Gã khổng lồ Đức mang "siêu thiết bị" 320 tấn đẳng cấp thế giới sang Việt Nam, phục vụ công trình 19.000 tỷ

Nằm tựa mình bên dòng sông Soài Rạp lộng gió, Khu công nghiệp Hiệp Phước lớn nhất TP.HCM đang chứng kiến một cuộc "thay màu" lịch sử cấp quốc gia trị giá hàng chục nghìn tỷ đồng.

Từng là nơi vận hành nhà máy nhiệt điện đốt dầu mazut lớn nhất miền Nam, những ống khói đen ngày xưa giờ đây đã hoàn thành sứ mệnh để nhường chỗ cho Nhà máy Điện khí LNG Hiệp Phước - một biểu tượng công nghệ mới xanh hơn và năng suất vượt trội hơn, dưới sự phục vụ bền bỉ của công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới đến từ "gã khổng lồ năng lượng" Đức Siemens Energy.

Kế hoạch "thay màu" hàng chục nghìn tỷ đồng tại Hiệp Phước

Nhà máy điện khí LNG Hiệp Phước chia làm 2 giai đoạn.

Giai đoạn I của nhà máy (do Công ty TNHH Điện lực Hiệp Phước làm chủ đầu tư) có công suất 1.200 MW, với tổng mức đầu tư gần 19.000 tỷ đồng.

Khởi công vào cuối tháng 3/2026, tính đến ngày 4/11/2026, khối lượng xây dựng đạt khoảng 60%, lắp đặt thiết bị đạt khoảng 20%. Dự kiến Nhà máy điện khí LNG Hiệp Phước giai đoạn 1 đi vào vận hành quý IV/2028.

Nhà máy sử dụng tuabin khí chu trình hỗn hợp thế hệ F nặng 320 tấn hiện đại hàng đầu thế giới của Siemens Energy (Đức) cấu hình 1-1-1; cùng 3 lò thu hồi nhiệt và 3 tuabin hơi.

Giai đoạn II với quy mô công suất 1.500 MW dự kiến sẽ được đưa vào khai thác thương mại trong giai đoạn 2025 - 2030. Giai đoạn này có chủ đầu tư, công nghệ tương tự Giai đoạn I. Điểm đột phá là giai đoạn này không chỉ chạy LNG mà còn định hướng đốt kèm khí hydro trong tương lai.

Hiện chủ đầu tư đang tích cực hoàn thiện các thủ tục pháp lý cũng như lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Đáng chú ý, vào đầu tháng 11/2026, TP.HCM đã đề xuất Bộ Công Thương xem xét bổ sung Giai đoạn III với quy mô công suất 1.700 MW, hướng tới mục tiêu đưa vào vận hành thương mại trong giai đoạn 2029 - 2030.

Nếu được Bộ Công Thương chấp thuận, Nhà máy điện khí LNG Hiệp Phước (3 giai đoạn) sẽ có tổng công suất 4.400 MW, Báo Đầu Tư đưa tin.

"Gã khổng lồ năng lượng" Đức mang công nghệ gì sang phục vụ?

Từ sự chuyển dịch mang tính chiến lược đó, Nhà máy Điện khí LNG Hiệp Phước đã khoác lên mình những công nghệ năng lượng tiên tiến bậc nhất thế giới.

"Trái tim" của nhà máy là hệ thống tuabin khí chu trình hỗn hợp (CCGT) thế hệ mới do "gã khổng lồ năng lượng" Đức Siemens Energy cung cấp.

CCGT mang lại hiệu suất vận hành vượt trội - lên tới hơn 60%, một con số kinh ngạc nếu so với mức 35-40% của các lò hơi chạy dầu mazut trước đây.

Nguyên lý hoạt động của chu trình hỗn hợp này là một kiệt tác về tối ưu hóa năng lượng. Khi khí LNG được tái hóa khí và đưa vào buồng đốt, sự giãn nở nhiệt cực mạnh sẽ làm quay tuabin khí thế hệ thứ nhất để sinh ra điện.

Tuy nhiên, thay vì xả thẳng lượng khí thải có nhiệt độ lên đến hàng trăm độ C ra môi trường, nhà máy sử dụng Hệ thống Thu hồi Nhiệt (HRSG) để biến luồng khí nóng này thành hơi nước áp suất cao. Hơi nước này tiếp tục làm quay một tuabin hơi thứ hai để tạo thêm một lượng điện năng đáng kể mà không tốn thêm bất kỳ một giọt nhiên liệu nào.

Không dừng lại ở đó, điểm nhấn kiến trúc và kỹ thuật phức tạp nhất của dự án Hiệp Phước chính là chuỗi hạ tầng tiếp nhận LNG khép kín.

Để duy trì nhịp đập của "trái tim" tuabin khí , nhà máy sở hữu hệ thống kho chứa và cảng tiếp nhận tàu chở LNG chuyên dụng cỡ lớn ngay trên sông Soài Rạp.

Nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu liên tục, hạ tầng tiếp nhận LNG của dự án đã được trang bị bến phao hiện đại đáp ứng tàu 40.000 DWT cùng 3 cần nhập LNG chuyên dụng. Thêm vào đó, chủ đầu tư đang tích cực triển khai tư vấn thiết kế để nâng cấp cầu cảng, hướng tới khả năng đón các tàu siêu trọng tải lên đến 70.000 DWT.

Hệ thống kho cảng và tái hóa khí LNG Hiệp Phước đã được thiết kế và xây dựng với quy mô đủ đáp ứng nhu cầu nhiên liệu cho cả hai giai đoạn 1 và 2 của Dự án (sức chứa 150.000 m3; công suất tái hóa khí ~ 2.15 triệu tấn LNG/ năm).

Cuộc chuyển đổi từ "đen" sang "trong suốt"

Để hiểu được quy mô của cuộc cách mạng này, cần nhìn lại bản chất của dầu mazut - loại nhiên liệu từng gắn liền với giai đoạn phát triển công nghiệp nặng của thế kỷ 20.

Mazut là phần cặn còn lại ở đáy tháp chưng cất phân đoạn dầu mỏ sau khi đã tách chiết xăng, dầu hỏa và diesel. Nó là loại "đặc nhất, bẩn nhất và khó xử lý nhất" trong chuỗi chưng cất dầu thô.

Nó đặc, đen sánh và nặng đến mức ở nhiệt độ phòng, loại dầu này gần như không thể chảy nếu không được sấy nóng.

Khi bị đốt cháy trong các lò hơi truyền thống, dầu mazut tạo ra hiệu suất nhiệt khiêm tốn nhưng lại để lại một hệ quả môi trường nặng nề. Mỗi tấn dầu mazut bị đốt xả ra không trung một lượng khổng lồ SOx (Lưu huỳnh dioxit) - gây ra mưa axit, khí NOx, khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính và đặc biệt là bụi mịn PM2.5 chứa đầy kim loại nặng như vanadi hay niken.

Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) thì ngược lại. Phần lớn LNG là mê-tan (CH4) tinh khiết, gần như không chứa lưu huỳnh, không tro. NG (khí thiên nhiên) được làm lạnh sâu xuống mức nhiệt -162 độ C sẽ hóa thành chất lỏng trong suốt, không màu, không mùi, và thu nhỏ thể tích tới 600 lần.

Khi so sánh về mặt năng lượng và hệ số phát thải, mỗi kg LNG cho nhiệt trị khoảng 49-50 MJ, trong khi mazut chỉ khoảng 40 MJ ở trọng lượng tương đương. Tính theo hệ số phát thải mặc định của IPCC, LNG không chỉ tạo ra nhiệt lượng cao hơn mà còn cắt giảm đến 90% lượng khí NOx, loại bỏ hoàn toàn bụi mịn và SOx, đồng thời giảm hơn 30% lượng phát thải CO2 so với dầu mazut .

Nhưng cú đột phá thật sự nằm ở cách biến nhiên liệu thành điện. Tổ máy hơi nước đốt dầu truyền thống chỉ chuyển được khoảng 35-40% năng lượng thành điện, phần còn lại thoát ra ống khói. Chu trình hỗn hợp chạy LNG có thể vượt mức 55%. Cộng cả hai yếu tố, theo Siemens Energy, lượng CO2 trên mỗi kWh điện có thể giảm gần một nửa.

Cuộc thay màu từ "đen" sang "trong suốt" tại Hiệp Phước đóng vai trò vô cùng then chốt khi đặt trong bức tranh toàn cục của Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh.

Việc chuyển đổi một nhà máy cũ ngay tại TP.HCM không chỉ giúp hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050, mà còn giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt điện nền tại chỗ mà không cần phải can thiệp quá sâu vào hạ tầng truyền tải liên miền.