IMF: Phương Tây ngày càng dễ bị tổn thương trước những cú sốc năng lượng

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất được công bố hôm 13/10, IMF cảnh báo cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông đang gây thêm áp lực lên thị trường năng lượng , với lượng dự trữ khí đốt của châu Âu ở mức thấp gần 15 năm.

"Lượng dự trữ trên thị trường năng lượng đang giảm dần, các cú sốc địa chính trị khác vẫn có thể nhanh chóng lan truyền qua giá cả và gây gián đoạn nguồn cung", báo cáo cho biết.

Các sản phẩm dầu mỏ tinh chế vẫn đắt hơn từ 70% đến 95% so với trước chiến tranh, trong đó dầu diesel và xăng chịu áp lực lớn nhất.

Theo IMF, lượng dự trữ dầu toàn cầu đang giảm khoảng 2,7 triệu thùng mỗi ngày.

Báo cáo cũng dẫn chứng những cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Nga, bao gồm các cơ sở trên đất liền và địa điểm ở Biển Đen, như một nguồn gây áp lực bổ sung lên thị trường dầu thô và xăng dầu tinh chế toàn cầu.

Châu Âu đang đối mặt với những rủi ro bổ sung trước mùa Đông.

IMF đã chỉ ra các đợt nắng nóng kéo dài trong mùa Hè và thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng của Qatar là những yếu tố góp phần gây ra sự biến động giá khí đốt.

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran cũng đã làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến đường thường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.

Hoạt động quân sự của Iran vào khu phức hợp Ras Laffan của Qatar hồi tháng 3 đã làm hư hại các cơ sở xuất khẩu quan trọng, càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.

EU đã cam kết chấm dứt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga vào năm 2027, sau khi giảm mạnh nhập khẩu dầu khí kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào tháng 2/2022.

Nga mô tả các vấn đề năng lượng của châu Âu là "tự tạo ra", với Ngoại trưởng Sergey Lavrov cáo buộc khối này đang "tự sát" bằng cách từ bỏ nguồn cung từ Nga.

Ông Lavrov cho biết, các nhà xuất khẩu Nga đã chuyển sang những khách hàng đáng tin cậy hơn, đặc biệt là ở châu Á.

Giao tranh tái diễn giữa Saudi Arabia và Houthi ở Yemen cũng đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ - tuyến đường quan trọng nối liền Ấn Độ Dương với kênh đào Suez và thị trường châu Âu.

Cuộc khủng hoảng năng lượng cũng đã khiến Mỹ nới lỏng các hạn chế đối với dầu diesel Nga.

Sau cuộc điện đàm hôm 9/10, giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, Bộ Tài chính Mỹ đã cho phép một số giao dịch nhất định với dầu diesel của Nga cho đến ngày 7/4/2027.

Ông Trump đã nhiều lần đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu Nga là nguyên nhân đẩy giá nhiên liệu lên cao.

Bất chấp những rủi ro ngày càng gia tăng, IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu đạt 3,1% vào năm 2026 và 3,4% vào năm 2027, so với mức chỉ 1,1% và 1,2% tương ứng của khu vực đồng Euro.

Lạm phát toàn cầu dự kiến sẽ đạt 4,7% trong năm nay trước khi giảm xuống 4,1% vào năm tới.