Mỹ nhắm đến 22 tỷ USD tài sản nước ngoài của ‘ông trùm’ dầu khí Nga

Hai tập đoàn lớn của Mỹ, Chevron và Quantum Capital Group, đang chuẩn bị đấu thầu để giành quyền kiểm soát danh mục tài sản quốc tế của tập đoàn dầu khí khổng lồ Lukoil (Nga), tờ Financial Times đưa tin.

Tháng 10/2025, Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Lukoi – nhà sản xuất dầu lớn thứ 2 của Nga – như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm gây áp lực lên Moscow về cuộc xung đột ở Ukraine . Mỹ buộc Lukoil phải thoái vốn khỏi các khoản đầu tư ở nước ngoài trị giá 22 tỷ USD. Do lệnh trừng phạt, bất kỳ giao dịch nào cũng cần có giấy phép từ Bộ Tài chính Mỹ để tiến hành, và thời hạn cho các cuộc đàm phán được gia hạn đến ngày 17/1.

Theo FT, Chevron và Quantum sẽ đấu thầu toàn bộ danh mục tài sản quốc tế của Lukoil. Theo hãng thông tấn Interfax (Nga), một trong những tài sản quốc tế lớn nhất của Lukoil là 75% cổ phần tại mỏ dầu West Qurna 2 của Iraq - một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới, với sản lượng hơn 480.000 thùng/ngày vào đầu năm nay.

Lukoil cũng sở hữu nhà máy lọc dầu Neftohim Burgas tại Bulgaria - nhà máy lọc dầu lớn nhất khu vực Balkan, và nhà máy lọc dầu Petrotel tại Romania. Lukoil cung cấp dầu cho Hungary, Slovakia và nhà máy lọc dầu STAR của Thổ Nhĩ Kỳ - vốn phụ thuộc rất nhiều vào dầu thô của Nga. Ngoài ra, công ty cũng nắm giữ mạng lưới bán lẻ hơn 2.000 trạm xăng trên toàn thế giới.

Một quan chức cấp cao của Mỹ đã hoan nghênh đề xuất của Quantum-Chevron với tờ Financial Times, đồng thời tuyên bố: “Chúng tôi đang tìm kiếm một thương vụ thoái vốn nhằm chuyển giao quyền sở hữu các tài sản này cho một chủ sở hữu người Mỹ vĩnh viễn”.

Các bên khác được cho là đang nhắm đến các tài sản này bao gồm ExxonMobil, công ty MOL (Hungary), Công ty Cổ phần Quốc tế của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, tập đoàn đầu tư tư nhân Carlyle và Midad Energy của Ả Rập Xê Út. Một đề nghị trước đó từ công ty thương mại Gunvor Group có trụ sở tại Thụy Sĩ đã thất bại vào tháng 11 sau khi Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc công ty này có mối liên hệ với Điện Kremlin.

Moscow liên tục lên án các lệnh trừng phạt của phương Tây là có động cơ chính trị và bất hợp pháp, đồng thời cảnh báo rằng chúng sẽ phản tác dụng. Sau sự đổ vỡ của thỏa thuận Gunvor, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết tình hình với Lukoil cho thấy “các hạn chế thương mại bất hợp pháp” do Mỹ áp đặt là “không thể chấp nhận được và gây tổn hại đến thương mại quốc tế”.

Lukoil và Rosneft là những trụ cột quan trọng đối với nền kinh tế Nga. Hai tập đoàn này gộp lại chiếm gần một nửa lượng dầu thô xuất khẩu của cả nước, tương đương khoảng 3 triệu thùng/ngày.

Riêng Lukoil, với tư cách là công ty năng lượng tư nhân lớn nhất của Nga, đóng góp khoảng 15% tổng sản lượng dầu quốc gia và 2% sản lượng dầu toàn cầu.

Chevron đã phải đối mặt với cuộc chiến pháp lý và quan hệ công chúng kéo dài hàng thập kỷ, chủ yếu xoay quanh thiệt hại môi trường nghiêm trọng từ các hoạt động trước đây của Texaco tại vùng Amazon thuộc Ecuador, đỉnh điểm là phán quyết gây tranh cãi trị giá 9,5 tỷ USD chống lại công ty này vào năm 2011. Công ty cũng phải đối mặt với những chỉ trích rộng rãi hơn về hồ sơ môi trường của mình, bao gồm cả cáo buộc “tẩy xanh” (greenwashing) và các sự cố vận hành trên toàn cầu.

Tham khảo: FT