Giá vàng lao dốc không phanh

Mua đầu ngày, cuối ngày lỗ hơn 10 triệu đồng/lượng

Hôm qua (10.6), Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC đã có 7 lần điều chỉnh giá trong ngày. Tổng cộng mỗi lượng vàng miếng SJC giảm 5,5 triệu đồng, mua vào còn 133,3 triệu đồng và bán ra 138,3 triệu đồng. Không ngoại lệ, vàng nhẫn 4 số 9 tại SJC cũng giảm 5,3 triệu, mua vào 133,2 triệu đồng và bán ra 138,2 triệu đồng/lượng. Đáng chú ý, chênh lệch giá mua - bán cả vàng miếng hay vàng nhẫn SJC đều bị đẩy lên mức kỷ lục với 5 triệu đồng/lượng trong vòng 3 ngày qua. Điều này khiến người mua vào đầu giờ sáng hôm qua thì đến cuối ngày đã lỗ đậm 10,5 triệu đồng một lượng. Còn nếu tính từ đỉnh 192 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 1 thì giá vàng đã bốc hơi gần 54 triệu đồng, tương ứng giảm 28%.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Nhiều người bắt đáy từ mức 160 triệu đồng, hay 150 triệu đồng cũng đều bị thua lỗ và đến giờ này, không ai biết được đâu sẽ là đáy của kim loại quý khi xu hướng giảm vẫn chưa dừng lại. Hôm qua, kim loại quý trên thế giới tiếp tục xuống 4.166 USD /ounce, giảm 170 USD so với ngày trước đó. Giá vàng giảm xuống mức thấp nhất trong năm nay do chịu áp lực từ làn sóng bán tháo trên các thị trường tài chính và kỳ vọng ngày càng gia tăng rằng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ nâng lãi suất trong năm nay.

Theo chuyên gia thị trường tài chính Phan Dũng Khánh, sau khi lập đỉnh, giá vàng chuyển sang trạng thái đi ngang và có xu hướng giảm dần trong nửa năm qua. Sự điều chỉnh và tích lũy của giá vàng hiện tại chịu tác động bởi 4 yếu tố chính, đè nặng lên triển vọng ngắn và trung hạn của kim loại quý này. Thứ nhất, khả năng sinh lời đã suy giảm do giá tăng quá nóng. Trong những năm qua, vàng và bạc đã mang lại tỷ suất lợi nhuận khổng lồ, có thời điểm tăng 50 - 60% mỗi năm.

Thứ hai, chu kỳ tăng giá của vàng đã kéo dài và bắt đầu giảm sức hút. Khác với bạc chỉ mới bứt phá mạnh trong năm ngoái, vàng đã duy trì đà tăng liên tục trong 3 - 4 năm. Sự tăng trưởng kéo dài này khiến động lực chững lại, nhất là trong bối cảnh các kênh đầu tư khác đang tỏ ra hấp dẫn hơn. Dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển sang các thị trường liên tục lập đỉnh như chứng khoán, đặc biệt là nhóm cổ phiếu công nghệ.

Thứ ba, áp lực từ lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ và bài toán dòng tiền. Khác với tiền gửi ngân hàng sinh ra lãi suất, bất động sản tạo ra tiền thuê, hay cổ phiếu mang lại cổ tức, việc nắm giữ vàng không tạo ra dòng tiền thụ động (không sinh lãi). Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng vọt, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng trở nên đắt đỏ hơn, từ đó tạo áp lực bán tháo hoặc chốt lời trên thị trường kim loại quý.

Một yếu tố khác là sự phục hồi của USD và thay đổi trong kỳ vọng chính sách của Fed. USD đã ngừng đà giảm giá và bắt đầu có xu hướng tăng trở lại. Thêm vào đó, các dữ liệu kinh tế vĩ mô của Mỹ, đặc biệt là thị trường lao động, vẫn mạnh mẽ. Điều này vô tình tạo ra tâm lý lo ngại cho nhà đầu tư. Thậm chí, xác suất Fed tăng lãi suất vào cuối năm nay hoặc năm sau đang tăng lên. Do vậy ông Khánh nhấn mạnh: dù các tổ chức và ngân hàng trung ương vẫn mua vàng, nhưng tốc độ đã chậm lại, làm dấy lên lo ngại về các động thái chốt lời diện rộng trong thời gian tới. Với sự thay đổi của các yếu tố vĩ mô, vị thế của vàng không còn hấp dẫn như trước.

Xu hướng giảm sẽ tiếp tục?

Chuyên gia kinh tế, TS Đinh Thế Hiển thì cho rằng diễn biến của giá vàng trong năm nay đang chịu tác động bởi hai lực kéo trái chiều. Một mặt, chính sách tiền tệ thắt chặt của Fed và triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao gây áp lực lên giá vàng . Mặt khác, những bất ổn kinh tế, địa chính trị trên toàn cầu vẫn thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, qua đó hỗ trợ giá vàng . Ngoài ra giá vàng còn được nâng đỡ bởi hai yếu tố quan trọng. Thứ nhất là một số ngân hàng trung ương, dẫn đầu là Trung Quốc đang muốn phi đô-la hóa (De-dollarization), theo đó họ sẽ giảm dự trữ USD và chuyển một phần qua vàng. Chỉ một phần nhỏ lượng dự trữ USD toàn cầu được chuyển sang vàng, nhu cầu tăng thêm cũng có thể tạo động lực đáng kể cho giá kim loại quý. Nếu 1% nguồn dự trữ USD chuyển qua vàng thì có thể kéo giá vàng vượt qua 6.000 USD /ounce. Yếu tố thứ hai chính là sự ưa chuộng giữ vàng trở lại của giới đầu tư, thay vì mua bất động sản hoặc đổ tiền vào chứng khoán.

Về dài hạn, giá vàng vẫn vận động theo nguyên tắc cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận, tương tự bất động sản, cổ phiếu hay trái phiếu. Theo hướng này, ông Hiển dự báo, có thể tham chiếu mức sinh lời của vàng với lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ hoặc lạm phát Mỹ cộng thêm một biên độ nhất định 0,5 - 1%. Với giả định mức sinh lời bình quân khoảng 4%/năm kể từ giai đoạn kinh tế thế giới tái ổn định sau năm 2012, giá vàng vào cuối năm 2026 có thể dao động trong vùng 3.000 - 3.500 USD /ounce. Trường hợp căng thẳng tại Trung Đông được kiểm soát, giá dầu ổn định và Mỹ tiếp tục thúc đẩy quá trình tái cấu trúc kinh tế toàn cầu thông qua chính sách thuế quan, giá vàng cuối năm 2026 nhiều khả năng sẽ dao động trong khoảng 3.500 - 4.000 USD /ounce.

Chuyên gia Phan Dũng Khánh nhận định, giá vàng sẽ khó quay lại đỉnh cũ. Thậm chí, đợt sụt giảm này có thể đưa kim loại quý rớt xuống dưới 4.000 USD /ounce, đụng cản kỹ thuật xoay quanh 3.800 USD /ounce. Việc tất tay hay dồn hơn một nửa tài sản vào vàng ở thời điểm này cực kỳ rủi ro. Ông Khánh gợi ý: đối với nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ trọng vàng quá lớn (90-100%) hoặc sử dụng đòn bẩy tài chính (vay mượn để mua vàng), hành động lúc này là canh những nhịp phục hồi kỹ thuật của thị trường để giảm bớt tỷ trọng. Việc hạ tỷ trọng giúp bảo vệ an toàn tài chính, đặc biệt là giảm áp lực trả lãi vay, ngay cả khi phải chấp nhận hòa vốn hoặc lỗ nhẹ.

Đối với những nhà đầu tư có ý định lướt sóng ngắn hạn, đây không phải là thời điểm phù hợp để bắt đáy. Thị trường đang hình thành xu hướng điều chỉnh và đi ngang kéo dài chứ không chỉ là những biến động nhất thời trong vài ngày. Dù vậy, đối với nhà đầu tư dài hạn hoặc chỉ giữ tỷ trọng vàng thấp (5-10%), vàng vẫn làm tốt vai trò là tài sản phòng thủ, không cần thiết phải bán ra. Nếu chưa có vàng và muốn tích sản dài hạn, có thể tận dụng những vùng giá thấp để mua gom dần, tuyệt đối không giải ngân toàn bộ vốn cùng một lúc.