"Mắc kẹt" gần 600 tỷ đồng tại Novaland, SMC bán tài sản trả nợ còn bị truy thu thuế 26 tỷ, Ông trùm buôn thép lấy gì để hồi phục?

Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại SMC vừa công bố thông tin bất thường về việc nhận được Quyết định số 3360/QĐ-XPHC ngày 24/10/2025 từ Cục Thuế TP.HCM. Theo đó, cơ quan thuế quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với SMC do hành vi "Kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp" trong giai đoạn 2022-2024.

Tổng số tiền SMC bị truy thu, phạt và tiền chậm nộp lên tới hơn 26,13 tỷ đồng. Trong đó, số thuế truy thu là 18,82 tỷ đồng, tiền phạt hành chính 3,76 tỷ đồng và tiền chậm nộp 3,55 tỷ đồng. Quyết định này bổ sung thêm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp trong bối cảnh hoạt động kinh doanh đang rất khó khăn.

Thông báo về thuế được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Hội đồng quản trị SMC thông qua nghị quyết về việc giải chấp hàng loạt tài sản đang thế chấp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank) – Chi nhánh TP.HCM để thanh lý, chuyển nhượng.

Mục đích của việc bán tài sản là để thanh toán các nghĩa vụ nợ hiện hữu của nhóm SMC tại ngân hàng này. Danh mục tài sản thanh lý bao gồm hơn 10,47 triệu cổ phiếu HBC và 10 tỷ đồng tiền gửi của công ty mẹ, cùng với các khoản tiền gửi hàng chục tỷ đồng, bất động sản và dây chuyền máy móc tại hai công ty con là Công ty TNHH MTV Cơ khí thép SMC và Công ty TNHH Thép SMC .

Những động thái này phản ánh bức tranh tài chính căng thẳng của SMC . Theo Báo cáo tài chính hợp nhất soát xét 6 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ 102,3 tỷ đồng, nâng tổng lỗ lũy kế lên 241,94 tỷ đồng.

Tính đến ngày 30/6/2025, tổng nợ vay của SMC đã lên tới hơn 2.300 tỷ đồng, gấp 4 lần vốn chủ sở hữu. Đáng chú ý, nợ ngắn hạn của tập đoàn đã vượt quá tài sản ngắn hạn 971,7 tỷ đồng và lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 129,2 tỷ đồng. Chính vì những yếu tố này, đơn vị kiểm toán đã đưa ra ý kiến "hoài nghi về khả năng tiếp tục hoạt động" của SMC .

Nguyên nhân của tình trạng kinh doanh sa sút được SMC giải trình là do ảnh hưởng từ thị trường bất động sản trì trệ, kéo theo nhu cầu tiêu thụ thép giảm. Khó khăn trong việc thu hồi công nợ, đặc biệt là các khoản phải thu từ nhóm Novaland, cũng khiến chi phí quản lý doanh nghiệp tăng mạnh do phải trích lập dự phòng.

Thuyết minh báo cáo tài chính công ty mẹ 6 tháng đầu năm 2025 lý giải chi phí quản lý tăng mạnh là do trích lập dự phòng phải thu khó đòi, đặc biệt là "group Novaland". Các khoản mục lớn liên quan bao gồm 440,8 tỷ đồng phải thu từ Công Ty TNHH Delta - Valley Bình Thuận (đã trích lập dự phòng 138,6 tỷ đồn g) và 156,5 tỷ đồng ký quỹ dài hạn tại Nova group.

Với việc dòng tiền hoạt động kinh doanh âm, nợ vay ở mức cao và áp lực thanh khoản ngắn hạn, việc bán tài sản là giải pháp bắt buộc để SMC xử lý các nghĩa vụ nợ. Khả năng hồi phục của doanh nghiệp trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào tiến độ thanh lý tài sản cũng như sự ấm lên của thị trường bất động sản, nhu cầu thép, cũng như khả năng thu hồi công nợ từ nhóm Novaland.