Ngày 30.1, ĐH Trà Vinh phối hợp tổ chức tọa đàm "Trái dừa phát thải thấp - Giải pháp canh tác, thị trường và thu nhập bền vững".

PGS-TS Diệp Thanh Tùng, Phó hiệu trưởng ĐH Trà Vinh phát biểu tại buổi tọa đàm
ẢNH: NAM LONG
Phát biểu tại tọa đàm, PGS-TS Diệp Thanh Tùng, Phó hiệu trưởng ĐH Trà Vinh, nhấn mạnh thế giới đang vận hành theo những luật chơi mới. Các cam kết tại COP26 (Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc năm 2021), cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu hay quy định chống phá rừng của EU không còn là khái niệm xa vời. Đây là thực tế mà mỗi trái dừa phải đối mặt nếu muốn xuất khẩu bền vững.
Tại tọa đàm, các đại biểu cho rằng nông nghiệp hiện nay không còn được đánh giá chủ yếu dựa trên sản lượng, mà ngày càng chịu tác động mạnh từ các tiêu chí về chất lượng, minh bạch và phát triển bền vững. Những cam kết toàn cầu về biến đổi khí hậu, cùng các quy định mới của thị trường quốc tế, đang trực tiếp tác động đến từng sản phẩm nông nghiệp, trong đó có trái dừa.

Nhiều ý kiến tâm huyết thúc đẩy mô hình sản xuất dừa xanh, giảm phát thải khí nhà kính
ẢNH: NAM LONG
Theo các chuyên gia, thị trường hiện nay không chỉ quan tâm đến chất lượng trái dừa, mà còn đặt ra hàng loạt câu hỏi về cách thức sản xuất: dừa được trồng ở đâu, theo quy trình nào, có ghi chép và truy xuất được quá trình canh tác hay không, mức độ phát thải ra sao và có phù hợp với các tiêu chí ESG, Net Zero hay không. Những yêu cầu này vừa tạo áp lực, vừa mở ra cơ hội tái cấu trúc chuỗi giá trị ngành dừa theo hướng hiện đại và bền vững hơn.
Liên kết chuỗi giá trị là điều kiện tiên quyết để phát triển mô hình dừa phát thải thấp . Việc triển khai cần được thực hiện theo hướng thí điểm, quy mô phù hợp, lộ trình từng bước, làm chắc từ đầu, tránh nóng vội. Khi các bên cùng tham gia và chia sẻ trách nhiệm, trái dừa không chỉ là nông sản, mà sẽ trở thành sản phẩm có giá trị bền vững, đủ sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.
Tọa đàm nhằm thúc đẩy mô hình sản xuất dừa xanh, giảm phát thải khí nhà kính, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, đồng thời nâng cao thu nhập cho người trồng dừa. Đây cũng là diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất trong bối cảnh ngành dừa đứng trước nhiều thay đổi mang tính căn bản.
Thông tin từ ĐH Trà Vinh, Việt Nam hiện có khoảng 200.000 ha dừa, sản lượng 2,1-2,3 triệu tấn/năm, thuộc nhóm 3 quốc gia xuất khẩu dừa hàng đầu thế giới. Dừa là một trong số ít cây trồng hội tụ 3 yếu tố quan trọng: tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ dân, thích ứng tốt với hạn mặn và có chuỗi giá trị xuất khẩu đa dạng từ dừa tươi đến chế biến sâu. Bên cạnh đó, dừa là cây lâu năm, sinh khối lớn. Việc trồng xen, phủ đất, tăng hàm lượng hữu cơ không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tăng khả năng hấp thụ carbon, mở ra tiềm năng tham gia các chương trình carbon trong tương lai.