Tại Đại hội cổ đông thường niên tháng 3/2025, một cổ đông của Hóa chất Đức Giang (DGC) đã bày tỏ lo ngại về vấn đề khai thác quặng sẽ ảnh hưởng tới môi trường.
Cụ thể, cổ đông cho rằng, đặc thù mỏ ở Đắk Nông là không sâu nhưng diện tích rất rộng, lên tới hơn 20.000 ha, như vậy, diện tích bề mặt bị phá hủy để lấy quặng sẽ rất lớn. Với đặc thù Tây Nguyên là nơi có nhiều rừng, liệu doanh nghiệp có phải phá một diện tích rừng khổng lồ để làm quặng không?
Trả lời cổ đông, Chủ tịch HĐQT Đào Hữu Huyền đã nói vui rằng: "Hay là thôi không làm nữa nhỉ? Để giữ cho rừng bạt ngàn luôn tươi đẹp thì chúng ta không làm gì đúng không?"
Ông Huyền chia sẻ, việc khai thác quặng dù ở Việt Nam hay thế giới đều phải chấp nhận sự đánh đổi về môi trường. Nhưng giữa "cái được và cái mất", các nhà quản lý và nhà kinh doanh phải tính cho "cái được" nhiều hơn. Nhiều quốc gia sống trên đống quặng nhưng không khai thác, dân vẫn nghèo đói; vùng Tây Nguyên nếu không có TKV thì đời sống vẫn rất khổ cực, đặc biệt là ở Đắk Nông.
Sau khi khai thác xong, Đức Giang sẽ bàn giao lại đất cho người dân tiếp tục trồng keo hoặc các loại cây khác để phát triển kinh tế.
"Quặng Alumin hiện nay là quặng cực kỳ quan trọng cho các nền công nghiệp trên thế giới và đặc biệt ngày nay, nhôm dùng rất nhiều trong các ngành. Chúng tôi mới nói đến Alumin, Đức Giang vào đấy sẽ làm ra những thỏi nhôm. Nhôm này chúng ta đang tốn rất nhiều tiền, nên đôi khi phải chấp nhận đánh đổi." - Ông Đào Hữu Huyền chia sẻ
Ông Huyền cho biết, với diện tích 270 km2 (tương đương khoảng 27.000 ha), Đức Giang làm cuốn chiếu, chứ không khai thác cùng lúc trên toàn bộ diện tích đó. Đào đến đâu, doanh nghiệp lấp lại và giao lại đất cho dân trồng cà phê, trồng sầu riêng,.... Còn về rừng già, Nhà nước đã quy định, rừng nguyên sinh là Nhà nước không cho phá.
"Chúng tôi phá ở đây là những vùng rừng tạm, rừng thưa mà bà con mới trồng gần đây thôi. Riêng tại khu vực dự án này hiện tại gần như không có rừng. Ở Gia Lai, những nơi có rừng nguyên sinh là không cho làm luôn." - Ông Huyền nói
Ông Đào Hữu Duy Anh, Phó Chủ tịch HĐQT bổ sung thêm, Nhà nước giao đất cho Đức Giang chủ yếu là những nơi đang trồng cao su, cà phê. Nhưng thường nơi có bô-xít nhiều, năng suất của cây trồng rất kém nên không có hiệu quả. Khi doanh nghiệp lấy hết quặng boxit ra và hoàn thổ lại bằng đất đỏ, đất này thực sự sẽ tốt hơn cho việc sản xuất các loại cây công nghiệp dài ngày.
"Chúng tôi không bao giờ được phá hủy rừng. Cổ đông nên vào tận Đắk Nông để thấy thực tế nhưng thế nào. Đức Giang không bao giờ phá rừng."
Mới đây, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan; đồng thời, khởi tố đối với 14 bị can.
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã làm rõ một số hành vi sai phạm có tổ chức, như:
(1) Đổ thải trải phép hàng triệu tấn chất thải, trên diện tích hàng chục hecta tại địa bàn Khu công nghiệp Tằng Loỏng, xã Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân trên địa bàn;
(2) Khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng Apatit, trị giá hàng trăm tỷ đồng;
(3) Bỏ ngoài sổ sách kế toán, che giấu doanh thu, gây thiệt hại về thuế cho tài sản Nhà nước hàng chục tỷ đồng. Các hành vi sai phạm nêu trên tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang diễn ra trong một thời gian dài, gây bức xúc trong dư luận quần chúng nhân dân.
Trên cơ sở kết quả điều tra, ngày 25/12/2025 và ngày 14/3/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường; Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và các đơn vị liên quan; đồng thời, khởi tố đối với 14 bị can.
Ông Đào Hữu Huyền, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang kiêm Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai bị khởi tố về 3 tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Gây ô nhiễm môi trường”.
Ông Đào Hữu Duy Anh, Phó Chủ tịch HĐQT, nguyên Tổng Giám đốc bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.