Đó là con số mơ ước của rất nhiều ngành nghề. Vấn đề đặt ra ở đây, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, ngành ngân hàng vẫn là kênh chủ lực để "bơm" vốn cho nền kinh tế và đảm bảo dòng tiền "chảy" đúng chỗ, tăng trưởng phải chất lượng.
Nhìn lại tăng trưởng tín dụng của ngành ngân hàng, quy mô năm 2025 đạt 18,58 triệu tỷ đồng; năm 2026 chỉ tiêu tăng trưởng khoảng 15%, tương đương thêm 2,8 triệu tỷ đồng được “bơm” ra. Dù thấp hơn mức tăng 18% của năm trước, nhưng đây vẫn là lượng vốn rất lớn. Đáng chú ý, thực tế nhiều năm qua cho thấy bất động sản (BĐS) luôn là “thỏi nam châm” hút vốn tín dụng . Đến cuối năm 2025, dư nợ lĩnh vực này khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, chiếm gần 25% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Tại nhiều ngân hàng, tỷ lệ này vượt 30%, thậm chí có nơi trên 50%.
Đặc biệt quy mô tài sản bảo đảm là BĐS mà các ngân hàng đang nắm giữ cũng ở mức "khủng". Theo báo cáo của nhóm NHTM lớn, gồm: Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank và MB, tổng giá trị tài sản nhận thế chấp, cầm cố và chiết khấu đến cuối năm 2025 lên tới gần 16 triệu tỷ đồng, riêng BĐS ước khoảng 11,64 triệu tỷ đồng. Không dừng lại đó, trong tổng số 24.800 tỷ đồng mà doanh nghiệp phát hành trái phiếu quý 1 năm nay thì BĐS và ngân hàng cũng chiếm đến 90%. Điều này cho thấy mức độ “gắn chặt” giữa hệ thống ngân hàng và thị trường BĐS.
Trong khi đó, nền kinh tế phụ thuộc quá lớn vào tín dụng , hệ quả là tỷ lệ tín dụng /GDP của Việt Nam đã lên tới khoảng 146% - thuộc nhóm cao trên thế giới - nhưng vẫn thiếu vốn trung và dài hạn cho sản xuất, hạ tầng, đổi mới công nghệ. Dòng tiền không thiếu nhưng phân bổ chưa hiệu quả, đi chưa đúng nơi cần đến. Điều này thể hiện qua hệ số về hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) duy trì ở mức cao (6-7), tức phải bỏ ra nhiều vốn hơn để tạo ra một đơn vị tăng trưởng.
Vì vậy, việc nắn dòng tín dụng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là lâu dài, là điều kiện tiên quyết để nền kinh tế phát triển ổn định và bứt tốc. Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) định hướng điều hành thay đổi rõ rệt là hết sức cần thiết và kịp thời: kiểm soát tăng trưởng tín dụng ngay từ đầu năm, hạn chế dồn vốn vào lĩnh vực rủi ro, đặc biệt là BĐS, không để tín dụng BĐS tăng nhanh hơn mặt bằng chung; các ngân hàng chủ động tái cấu trúc danh mục cho vay. Rõ ràng đây không phải là “siết” tín dụng mà là nâng chuẩn để nâng chất.
Thực hiện chỉ đạo này, nhiều ngân hàng đã từng bước giảm tỷ trọng cho vay BĐS, chuyển hướng sang bán lẻ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, lĩnh vực sản xuất, những khu vực tạo giá trị gia tăng thực chất. Bên cạnh đó, các NHTM giảm lãi suất huy động theo chỉ đạo của NHNN sẽ từng bước tối ưu chi phí vốn đầu vào, gia tăng dư địa cho giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất - kinh doanh...
Một giải pháp khác cần được sớm triển khai là đa dạng hóa kênh dẫn vốn để giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng thông qua phát triển thị trường chứng khoán, trái phiếu... Bởi tín dụng ngân hàng không thể tăng vô hạn, nếu đẩy lên cao để kích tăng trưởng có thể kéo theo áp lực lạm phát, tỷ giá tăng cao cũng như ảnh hưởng đến chất lượng tài sản và an toàn vốn.
Bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, chất lượng dòng vốn trung và dài hạn đóng vai trò then chốt. Dòng vốn thực sự trở thành động lực khi được dẫn dắt vào các lĩnh vực tạo giá trị bền vững. Nắn dòng tín dụng , suy cho cùng, không phải là câu chuyện “siết” hay “nới” mà là định hướng lại dòng tiền, để mỗi đồng vốn thực sự trở thành lực đẩy cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.