Mỹ nêu đề xuất mới về tài sản Nga, Ukraine và châu Âu ngỡ ngàng

Financial Times dẫn 4 nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết, đề xuất được đưa ra trong cuộc họp tại Miami tuần trước, giữa các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump với quan chức Ukraine , Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Theo các nguồn tin, Mỹ đưa ra một số phương án khả thi để giải phóng số tài sản này, trong đó có việc chuyển chúng vào cơ chế tài chính chuyên biệt mới do Washington giám sát.

Một quan chức Mỹ cho biết việc sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa đã được thảo luận trong khuôn khổ thỏa thuận hòa bình toàn diện. Tuy nhiên, các bên vẫn đang bàn bạc về cơ chế giải phóng tài sản cũng như địa điểm và mục đích sử dụng số tiền này.

Quan chức trên nói thêm rằng nhiều ý tưởng đã được đưa ra về cách sử dụng tài sản bị phong tỏa của Nga sau khi chiến tranh kết thúc.

Theo các quan chức Ukraine , vấn đề này từng được thảo luận với phía Mỹ trong những cuộc họp trước đó.

Các đại diện châu Âu bác bỏ kế hoạch do hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner nêu ra. Tuy nhiên, sáng kiến này khiến châu Âu và Kiev bất ngờ, làm dấy lên câu hỏi về ý định của Washington cũng như cách tiếp cận khác biệt rõ rệt của Mỹ trong nỗ lực ép buộc Mátxcơva chấm dứt chiến dịch quân sự tại Ukraine .

Năm 2022, các đồng minh phương Tây đã phong tỏa khoảng 260 tỷ euro tài sản nhà nước của Nga để đáp trả chiến dịch quân sự tại Ukraine . Phần lớn số tài sản này được giữ tại EU.

Ukraine đã nhận khoản vay 45 tỷ euro từ các nước G7, lấy từ phần lãi phát sinh trên số tài sản Nga bị phong tỏa tại EU. Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu phản đối việc động đến tài sản gốc vì lo ngại vấn đề pháp lý.

Cuối năm ngoái, các nhà lãnh đạo EU cam kết sử dụng số tài sản này để chi trả cho công cuộc tái thiết Ukraine nếu Nga không thanh toán các khoản bồi thường chiến tranh. Tuy nhiên, mọi quyết định giải phóng tài sản đều cần sự đồng thuận của cả 27 thành viên EU, điều khó có khả năng xảy ra.

Một đề xuất tương tự về số tài sản bị phong tỏa cũng từng được đưa vào kế hoạch hòa bình 28 điểm của chính quyền Mỹ cách đây 1 năm, nhưng không đạt được tiến triển đáng kể.

Quan chức Mỹ cho biết, Washington đã đề nghị Kiev đưa ra phương án sử dụng các khoản tiền huy động từ bất kỳ nguồn nào, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Thế giới để thực hiện các cải cách chống tham nhũng và thiết lập cơ chế bảo đảm trách nhiệm giải trình.

Ngày 14/10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu rằng Mátxcơva sẽ “nỗ lực bằng mọi cách có thể để giành lại những tài sản bị đánh cắp”.

Theo các nguồn tin, những quan chức châu Âu tham dự cuộc họp phản đối việc từ bỏ quyền kiểm soát đối với số tài sản này, cũng như việc hoàn trả bất kỳ phần nào cho Mátxcơva.