Doanh nghiệp 'kêu' quá sức, Bộ Nội vụ giữ nguyên đề xuất tăng lương tối thiểu 7,2%

Góp ý vào dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng năm 2026, mặc dù nhất trí với sự cần thiết tăng lương tối thiểu vùng từ 1.1.2026, song Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng mức tăng 7,2% là quá cao so với điều kiện chi trả thực tế của nhiều doanh nghiệp.

ẢNH: T.H

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam , các doanh nghiệp dệt may Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa (chiếm 93,2% tổng số doanh nghiệp của ngành). Việc tuân thủ quy định tăng lương tối thiểu với mức 7,2% là áp lực lớn đối với các doanh nghiệp, nhất là đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, ảnh hưởng đến tạo việc làm mới.

Bên cạnh đó, ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt với áp lực rất lớn từ thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa của Việt Nam (khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành xuất sang thị trường này).

Ngành dệt may hiện cũng dành trên 85% năng lực sản xuất cho xuất khẩu, trong khi môi trường kinh doanh của thế giới, bên cạnh thuế đối ứng của Mỹ, cũng hết sức biến động, khó lường như: chiến tranh, xung đột chính trị, xung đột thương mại giữa các nước lớn là đối tác thương mại lớn của Việt Nam, đặc biệt làm tăng chi phí nhiên liệu, logistics…

Vì vậy, hiệp hội kiến nghị tỷ lệ tăng lương tối thiểu lần này chỉ nên tăng tối đa 6,5% từ đầu năm 2026, để vừa cải thiện thu nhập cho những người lao động giản đơn nhất làm việc trong điều kiện lao động bình thường, vừa giúp cho doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tăng chi phí, vì khi tăng lương tối thiểu vùng, các khoản trích nộp bảo hiểm và kinh phí công đoàn cũng tăng theo.

Việc áp dụng mức tăng 7,2% từ ngày 1.1.2026 cũng có thể gây áp lực với một số ngành, đặc biệt là các ngành, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động giản đơn, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam lại đề xuất điều chỉnh lộ trình tăng lương tối thiểu theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1, tăng bình quân 4%, áp dụng từ ngày 1.1 - 30.5.2026; giai đoạn 2 tăng bình quân 3,2% và áp dụng từ ngày 1.1 - 31.12.2026.

Phản hồi ý kiến của các hiệp hội, Bộ Nội vụ cho biết, mức điều chỉnh lương tối thiểu tăng 7,2% từ năm 2026 được xây dựng dựa trên cơ sở báo cáo khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, trong đó Hiệp hội Dệt may Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam là 2 thành viên của hội đồng đã tham gia bỏ phiếu khuyến nghị mức điều chỉnh này.

Về thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu được thực hiện từ ngày 1.1.2026, Bộ Nội vụ cho rằng đã đảm bảo thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị phương án, nguồn lực thực hiện.

Đa số các quốc gia lựa chọn thời điểm điều chỉnh lương tối thiểu trùng với thời điểm bắt đầu năm tài chính để tạo thuận tiện cho việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, từ năm 2000 đến nay Chính phủ đã 20 lần điều chỉnh lương tối thiểu nói chung, trong đó 15/18 lần thực hiện điều chỉnh vào ngày 1.1. Những lần điều chỉnh khác thời điểm 1.1 hàng năm đều gắn với những biến động bất thường. 

Do đó, Bộ Nội vụ giữ nguyên đề xuất mức tăng 7,2% để trình Chính phủ, tương ứng với mức tăng từ 250.000 - 350.000 đồng/tháng. Trong đó, vùng I là 5,31 triệu đồng/tháng, vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng, vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng, vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng.

Đối với mức lương tối thiểu theo giờ, mức tăng tương ứng như lương tối thiểu tháng. Cụ thể, vùng I là 25.500 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.