Giá sầu riêng giảm mạnh, vì sao?

Giá sầu riêng thấp hơn măng cụt, vải thiều

Vừa trở về từ Pháp sau 2 năm định cư, vợ chồng bà Nguyễn Thị Điệp (66 tuổi), ngụ P.Phước Long (TP.HCM), đã ghé chợ mua sầu riêng để ăn cho "thỏa cơn ghiền". Những Việt kiều đã sống ở nước ngoài nhiều năm khi về lại VN hoàn toàn bất ngờ khi sầu riêng trước đây vốn là loại trái cây xa xỉ, muốn ăn cũng phải lén nhìn giá thì bây giờ không còn phải lo lắng nữa. "Tôi mua 3 kg sầu riêng đã tách vỏ, múi nào múi nấy căng tròn, nhưng giá chỉ có 180.000 đồng/kg, mua về ăn no nê 2 - 3 ngày mới hết cũng chỉ tốn khoảng 500.000 đồng", bà Điệp nhận xét.

ẢNH: ĐINH ĐANG

Chị Nguyễn Thị Bích Hằng, chủ vườn sầu riêng tại Đồng Nai, mấy ngày gần đây cũng tất bật thu hoạch trái và nhắn tin cho một số bạn bè thân quen để tặng sầu riêng "ăn miễn phí". Gửi cho chúng tôi xem hình ảnh những chiếc xe rùa chở đầy sầu riêng vừa mới hái, chị Bích Hằng chia sẻ: "Vườn sầu riêng nhà tôi năm nay có nhiều trái lắm, nếu để rụng thì cơm sẽ mềm và không để được lâu nên tôi tranh thủ cắt sớm và gửi tặng bạn bè".

Trên thị trường TP.HCM, sầu riêng cũng xuất hiện khắp nơi, từ những sạp vỉa hè đến những cửa hàng chuyên bán sầu riêng lâu năm. Từng được xem là "vàng xanh" của ngành trái cây VN, giá cao ngất ngưởng khiến những người chịu chi nhất cũng phải chùn tay khi mua thì hiện nay sầu riêng đang trải qua đợt giảm giá mạnh nhất kể từ đầu năm 2026. Tại nhiều vùng trồng ở Tây nguyên, Đông Nam bộ và ĐBSCL, giá thu mua chỉ còn 35.000 - 40.000 đồng/kg đối với Ri6 và khoảng 55.000 - 65.000 đồng/kg đối với giống Monthong loại đẹp, giảm từ 20 - 30% so với cách đây khoảng một tháng. Từ cuối tháng 6 đến nay, hàng loạt vùng trồng lớn như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp… đồng loạt bước vào chính vụ. Trong khi đó, một số địa phương ở miền Tây vẫn còn sản lượng cuối vụ, khiến lượng sầu riêng đưa ra thị trường tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Tại chợ đầu mối Bình Điền (TP.HCM), giá sầu riêng đã lùi ngang bằng với giá xoài cát Hòa Lộc, và giá nhãn Tiền Giang (50.000 - 55.000 đồng/kg) và thấp hơn một số loại trái cây khác như măng cụt, vải thiều…Trên thị trường xuất khẩu , nếu như vài tháng trước doanh nghiệp phải cạnh tranh quyết liệt để gom hàng thì hiện nay lượng trái quá dồi dào khiến bên mua có nhiều sự lựa chọn.

Nguồn cung đã vượt cầu?

Lý giải hiện tượng giá sầu riêng nội địa đang giảm mạnh, ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN (Vinafruit), cho rằng nguyên nhân là do nguồn cung trong nước đã tăng rất mạnh sau nhiều năm các chủ vườn âm thầm mở rộng diện tích. "Thực tế thì nhu cầu tiêu thụ sầu riêng xuất khẩu vẫn cao, nhưng vì sản lượng trong nước tăng đột biến nên thị trường xuất khẩu không tiêu thụ hết, thị trường nội địa phải hấp thu lượng dư thừa nên hiện tượng giảm giá sầu riêng trong nước là điều dễ nhận ra".

Theo số liệu của Vinafruit, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đã đạt hơn 562 triệu USD, tăng 45,2% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thị trường Trung Quốc đạt 492 triệu USD, tăng tới 76,7% và vẫn chiếm gần 87,5% tổng kim ngạch xuất khẩu . Như vậy, nguyên nhân khiến giá sầu riêng giảm không nằm ở việc thị trường xuất khẩu suy yếu, mà xuất phát từ nhiều yếu tố của cung - cầu và sự thay đổi trong hoạt động thu mua.

Nhiều ý kiến cho rằng giá giảm vì Trung Quốc giảm nhập khẩu. Tuy nhiên, số liệu xuất khẩu mới nhất lại cho thấy điều ngược lại. Trong tháng 5.2026, xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh và thị trường này vẫn là động lực chính của ngành sầu riêng VN. Tuy nhiên, chính vì sầu riêng được mùa nên giá xuất khẩu cũng giảm. Tính đến cuối tháng 6.2026, giá bình quân xuất khẩu sầu riêng tươi đạt 3.095 USD/tấn, giảm 14,1% so với tháng 4.2026 và giảm 9,2% so với cùng kỳ năm 2025. Giá bình quân xuất khẩu sầu riêng đông lạnh đạt 5.190 USD/tấn, giảm 2,1% so với tháng 4.2026 nhưng tăng mạnh 59,8% so với tháng 5.2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, giá bình quân xuất khẩu sầu riêng tươi đạt 3.300 USD/tấn, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Đại diện Vinafruit giải thích thêm: Áp lực cạnh tranh cũng gia tăng khi Thái Lan và Malaysia bước vào mùa thu hoạch, bổ sung thêm nguồn cung cho thị trường Trung Quốc. Khi có nhiều lựa chọn, các nhà nhập khẩu có điều kiện đàm phán giá thấp hơn đối với hàng VN. Bên cạnh đó, thời gian gần đây, việc kiểm nghiệm chất lượng để phục vụ xuất khẩu tại một số đơn vị vẫn chưa đáp ứng kịp tốc độ thu hoạch. Năng lực xét nghiệm, cấp chứng thư và thông quan chưa theo kịp sản lượng tăng nhanh khiến nhiều doanh nghiệp phải giảm tốc độ thu mua, góp phần tạo áp lực giảm giá tại vùng nguyên liệu.

"Một yếu tố khác ít được chú ý là doanh nghiệp hiện không còn ưu tiên xuất khẩu bằng mọi giá như những năm trước. Thay vào đó, họ tập trung lựa chọn nguyên liệu đạt chuẩn để phục vụ chế biến và xuất khẩu chính ngạch, nhằm hạn chế rủi ro khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định kỹ thuật. Các doanh nghiệp nhập khẩu Trung Quốc hiện kiểm soát rất chặt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất vàng O, hàm lượng Cadimi và khả năng truy xuất nguồn gốc. Những lô hàng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn vẫn được thu mua thuận lợi, trong khi các lô hàng không đạt yêu cầu bị thương lái ép giá hoặc từ chối mua. Vì vậy, khoảng cách giá giữa sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu và hàng chất lượng trung bình ngày càng lớn", ông Nguyễn Văn Mười chia sẻ.

Các chuyên gia trong ngành dự báo, trong ngắn hạn, giá sầu riêng nhiều khả năng vẫn chịu áp lực do nguồn cung trong nước tiếp tục ở mức cao khi nhiều vùng trồng vẫn đang bước vào cao điểm thu hoạch. Nếu sản lượng tiếp tục tăng nhanh hơn khả năng thu mua và chế biến, giá sầu riêng khó có khả năng phục hồi mạnh trong tháng 7 và đầu tháng 8. Tuy nhiên, triển vọng trung và dài hạn được đánh giá tích cực hơn. Cụ thể, từ cuối tháng 9, hoạt động xuất khẩu sẽ tăng tốc trở lại khi bước vào giai đoạn chuẩn bị hàng cho các lễ hội cuối năm và Tết Nguyên đán. Đây cũng là thời điểm nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc thường tăng mạnh, tạo động lực cải thiện giá thu mua trong nước. Bên cạnh đó, việc VN tiếp tục mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, bóc múi và các sản phẩm chế biến sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào quả tươi. Các thị trường mới như Ấn Độ và Trung Đông cũng được kỳ vọng sẽ mở thêm đầu ra cho ngành sầu riêng, góp phần giảm rủi ro phụ thuộc quá lớn vào một thị trường.

Các chuyên gia có chung quan điểm, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành sầu riêng VN đang bước vào quá trình tái cơ cấu theo hướng bền vững hơn. Thị trường sẽ không còn là cuộc cạnh tranh về sản lượng mà chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu. Đây cũng là yếu tố quyết định để trái sầu riêng VN tiếp tục giữ vững vị thế tại các thị trường xuất khẩu trong những năm tới.