Lịch sử hàng không thế giới: Máy bay rụng 2 động cơ, lao thẳng xuống tòa chung cư 11 tầng khiến 39 người dưới mặt đất thiệt mạng

Tối chủ nhật ngày 4 tháng 10 năm 1992, khu tập thể Bijlmermeer ở ngoại ô Amsterdam , Hà Lan đang chuẩn bị bước vào buổi tối yên bình như thường lệ. Nhưng chỉ trong vài giây ngắn ngủi, một tiếng nổ xé trời cùng quầng lửa khổng lồ đã biến hai tòa chung cư 11 tầng thành một đống đổ nát rực cháy. Chiếc máy bay vận tải Boeing 747 mang số hiệu El Al 1862 bị đứt lìa hai động cơ đã mất kiểm soát hoàn toàn, cắm đầu thẳng xuống khu dân cư đông đúc.

Chuyến bay tử thần và 8 phút sinh tử

Vào lúc 18:22, chuyến bay El Al 1862 - một chiếc Boeing 747 -285F chở 114 tấn hàng hóa bao gồm phụ tùng máy bay và hóa chất - cất cánh từ Sân bay Schiphol ở Amsterdam để hướng về Tel Aviv, Israel. Trên khoang lái lúc đó có cơ trưởng kinh nghiệm Yitzhak Fuchs, cơ phó Arnon Ohad, kỹ sư bay Gedalya Erlich cùng một hành khách đi nhờ.

Chỉ 6 phút sau khi rời đường băng, khi máy bay đang tăng độ cao qua vùng biển IJsselmeer, một tiếng động lớn chấn động toàn bộ thân phi cơ. Chốt treo động cơ số 3 nằm bên cánh phải bị gãy do hiện tượng mòn kim loại tích tụ qua nhiều năm. Động cơ số 3 văng ra khỏi cánh, va đập trực tiếp và giật đứt luôn động cơ số 4 bên cạnh, đồng thời xé rách hàng loạt hệ thống thủy lực điều khiển và làm hỏng 10 mét khí động học ở mép trước cánh phải.

Trong cabin, tổ lái chỉ nhận được cảnh báo mất công suất hai động cơ bên phải mà không hề biết rằng hai chiếc động cơ đã rụng rời khỏi cánh, kéo theo sự sụp đổ của các bề mặt điều khiển lực nâng.

Cơ trưởng ngay lập tức phát tín hiệu cấp cứu Mayday và nỗ lực đưa chiếc phi cơ quay lại Sân bay Schiphol. Tuy nhiên, khi hạ tốc độ để chuẩn bị tiếp đất, sự bất cân bằng lực nâng giữa hai bên cánh trở nên tồi tệ: cánh trái vẫn tạo ra lực nâng bình thường trong khi cánh phải bị tổn hại nghiêm trọng không còn đủ sức nâng. Vào lúc 18:35, máy bay mất kiểm soát hoàn toàn, lật ngửa sang bên phải và lao xuống theo góc dốc gần như thẳng đứng.

Khoảnh khắc va chạm và hiện trường rực lửa

Chiếc Boeing 747 nặng hàng trăm tấn, mang theo hàng chục nghìn lít nhiên liệu, đã lao trực diện vào giao điểm của hai tòa chung cư 11 tầng Groeneveen và Klein-Kruitberg thuộc khu phức hợp Bijlmermeer. Cú va chạm cực mạnh xé đôi tòa nhà, làm sụp đổ hoàn toàn 31 căn hộ. Cột khói lửa bốc cao hàng trăm mét, thiêu rụi mọi thứ trong bán kính rộng lớn.

Những người dân sống sót nhớ lại rằng tiếng rít xé gió kinh hoàng vang lên ngay trước khi đốm lửa bùng cháy như một quả bom bùng nổ, khiến toàn bộ dãy nhà đối diện biến mất chỉ trong chớp mắt. Công tác cứu hộ gặp vô vàn khó khăn do ngọn lửa bùng phát mạnh từ nhiên liệu máy bay và đống đổ nát có nguy cơ sụp đổ tiếp. Cảnh sát, chữa cháy và lực lượng quân đội Hà Lan đã phải làm việc liên tục nhiều ngày đêm để tìm kiếm nạn nhân.

Hậu quả và những hoài nghi kéo dài

Cú va chạm đã lấy đi sinh mạng của 43 người, bao gồm toàn bộ 4 người trên máy bay và 39 cư dân dưới mặt đất. Mặc dù con số tử vong dưới mặt đất thấp hơn nhiều so với lo ngại ban đầu do thời điểm xảy ra tai nạn nhiều người đang ở ngoài hoặc không có trong nhà, đây vẫn là thảm họa hàng không nghiêm trọng bậc nhất lịch sử Hà Lan .

Sau tai nạn, Ủy ban An toàn Giao thông Hà Lan (DSB) đã tiến hành điều tra và kết luận nguyên nhân gốc rễ là sự thất bại của các chốt treo động cơ do nứt vì mòn kim loại. Phát hiện này đã buộc tập đoàn Boeing phải thiết kế lại toàn bộ hệ thống chốt treo động cơ trên tất cả các dòng máy bay Boeing 747 trên toàn thế giới để ngăn ngừa thảm họa tương tự.

Ngày nay, tại vị trí tòa chung cư từng bị đâm nát, chính quyền thành phố Amsterdam đã cho xây dựng một đài tưởng niệm bên cạnh cây cổ thụ duy nhất sống sót qua ngọn lửa thảm họa năm đó, như một lời nhắc nhở vĩnh hằng về đêm đau thương của lịch sử hàng không thế giới.