Hà Nội từng bước tháo gỡ ‘điểm nghẽn’ về môi trường, nâng cao chất lượng sống

Qua chất vấn, Thành phố hướng tới xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan, đề ra giải pháp cụ thể, lộ trình thực hiện và thời hạn khắc phục, từng bước tháo gỡ những "điểm nghẽn" về môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Quản lý chất lượng không khí có chuyển biến

Theo báo cáo giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố, Hà Nội đã cơ bản ban hành đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường . 

ẢNH: LÊ HẢI

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1.7.2025, thành phố đã phân cấp nhiệm vụ quản lý môi trường cho cấp xã, chuyển nhiệm vụ chi duy trì vệ sinh môi trường sang ngân sách cấp xã.

Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, việc xử lý tại hai khu xử lý tập trung cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện tại. Tỉ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 83%, tỉ lệ chôn lấp giảm còn 17%. Đối với chất thải rắn xây dựng, thành phố Hà Nội đã quy hoạch 8 vị trí xử lý với tổng công suất 7.640 tấn/ngày đến năm 2030, trong đó 4 vị trí đang triển khai đầu tư, tổng công suất 3.680 tấn/ngày.

Công tác quản lý chất lượng không khí cũng có chuyển biến. Thành phố Hà Nội đã hoàn thành thu thập, chuẩn hóa dữ liệu từ các nguồn phát thải để xây dựng mô hình xác định nguồn ô nhiễm. Vùng phát thải thấp được triển khai từ ngày 1.7.2026; Thành phố đã chuyển đổi 875 xe buýt sang sử dụng năng lượng xanh, đạt 44,3%, vượt kế hoạch.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm từng bước được tăng cường. Trong giai đoạn giám sát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiểm tra 45 cơ sở, dự án, xử phạt 6 cơ sở với tổng số tiền 3,1 tỉ đồng.

Cấp xã xử phạt 577 trường hợp với tổng số tiền 5,17 tỉ đồng. Thành phố cũng đã xử lý 25 phản ánh hiện trường về ô nhiễm không khí qua nền tảng iHanoi.

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn giám sát chỉ ra nhiều hạn chế. Từ kết quả giám sát, Đoàn giám sát kiến nghị UBND thành phố Hà Nội rà soát, thống nhất đánh giá nguồn lực thực hiện nhiệm vụ phân cấp; bố trí, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ môi trường cấp xã; rà soát định mức phân bổ kinh phí, bảo đảm phù hợp với khối lượng công việc thực tế.

Đồng thời đề nghị khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chuyên ngành quản lý chất thải rắn; ban hành quy định về quản lý, sử dụng chất thải xây dựng, định mức và đơn giá gia cố, tái chế chất thải xây dựng, đất đào, bùn thải. Rà soát giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác sinh hoạt để bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút đầu tư…

Đi đầu trong xử lý rác thải sinh hoạt tập trun g

Trả lời chất vấn ý kiến các đại biểu tại hội trường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, những năm gần đây, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong xử lý rác thải sinh hoạt tập trun g, triển khai công nghệ đốt rác phát điện. Đến nay, Thành phố đã có hai nhà máy đi vào hoạt động, góp phần giảm lượng rác phải chôn lấp.

Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2027 cơ bản xử lý toàn bộ lượng rác phát sinh bằng các giải pháp phù hợp, đồng thời tính toán nhu cầu xử lý trong năm 2030 và những năm tiếp theo, có tính đến tốc độ gia tăng dân số và khối lượng chất thải sinh hoạt.

Theo ông Lê Thanh Nam, định hướng quy hoạch của Hà Nội sẽ tập trung vào các giải pháp xử lý đồng bộ, trong đó tiếp tục triển khai thêm các nhà máy.

Về công suất xử lý và khả năng tái chế, ông Lê Thanh Nam cho biết sẽ kiểm tra, rà soát lại các số liệu, bảo đảm việc tính toán đáp ứng nhu cầu thực tế, bao gồm cả lượng chất thải có thể phát sinh thêm trong thời gian tới.

Hiện tỉ lệ thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực trung tâm thành phố đạt 100%, vượt chỉ tiêu từ 95% đến 98% theo quy định của Trung ương. Thành phố tiếp tục triển khai các nhiệm vụ bảo vệ môi trường, hướng tới giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải.

Đối với khu xử lý chất thải Nam Sơn, Thành phố đang triển khai thêm hai nhà máy xử lý bùn, rác để phục vụ đốt phát điện. Mục tiêu đặt ra là giảm dần, tiến tới chấm dứt tình trạng chôn lấp rác, hạn chế nước rỉ rác và các nguồn gây ô nhiễm tại khu vực này trong những năm tới.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và môi trường Hà Nội