Elon Musk muốn đưa một thứ lên sao Hỏa, chuyên gia nói sẽ sớm thành sắt vụn: Dùng ở Trái đất còn chưa được

Elon Musk đã nhiều lần công bố kế hoạch đầy tham vọng của mình nhằm định cư trên sao Hỏa. Theo vị triệu phú này, robot hình người Optimus sẽ là những robot đầu tiên đặt chân lên Hành tinh Đỏ trước khi thập kỷ này kết thúc. Tháng 4/2025, ông tuyên bố rằng robot Optimus sẽ được đưa lên sao Hỏa trên tên lửa Starship vào cuối năm 2026. Chúng sẽ khám phá bề mặt hành tinh này và đặt nền móng cho việc định cư hoàn chỉnh.

Đưa robot lên sao Hỏa có khả thi không?

Tuy nhiên, cộng đồng khoa học vẫn còn hoài nghi sâu sắc về những dự đoán này. Các chuyên gia tin rằng công nghệ hiện đại chưa sẵn sàng cho một bước tiến nhảy vọt như vậy.

Christian Hubicki, người đứng đầu Phòng thí nghiệm Robot Tối ưu tại Đại học Bang Florida, hoàn toàn không tin vào sự thành công của sứ mệnh này. Trong một cuộc phỏng vấn với Forbes, ông tuyên bố rằng robot của Musk trên sao Hỏa sẽ nhanh chóng trở thành phế liệu.

“Người máy sẽ ngã xuống. Chúng sẽ vỡ tan. Hiện tại, chúng không đủ tin cậy để hoạt động tự động ngay cả trên trái đất, chứ đừng nói đến sao Hỏa”, chuyên gia nhấn mạnh.

Một trong những rào cản thách thức sự tồn tại của robot là môi trường khắc nghiệt của một hành tinh xa xôi. Đưa robot lên Sao Hỏa đồng nghĩa với việc không thể sửa chữa nhanh chóng. Trên Trạm Vũ trụ quốc tế, các robot như Robonaut của NASA luôn được các phi hành gia sửa chữa. Sự thật là không có ai để cứu hộ trên sao Hỏa, và việc cung cấp phụ tùng thay thế sẽ mất hàng tháng trời. Nếu không có người ở gần để sửa chữa những trục trặc không thể tránh khỏi, nhiệm vụ sẽ nhanh chóng thất bại.

Công nghệ cản trở tham vọng

Bản thân dự án Optimus đặt ra nhiều câu hỏi. Kế hoạch sản xuất hàng trăm nghìn robot mỗi năm của Musk dường như là một điều viển vông nếu xét đến năng lực hiện tại của ngành. Mặc dù đã có nhiều tiến triển, nhưng việc trình diễn Optimus vẫn còn hạn chế: robot phản ứng chậm, di chuyển vụng về và dễ gặp trục trặc kỹ thuật. Điều này cho thấy công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.

Đồng thời, một công nghệ then chốt khác do Musk phát triển - xe tự lái - dường như cũng chưa sẵn sàng cho hoạt động hoàn toàn tự động mà không cần sự giám sát liên tục của con người. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng của công ty trong việc tạo ra một hệ thống thực sự tự động cho những điều kiện phức tạp hơn nhiều.

Robot hình người Optimus của Tesla đã thu hút sự chú ý toàn cầu với màn trình diễn ấn tượng về trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng phối hợp vận động thực tế. Elon Musk đã chia sẻ một đoạn video ngắn trên X (trước đây là Twitter) cho thấy Optimus đang luyện tập Kung Fu cùng một huấn luyện viên. Robot bắt chước hoàn hảo các động tác của huấn luyện viên, thực hiện các đòn khóa chính xác, thay đổi tư thế, giữ thăng bằng hoàn hảo và thích ứng với phản hồi theo thời gian thực trong suốt buổi tập.

Không giống như các mô hình trước đây cần sự hỗ trợ của con người cho các thao tác cơ bản, màn trình diễn này khẳng định Optimus có thể tự học các nhiệm vụ vật lý phức tạp một cách độc lập và hiệu quả. Nó nhấn mạnh những tiến bộ của Tesla trong lĩnh vực robot hình người, kết hợp khả năng học tập dựa trên AI, thị giác máy tính và sự nhanh nhẹn của cơ học.

Elon Musk trước đó cũng tuyên bố Tesla đặt mục tiêu sản xuất khoảng 5.000 robot Optimus vào năm 2025 để sử dụng nội bộ tại các nhà máy của mình. Ông cũng úp mở rằng công ty đặt mục tiêu đạt sản lượng linh kiện từ 10.000 đến 12.000 chiếc, với mục tiêu tiếp theo là 50.000 chiếc vào năm 2026.

Gần đây, chính Elon Musk đã nhắc lại ý định đưa robot lên sao Hỏa và thừa nhận rằng "nhiều thứ cần phải diễn ra đúng như mong đợi", đồng thời đưa ra một mốc thời gian vô cùng tham vọng.

"Nhiều khả năng, chuyến bay đầu tiên không có người lái sẽ diễn ra trong khoảng 3,5 năm nữa, chuyến bay tiếp theo có người lái sẽ diễn ra trong khoảng 5,5 năm nữa", Musk đã tweet vào tháng 8. "Thành phố sao Hỏa sẽ tự duy trì trong vòng 20 đến 30 năm nữa".

Một "tuyến đường" khác đến các hành tinh

Hubicki tuyên bố: “Nếu không có bước tiến lớn về công nghệ trong độ tin cậy của người máy, người máy không có người đi kèm trên sao Hỏa sẽ không thể hoạt động được lâu.”

Các chuyên gia đề xuất một cách tiếp cận khác. Thay vì áp đặt hình dạng con người lên robot, việc phát triển các mô hình chuyên biệt phù hợp với từng địa hình cụ thể sẽ hiệu quả hơn. Ví dụ, NASA hiện đang thử nghiệm một robot rắn để khám phá các hang động băng trên Enceladus, một vệ tinh của Sao Thổ. Những thiết kế độc đáo như vậy có thể tỏ ra thiết thực hơn nhiều đối với các hố va chạm và sa mạc trên Sao Hỏa.

Kết luận của các chuyên gia rất rõ ràng: nếu không có bước đột phá mang tính cách mạng về độ tin cậy và khả năng tự chủ, robot hình người sẽ không thể tồn tại trên Hành tinh Đỏ. Giấc mơ Sao Hỏa có thể trở thành hiện thực, nhưng những nhà thám hiểm đầu tiên không nên là người máy hình người, mà là những sứ mệnh chuyên biệt với nhiệm vụ được xác định rõ ràng. Hiện tại, công nghệ của Musk vẫn là một giấc mơ “đẹp” nhưng chưa thể đạt được.