Lo vỡ tiến độ loạt công trình trọng điểm quốc gia

Nhà thầu quay cuồng trong "cơn bão dầu"

"Tình hình xăng dầu căng quá, không mua được dầu để làm luôn!" là tin nhắn mà Ban Quản lý dự án (QLDA) Mỹ Thuận nhận được từ phía nhà thầu thi công tuyến cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ sáng qua (9.3), sau khi giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng, có lúc lên tới gần 120 USD/thùng và đến cuối giờ chiều (giờ VN) dừng ở 106 USD/thùng. Theo đại diện Ban QLDA Mỹ Thuận, dù xác định giá cao cũng phải mua để đảm bảo nguồn cung nhưng không mua được dầu diesel. Có đơn hàng 16.000 lít dầu diesel, giá 31.000 đồng/lít nhưng nhà cung cấp chỉ mua gom được 2.000 lít, mà giá lên tới 35.000 đồng/lít; phần thiếu còn lại chưa tìm được nguồn cung. Đáng chú ý, các nhà cung cấp nhiên liệu thấy giá dầu thế giới tăng mạnh, có tâm lý chờ thị trường trong nước tiếp tục điều chỉnh tăng nên hiện nay cũng cầm chừng, gần như không bán.

Mới đây, Bộ Xây dựng đã có chỉ đạo địa phương và chủ đầu tư phải đảm bảo tiến độ thi công các hạng mục bổ sung của cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ , phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm nay. Do đó, phía chủ đầu tư đã phải gấp rút làm việc với các nhà cung cấp nhiên liệu hiện hữu để ưu tiên bảo đảm nguồn hàng phục vụ thi công theo các đơn hàng/hợp đồng đã ký kết. Đồng thời, nhà thầu đang chủ động tìm kiếm, mở rộng thêm các đối tác cung cấp ngoài các đơn vị đã ký hợp đồng nhằm đa dạng hóa nguồn cung, hạn chế rủi ro gián đoạn. Trong đó, nhà thầu ưu tiên tiếp cận các đầu mối cung cấp lớn, có năng lực đáp ứng tốt, để giảm bớt khâu trung gian và tăng tính chủ động về nguồn hàng.

Tại Phú Quốc, hàng loạt nhà thầu cũng đang "xất bất xang bang" xoay xở giữa cơn khát dầu. "Vét cạn" kho dầu chỉ còn đủ dùng đến ngày mai, nhà thầu ACC đang phải chia quân đi mua từng lít. Dù giá tăng phi mã nhưng các nhà thầu xác định chỉ cần mua được dầu, để máy móc chạy được, công trường làm được thì giá nào cũng chịu; vấn đề là không tìm được nguồn cung cấp.

ẢNH: N.A

Ông Lê Vũ Minh Quang, Chỉ huy trưởng nhà thầu ACC tại gói thầu thi công đường cất hạ cánh số 2 và sân đỗ Dự án đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, cho biết hiện trên công trường sử dụng khoảng 150 đầu máy chính, chưa tính đi thuê. Một ngày máy cần khoảng 3.000 - 3.500 lít dầu, giai đoạn tới dự kiến còn tốn hơn.

"Nếu không có dầu thì máy móc đứng im, không làm gì được. Chưa kể hạng mục đường cất hạ cánh theo cam kết tới 30.6 này phải xong, sát nút rồi nên dự án đang trong giai đoạn đẩy tiến độ, tuần tới có thể bổ sung 350 - 400 công nhân bên cạnh 250 người và khoảng 400 cán bộ kỹ thuật hiện hữu. Nếu cứ tiếp tục không có dầu, máy không chạy được, công nhân vài ngày đến 1 tuần không có việc thì họ sẽ về bờ, chuyển sang làm dự án khác hết, rất khó huy động lại. Nhất là cán bộ kỹ thuật, họ thấy tiến độ ì ạch thì không chịu làm", ông Quang lo lắng nói.

Cũng đang chật vật đi mua gom, vay mượn từng can dầu để thi công cầm chừng, ông Đỗ Văn Cảnh, phụ trách vật tư dự án DT975 của nhà thầu Đại Phong, chia sẻ: "Nhiên liệu là "máu" của công trình. Không có dầu, chúng tôi không thể làm gì vì toàn bộ là cơ giới hóa. Hiện tại chúng tôi chỉ thi công được khoảng 50 - 60% công suất. Tình trạng như thế này kéo dài thì tiến độ thi công sẽ rất khó đảm bảo".

APEC 2027 chỉ còn cách chúng ta khoảng 18 tháng, nhưng các dự án phục vụ Hội nghị phải hoàn thành sớm 3 - 6 tháng để phục vụ công tác vận hành thử nghiệm, an ninh, an toàn… Do tính chất đặc biệt cấp bách, Ban Quản lý các dự án phục vụ APEC 2027 đang phải chủ động điều chỉnh lại ca kíp, ưu tiên phân bổ những giọt dầu hiếm hoi cho các hạng mục nền móng thiết yếu nhất, luân phiên vận hành máy móc để tối ưu hóa hiệu suất trong bối cảnh phải thi công cầm chừng.

Không để ảnh hưởng tiến độ các công trình quốc gia

Trước "cơn bão giá dầu", các nhà thầu, chủ đầu tư đều kiến nghị Chính phủ sớm có chỉ đạo, cơ chế điều hành phù hợp để ưu tiên bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia theo cơ chế đặc thù, nhất là trong trường hợp tình hình khan hiếm nguồn cung và biến động giá tiếp tục kéo dài; đồng thời sở xây dựng các địa phương cần kịp thời cập nhật, công bố chỉ số giá xây dựng phù hợp với diễn biến thực tế của thị trường, đặc biệt đối với nhiên liệu và các loại vật liệu chịu tác động trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu, nhằm giảm bớt gánh nặng đội vốn cho các nhà thầu.

ẢNH: N.A

Không chỉ chủ đầu tư sốt ruột, UBND tỉnh An Giang và lãnh đạo Đặc khu Phú Quốc cũng đã nhanh chóng nắm bắt tình trạng "khát" nhiên liệu trầm trọng tại các đại công trường. Xác định đây không chỉ là những dự án thương mại mà là hạ tầng đối ngoại cấp bách mang tầm quốc gia, ngay sau khi giá dầu biến động mạnh, sáng 7.3, UBND đặc khu Phú Quốc đã triệu tập cuộc họp khẩn, đề nghị Sở Công thương và Cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang (chi nhánh Phú Quốc) lập tức thành lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra sơ đồ cung ứng xăng dầu từ các kho đầu mối về đến các đại lý bán lẻ trên đảo. Quản lý thị trường được yêu cầu phải trực chiến 24/7 tại các điểm nóng, thực hiện thanh tra đột xuất các kho bãi; nếu phát hiện đại lý nào đóng cửa không lý do hoặc có dấu hiệu trữ hàng chờ lên giá thì rút giấy phép kinh doanh ngay lập tức. Cùng với đó, lãnh đạo đặc khu chỉ đạo tạo "luồng xanh" ưu tiên phân phối nguồn dầu diesel cho các nhà thầu thi công dự án APEC 2027.

PGS-TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, nhấn mạnh: Việc đảm bảo tuyệt đối nguồn cung xăng dầu không thể chỉ tính cục bộ phục vụ một số ngành như vận tải, xuất khẩu mà phải nhìn rộng ra bức tranh lớn. Không thể để tình trạng khan hiếm dầu, chậm giao xăng dầu ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia, nhất là các công trình phục vụ sự kiện quốc tế lớn mà VN đăng cai là APEC 2027. Chính phủ và địa phương cần phải xem xét lại các thứ tự ưu tiên trong cung ứng xăng dầu. Các dự án hạ tầng trọng điểm là đường băng để VN vững vàng trong kỷ nguyên mới, không thể chậm trễ. Riêng các dự án phục vụ APEC 2027 còn là "bộ mặt quốc gia", liên quan tới uy tín quốc gia, rất quan trọng, không thể để chậm tiến độ hay xây dựng không chỉn chu như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng phải tính toán chấp nhận bội chi ngân sách để giữ giá bình ổn, giúp các nhà thầu dự án trọng điểm quốc gia không quá "đau đầu" vì đội giá đến mất kiểm soát. "Trong một số trường hợp, chúng ta cần chấp nhận chi ngân sách để ổn định nền kinh tế. Không nên vì biến động nhất thời của thế giới mà đánh đổi đà tăng trưởng đang rất tốt của VN cũng như uy tín quốc gia về lâu dài", PGS-TS Trần Hoàng Ngân nêu ý kiến.