Hóa đơn điện tăng theo nắng nóng kéo dài

Tiêu thụ điện liên tục lập kỷ lục

Theo phản ánh của chị Ngự Hà (P.Xuân Hòa, TP.HCM), dù gia đình chỉ có hai mẹ con, ban ngày đều đi học, đi làm, chỉ sử dụng điện chủ yếu vào ban đêm, nhưng hóa đơn tiền điện nhà chị vẫn tăng liên tục từ đầu năm đến nay. "Sinh hoạt không thay đổi nhiều nhưng tiền điện từ tháng 2 đến tháng 5 lần lượt là 550.000 đồng, 470.000 đồng, 918.000 đồng và 1,1 triệu đồng. Riêng tháng 5 tăng hơn 17% so với tháng trước, trong khi mức tăng trong khu vực TP.HCM theo thống kê của ví Momo là hơn 5,3%. Có lẽ do thời tiết quá nóng nên phải dùng máy lạnh nhiều hơn", chị Hà chia sẻ.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tương tự, ông Đặng Phúc (TP.HCM) cho biết hóa đơn điện tháng 4 của gia đình ông tăng gần 900.000 đồng so với tháng 3, lên mức 2,8 triệu đồng. "Nhà có 3 máy lạnh nhưng chủ yếu sử dụng 2 máy xuyên đêm. Dịp nghỉ lễ ở nhà 3 ngày nên các thiết bị làm mát hoạt động liên tục, tiền điện tăng gần triệu đồng. Cứ từ tháng 3 đến tháng 8 là tiền điện tháng sau cao hơn tháng trước", ông Phúc nói. Nhiều hộ dân tại TP.HCM và các tỉnh phía nam cũng phản ánh hóa đơn điện tháng 4 tăng từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng do nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng điện tăng cao.

Điều này cũng trùng khớp khi hệ thống điện quốc gia liên tục ghi nhận các mức tiêu thụ kỷ lục mới. Theo Công ty TNHH MTV Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO), ngày 13.5, sản lượng tiêu thụ điện toàn quốc vượt mốc 1,1 tỉ kWh. Riêng khu vực miền Nam, công suất cực đại đạt 23.261 MW, tăng 4,6% so với kỷ lục năm ngoái. Sản lượng điện tiêu thụ của miền Nam đạt 486 triệu kWh, chiếm hơn 44% tổng tiêu thụ điện cả nước và tăng gần 7% so với cùng kỳ năm trước. Trước đó một ngày, TP.HCM cũng lập kỷ lục tiêu thụ điện mới với sản lượng 195,09 triệu kWh, cao hơn 9,1% so với mức đỉnh năm 2025. Tổng công ty Điện lực TP.HCM cho biết điện thương phẩm toàn thành phố trong tháng 4 đạt 5,223 tỉ kWh, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước và dự báo nhu cầu sẽ còn tiếp tục tăng trong tháng 5. Chỉ riêng tuần trước, lượng điện tiêu thụ toàn thành phố đạt 1,282 tỉ kWh - mức cao nhất kể từ đầu năm. Nhiều tỉnh phía nam cũng ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng mạnh trong bối cảnh nắng nóng kéo dài. Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) chiều 15.5 cho biết công suất cực đại lũy kế của khu vực đạt 11.115 MW, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Nắng nóng liên tục kéo dài tại các tỉnh miền Nam khiến cho tiêu dùng điện tăng mạnh ở khu vực này.

Điều đáng mừng là hệ thống điện quốc gia hiện vẫn được vận hành an toàn, ổn định và đảm bảo cung ứng điện liên tục. Tuy vậy, NSMO tiếp tục cảnh báo khả năng xuất hiện thêm các đợt nắng nóng gay gắt tại Hà Nội, đồng bằng Bắc bộ và bắc Trung bộ trong tuần cuối tháng 5, với nền nhiệt có thể vượt 37 độ C. Trong khi chỉ cần nhiệt độ môi trường tăng thêm khoảng 1-2 độ C có thể khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng từ 2 - 3%. Trong đó, máy điều hòa là thiết bị tiêu thụ điện lớn nhất trong hộ gia đình, có thể chiếm tới 40 - 60% tổng lượng điện sử dụng trong mùa nóng. Từ đó, NSMO đề nghị người dân tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà để sử dụng; khuyến nghị người dân hãy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong giai đoạn cao điểm mùa khô năm nay, trước mắt là trong các ngày nắng nóng sắp tới.

Cảnh báo hóa đơn tiền điện có thể tăng tiếp

Theo các chuyên gia năng lượng, việc hóa đơn tiền điện tăng mạnh trong tháng 4 là "diễn biến đã được dự báo trước" do thời tiết nắng nóng trên diện rộng. Đáng chú ý, phụ tải đỉnh năm nay xuất hiện sớm hơn từ 1-2 tháng so với các năm trước, khiến hệ thống điện phải vận hành cường độ cao ngay từ đầu mùa khô. Đại diện EVNSPC cho biết ngành điện đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư lưới điện nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh. Chỉ trong tháng 4, đơn vị đã khởi công 3 công trình lưới điện 110 kV và hoàn thành đóng điện 26 công trình khác. Tính chung 4 tháng đầu năm, EVNSPC đã khởi công 18 công trình và đưa vào vận hành 51 công trình lưới điện 110 kV nhằm bổ sung nguồn điện, nâng cao khả năng cung cấp điện cho các khu vực trọng điểm. Đây là con số "biết nói", quan trọng và kịp thời bổ sung nguồn, lưới điện, nâng cao khả năng cung cấp điện và đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng trưởng tại các khu vực trọng điểm. 

"Trong tháng 5, ngành điện miền Nam tập trung đảm bảo điện phục sản xuất, sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn quản lý, đặc biệt là tập trung các giải pháp đảm bảo điện trong cao điểm mùa nắng nóng và tiếp tục đôn đốc, đảm bảo tiến độ các công trình lưới điện 110 kV. Đặc biệt tiếp tục đẩy mạnh triển khai chương trình điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển phụ tải, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu kết hợp pin lưu trữ nhằm giảm áp lực cho hệ thống trong cao điểm mùa khô…", đại diện EVNSPC cho hay.

TS Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia năng lượng, thành viên Hội đồng Khoa học của Tạp chí Năng lượng Việt Nam, cho rằng hóa đơn tiền điện tăng cao trong mùa nắng nóng là điều khó tránh khỏi. Điều đáng lo hơn là nguồn điện nền vẫn đang phụ thuộc lớn vào nhiệt điện than với chi phí sản xuất có thể biến động tăng cao. Thực tế, việc phụ tải đạt đỉnh quá sớm đã rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị của hệ thống điện. Dù Chính phủ và ngành điện đã thúc đẩy phát triển điện mặt trời tự sản tự tiêu và pin lưu trữ, hệ thống điện hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nhiệt điện than. Trong bối cảnh giá than, khí và dầu trên thế giới tiếp tục tăng, áp lực chi phí sản xuất điện là rất lớn. Vì vậy, khả năng giá điện tiếp tục được điều chỉnh tăng trong thời gian tới là điều khó tránh khỏi.

"Cơ cấu huy động nguồn điện cho thấy, nhiệt điện vẫn giữ vai trò trụ cột chính, được huy động tối đa công suất; thủy điện bị hạn chế do điều kiện thủy văn; nguồn điện khí phụ thuộc vào khả năng cung cấp khí. Trong khi đó, năng lượng tái tạo - nguồn được kỳ vọng - lại chiếm tỷ trọng còn khiêm tốn trong giờ cao điểm. Điều này phản ánh thực tế là khả năng đáp ứng phụ tải đỉnh vẫn phụ thuộc lớn vào các nguồn điện truyền thống. Tuy hệ thống vẫn được vận hành an toàn, nhưng biên độ dự phòng trong các tình huống bất thường không còn quá lớn. Do đó, nếu xu hướng huy động nguồn như hiện nay kéo dài sang các tháng hè, hệ thống điện quốc gia phải vận hành trong trạng thái có mức dự phòng thấp, rủi ro cao và chi phí tăng mạnh", TS Nguyễn Huy Hoạch cảnh báo.