đó việc sản xuất axit sulfuric đóng vai trò là một mắt xích công nghệ mang lại hiệu quả tài chính bổ trợ. Quá trình luyện kim loại màu phát sinh lượng khí SO2, hệ thống thu hồi khí được doanh nghiệp vận hành để sản xuất axit sulfuric thương phẩm thay vì xả thải.
Năm 2025, tổng công ty sản xuất hơn 145.000 tấn axit, giải quyết vấn đề môi trường đồng thời tạo ra doanh thu từ việc cung cấp nguyên liệu cho ngành phân bón, hóa chất. Kế hoạch năm 2026 tiếp tục ấn định sản lượng axit sulfuric ở mức hơn 128.000 tấn.
Mặt hàng này đang được giới phân tích chú ý trong bối cảnh thị trường xuất hiện thông tin Trung Quốc dự kiến cấm xuất khẩu axit sulfuric. Việc siết nguồn cung từ quốc gia láng giềng có thể tạo đà cho giá mặt hàng này tăng, đưa sản phẩm phụ xử lý môi trường của VIMICO thành một động lực tăng trưởng doanh thu trong các quý tới.
Khoảng xám từ mảng thép, đất hiếm và cảnh báo của kiểm toán
Đằng sau các chỉ số tăng trưởng từ mỏ vàng, mỏ đồng và chuỗi luyện kim, hoạt động kinh doanh tại nhóm công ty con lại phản ánh một thực trạng trái ngược. Khoản sụt giảm hơn 90 tỷ đồng lợi nhuận sau kiểm toán của VIMICO xuất phát trực tiếp từ việc Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu phải hạch toán thêm chi phí khác.
Việc này diễn ra sau khi dự án khai thác quặng đất hiếm tại mỏ Đông Pao bị thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư và chấm dứt hoạt động vào đầu năm 2026. Quyết định thu hồi dự án khiến đơn vị thành viên hạch toán lỗ 56,1 tỷ đồng, đồng thời khép lại kế hoạch đưa sản lượng đất hiếm vào hệ sinh thái tài chính chung trong tương lai gần.
Áp lực tài chính cũng xuất hiện tại mảng khai thác và luyện thép. Tại Công ty Cổ phần Gang thép Cao Bằng, dù ghi nhận doanh thu 2.068,9 tỷ đồng, đơn vị này vẫn báo lỗ sau thuế 205,2 tỷ đồng. Khó khăn xuất phát từ sự chậm trễ trong khâu đền bù giải phóng mặt bằng tại mỏ sắt Nà Rụa.
Tình trạng thiếu hụt nguyên liệu tại chỗ buộc nhà máy thép phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế có chi phí cao trong lúc nhu cầu phôi thép thị trường suy giảm. Trong khi đó, dự án mỏ sắt Làng Vinh của Công ty Cổ phần Khoáng sản 3 cũng đang tạm ngừng khai thác, chưa thể đóng góp doanh thu.
Bên cạnh các yếu tố về hoạt động cốt lõi, một vấn đề được đơn vị kiểm toán lưu ý trên báo cáo tài chính là rủi ro VIMICO có thể không còn đủ điều kiện duy trì tư cách công ty đại chúng. Theo Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Hiện tại, cơ cấu cổ đông của VIMICO đang tập trung khi Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam nắm giữ tới 98,06% vốn điều lệ. Doanh nghiệp đang báo cáo giải trình với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về tính đặc thù, đồng thời xây dựng phương án cơ cấu lại vốn.
Các vấn đề này dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại Đại hội đồng cổ đông thường niên ngày 22/4, bao gồm kế hoạch thoái vốn tại Khoáng sản 3, Du lịch Bằng Giang và sáp nhập Công ty Cổ phần Đầu tư Gang thép Lào Cai vào công ty mẹ nhằm tinh gọn bộ máy.