Lo bị xử phạt vì xuất hoá đơn
Theo thông báo của Thuế cơ sở 4 TP. Huế, hộ, cá nhân kinh doanh có ngưỡng doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc diện không chịu thuế, và không có quy định được sử dụng hóa đơn điện tử . Do đó, nhóm này không được sử dụng hoá đơn điện tử, không được cấp hóa đơn từng lần phát sinh.
Thông báo từ cơ quan thuế cơ sở về việc ngừng sử dụng hoá đơn.
Nội dung, thời điểm thông báo của các cơ quan thuế cơ sở khác nhau. Trong đó, thông tin khiến hộ kinh doanh có phần băn khoăn là phần lưu ý của Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk: “Trường hợp không thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử nhưng vẫn tiếp tục sử dụng, thì được xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật”.
Trong quá trình cung cấp dịch vụ kế toán, thuế cũng như tư vấn cho các hộ kinh doanh , ông Nguyễn Văn Thức - Chủ tịch Công ty TNHH BCTC - cho biết, nhận được phản ánh tại một số cơ quan thuế địa phương có ban hành thông báo/hướng dẫn ngừng sử dụng hóa đơn với hộ, cá nhân kinh doanh có ngưỡng doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.
Ông Thức cho rằng, cách hiểu và áp dụng này chưa phù hợp với quy định hiện hành, đồng thời phát sinh nhiều vướng mắc và rủi ro trong thực tiễn.
Cụ thể, theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP, khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, tổ chức và cá nhân kinh doanh đều phải lập hóa đơn. Không có quy định nào cấm hộ kinh doanh .
Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC, mốc 500 triệu đồng chỉ dùng để xác định nghĩa vụ thuế , chứ không phải là căn cứ để hạn chế việc sử dụng hóa đơn.
Ngoài ra, Thông tư 20/2026/TT-BTC cũng cho phép, trong một số trường hợp mua hàng từ đối tượng không có hóa đơn, doanh nghiệp được lập bảng kê (mẫu 02/TNDN) để tính chi phí hợp lý. Trong đó có đối tượng là hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống.
Theo ông Thức, vấn đề đặt ra là rất khó xác định một hộ kinh doanh có thực sự thuộc nhóm có doanh thu dưới 500 triệu đồng hay không, bởi nhiều hộ cũng chỉ ước tính khi đăng ký, không có căn cứ rõ ràng để chứng minh.
Vì vậy, việc cấm hoặc không cho nhóm hộ kinh doanh này sử dụng hóa đơn là chưa đúng quy định và không phù hợp thực tế. Điều này có thể khiến họ gặp khó khăn trong kinh doanh, mất đơn hàng. Cách hiểu này còn tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh chung, phát sinh thêm rủi ro cho các bên liên quan.
Ông Thức kiến nghị, cơ quan thuế cần sớm có hướng dẫn thống nhất trên toàn quốc, nhằm tháo gỡ vướng mắc, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh xuất hóa đơn, kê khai thuế đầy đủ.
Cần hướng dẫn thống nhất
Ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas - cho biết, đến hiện tại chưa có bất kỳ văn bản pháp lý nào đề cập, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng không được sử dụng hóa đơn điện tử.
Theo quy định, khi mua hàng từ nhóm này, bên mua có thể lập bảng kê để tính chi phí, thay vì dùng hóa đơn. Tuy nhiên, ông Tuấn đặt vấn đề, nếu đã có thể dùng bảng kê, tại sao không cho phép dùng hóa đơn điện tử, minh bạch và thuận tiện hơn.
Ông Tuấn cho rằng, với cơ quan thuế, hóa đơn điện tử giúp theo dõi doanh thu và ngưỡng 500 triệu đồng dễ dàng hơn, trong khi bảng kê do hộ kinh doanh tự khai nên khó kiểm soát. Với bên mua, bảng kê vừa mất thời gian, vừa kém tin cậy, nên họ thường ưu tiên nhà cung cấp có hóa đơn điện tử để đảm bảo chi phí được chấp nhận khi tính thuế. Điều này khiến các hộ không xuất được hóa đơn dễ mất khách hàng.
Về quy định xuất hóa đơn với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, cần sớm có hướng dẫn thống nhất để tránh cách hiểu khác nhau. Ảnh minh hoạ
Với bên bán, việc không được dùng hóa đơn cũng hạn chế khả năng tiếp cận khách hàng, nhất là trong bối cảnh người mua ngày càng yêu cầu minh bạch. Xét tổng thể, việc dùng bảng kê làm tăng chi phí xã hội do phát sinh thêm thủ tục, giấy tờ và rủi ro. Từ đó, ông Tuấn đề xuất nên cho hộ kinh doanh được quyền lựa chọn sử dụng hóa đơn điện tử, thay vì cấm hoặc bắt buộc, nhằm tạo môi trường kinh doanh linh hoạt và thuận lợi hơn.
Tại toạ đàm về thuế do VOV tổ chức ngày 14/4, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - khẳng định, trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm xuất hóa đơn bị coi là vi phạm pháp luật và xử phạt hành chính là không chính xác; cần sớm có hướng dẫn thống nhất để tránh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.