Giải thể doanh nghiệp sau một ngày được không?

Doanh nghiệp được xử lý giải thể sau một ngày làm việc

Trong công văn của Bộ Tài chính gửi sở Tài chính các tỉnh, thành phố ngày 12.10 nêu rõ: Khi doanh nghiệp (DN) nộp hồ sơ đăng ký giải thể, trong 1 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phải xử lý và gửi thông tin cho cơ quan thuế. Trường hợp nhận được ý kiến của cơ quan thuế về việc DN đã hoàn thành nghĩa vụ thuế trong thời hạn quy định, trong 1 ngày làm việc, cơ quan đăng ký kinh doanh chuyển tình trạng pháp lý của DN trong Cơ sở dữ liệu quốc gia sang "Đã giải thể". Nếu sau 2 ngày làm việc không nhận được phản hồi của cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện chuyển tình trạng pháp lý của DN sang "Đã giải thể". Việc này phải được thực hiện trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi kết thúc thời hạn để cơ quan thuế phản hồi.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Bộ Tài chính cũng yêu cầu nếu phát sinh sự cố kỹ thuật hoặc giao dịch chưa được truyền, nhận kịp thời, cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế chủ động phối hợp, trao đổi bằng phương thức phù hợp. Cơ quan thuế phải thực hiện phản hồi trong 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin và cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý hồ sơ theo thời hạn quy định…

Chuyên gia về thuế, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, đánh giá cao việc Bộ Tài chính nêu rõ thời hạn xử lý của cơ quan đăng ký kinh doanh cũng như thời gian phản hồi của cơ quan thuế. Nếu không phản hồi trong thời gian quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh cũng sẽ thực hiện thủ tục xử lý giải thể cho các DN. Bởi cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ có thể hoàn tất giải thể DN sau khi có giấy xác nhận không nợ thuế từ cơ quan thuế. Thế nhưng thực tế DN phải chờ đợi rất lâu vì cơ quan thuế chưa thực hiện kiểm tra hồ sơ thuế, chưa cung cấp giấy xác nhận này hoặc có một số lý do nào đó... Thậm chí, nhiều DN sau khi ngưng hoạt động, nộp hồ sơ thuế song song với nộp hồ sơ giải thể DN nhưng sau một thời gian cơ quan thuế mới kiểm tra. Khi đó, DN đã trả mặt bằng thì lại thuộc dạng không còn hoạt động ở địa chỉ đăng ký (tình trạng mã số thuế 06). Một trường hợp khác là DN đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái mã số thuế 03) vì hồ sơ thuế cũng chưa hoàn thành...

"Công văn của Bộ Tài chính đã thể hiện được tinh thần đôn đốc đầy trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước để giải quyết tình trạng DN giải thể nhưng thời gian qua kéo dài lâu. Việc giải quyết tình trạng này để DN hoàn tất thủ tục khi không còn hoạt động cần được phối hợp hoạt động giữa các đơn vị liên quan với thời hạn như đã công bố để cộng đồng DN yên tâm", luật sư Trần Xoa chia sẻ thêm.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, cho rằng công văn của Bộ Tài chính đã thể hiện sự quyết liệt để xử lý nhanh những vấn đề đang bị vướng trong việc giải quyết hồ sơ giải thể của DN. Dù vậy, ông cũng tỏ ra băn khoăn vì để thực sự DN được xử lý giải thể sau 1 ngày làm việc thì chỉ áp dụng được cho những trường hợp đơn giản. Ví dụ với những DN ra đời nhưng chưa có hoạt động, chưa phát sinh doanh thu hay số thuế phải nộp thì có thể cơ quan thuế sẽ có ngay thông tin để trả lời cơ quan đăng ký kinh doanh trong 1 ngày làm việc. Nhưng đối với các DN đã hoạt động lâu năm, hồ sơ thuế gồm nhiều loại chứng từ như báo cáo tài chính, tờ khai thuế, hóa đơn... và luật Quản lý thuế quy định cơ quan thuế kiểm tra trong vòng 45 ngày thì rất cần có thêm những giải pháp khác mới có thể xử lý nhanh hơn.

'Kích hoạt' những giải pháp hỗ trợ người nộp thuế

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh cho rằng theo quy định, trước khi giải thể, DN phải hoàn tất xong toàn bộ nghĩa vụ nợ (nợ thuế chỉ là một phần trong nghĩa vụ nợ của DN). Trong nhiều trường hợp, khi kiểm tra hồ sơ thuế, nhiều DN không cung cấp được hồ sơ, chứng từ, báo cáo thuế hay sổ sách kế toán bị thiếu, hóa đơn không đầy đủ, tờ khai thuế năm có năm không... Khi đó, cơ quan thuế cũng sẽ không thể xác nhận được và tình trạng này sẽ bị "treo" từ năm này qua năm khác. Hồ sơ thuế không hoàn thành thì DN không đóng được mã số thuế và cũng sẽ không thể nào hoàn tất việc giải thể.

Do đó, ông Tịnh cho rằng phải "kích hoạt" phương án ấn định thuế đối với những hồ sơ thuế đang thuộc dạng "treo". Ông nhấn mạnh: Luật Quản lý thuế cũng có quy định chuyển sang phương án ấn định với một số trường hợp. Tuy nhiên cần có hướng dẫn cụ thể để các cơ quan thuế tại tỉnh, thành phố áp dụng thống nhất. Điều này sẽ tạo điều kiện để các DN đã ngừng hoạt động thực hiện xong việc giải thể để không có những hệ luỵ khác.

Luật sư Trần Xoa cũng đồng tình, để xử lý nhanh hơn hồ sơ giải thể của DN thì đa phần nằm ở cơ quan thuế vì phải xác nhận tình trạng không còn nợ thuế, đóng mã số thuế. Theo luật Quản lý thuế, có một số trường hợp như DN, hợp tác xã không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 3 năm kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo thì cơ quan này có thể chuyển hồ sơ qua tòa án yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản theo phương thức rút gọn. Khi đó cơ quan thuế cũng sẽ xác định về thuế hoặc khoản nợ thuế được xóa bỏ. Từ đó cơ quan đăng ký DN sẽ có căn cứ để chuyển tình trạng pháp lý của DN sang "Đã giải thể".

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính có thể xem xét mở lại cơ chế cho phép thuê các công ty kiểm toán độc lập, tổ chức kinh doanh làm thủ tục về thuế kiểm tra quyết toán thuế và sử dụng kết quả này trong quá trình xử lý (quy định này đã được ban hành theo Thông tư số 151/2014 của Bộ Tài chính nhưng nay hết hiệu lực). Điều đó sẽ giúp cho việc kiểm tra thuế nhanh hơn thì đồng nghĩa sẽ giải quyết được hồ sơ giải thể của DN.

Ông Trần Xoa nhấn mạnh: Chính phủ đang khuyến khích thành lập công ty, phát triển kinh tế tư nhân, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển lên DN với mục tiêu đến năm 2030 VN sẽ có khoảng 2 triệu DN thì các thủ tục liên quan về thành lập và cả giải thể cũng phải đơn giản và nhanh, gọn. Các cơ quan quản lý phải xử lý hồ sơ DN với tinh thần đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế là chính. Điều này mới khiến cộng đồng DN yên tâm khi hoạt động cũng như lúc gặp khó khăn, thay đổi mô hình kinh doanh... thì họ sẽ mạnh dạn chuyển đổi.