Nga chiếm quyền kiểm soát tài sản của một 'con gà đẻ trứng vàng', nền kinh tế hàng đầu châu Á như 'ngồi trên đống lửa' vì sắp mất 164 triệu USD

Theo sắc lệnh của Tổng thống Vladimir Putin, ngày 6/11, Nga thông báo đặt các tài sản của Japan Tobacco tại nước này dưới quyền quản lý tạm thời. Động thái này khiến tập đoàn Nhật Bản mất quyền kiểm soát trực tiếp đối với một trong những thị trường quan trọng nhất, nơi hãng đang dẫn đầu về sản lượng bán thuốc lá.

Bộ Tài chính Nhật Bản hiện là cổ đông lớn nhất của Japan Tobacco, hãng thuốc lá sở hữu những thương hiệu như Winston và Camel. Điều này đồng nghĩa ngân sách chính phủ hưởng lợi trực tiếp từ cổ tức mà tập đoàn chi trả hàng năm. Theo số liệu chính phủ, trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3, Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến nhận khoảng 103,5 tỷ yen (655 triệu USD) cổ tức từ Japan Tobacco.

Con số này chỉ tương đương khoảng 0,1% tổng nguồn thu thuế của Nhật Bản trong năm tài khóa và chỉ một phần lợi nhuận của Japan Tobacco đến từ hoạt động kinh doanh tại Nga. Tuy nhiên, khoản tiền lại có ý nghĩa đáng kể đối với một quỹ được sử dụng để hỗ trợ các dự án công nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Cổ tức từ Japan Tobacco chiếm khoảng 44% tổng thu nhập cổ tức mà quỹ này dự kiến nhận được. Do đó, bất kỳ sự suy giảm đáng kể nào về cổ tức của tập đoàn đều có thể ảnh hưởng đến nguồn lực tài chính dành cho một số chương trình của chính phủ Nhật Bản.

Japan Tobacco cho biết vẫn đang đánh giá ảnh hưởng của việc tài sản tại Nga bị thu giữ. Nga là thị trường quan trọng của tập đoàn Nhật Bản. Japan Tobacco hiện dẫn đầu thị trường thuốc lá nước này xét theo sản lượng bán ra. Tính đến ngày 30/9, tập đoàn có khoảng 1.500 tỷ yen tài sản liên quan đến Nga.

Những diễn biến mới đã gây sức ép mạnh lên cổ phiếu Japan Tobacco. Giá cổ phiếu tiếp tục lao dốc trong phiên đầu tuần, nâng mức giảm trong hai phiên lên hơn 30%, mức sụt giảm kỷ lục.

S&P Global Ratings nhận định Japan Tobacco vẫn còn năng lực tài chính đáng kể sau khi tài sản bị thu giữ. Theo tổ chức xếp hạng này, rủi ro địa chính trị gia tăng cũng đã được phản ánh vào mức xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, sự chú ý của giới đầu tư đang chuyển sang chính sách cổ tức. Các nhà phân tích Takashi Miyazaki và Megumi Taniguchi của Goldman Sachs cho rằng Japan Tobacco có thể phải cân nhắc nhiều lựa chọn, trong đó có khả năng thay đổi cách chi trả cổ tức.

Nếu hoạt động kinh doanh tại Nga không còn được hợp nhất vào báo cáo tài chính và Japan Tobacco vẫn duy trì chính sách hiện tại, cổ tức có thể giảm khoảng 25%. Nguyên nhân là lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu sau khi loại phần lợi nhuận ròng đến từ Nga sẽ trở thành cơ sở mới để tính mức cổ tức. Nếu kịch bản này xảy ra, khoản thu tương ứng của Bộ Tài chính Nhật Bản về lý thuyết có thể giảm khoảng 25,9 tỷ yen (164 triệu USD).

Dù vậy, Goldman Sachs lưu ý cổ tức mà Japan Tobacco chi trả từ năm 2023 có thể chủ yếu dựa vào dòng tiền từ các hoạt động bên ngoài Nga. Công ty vốn đã gặp hạn chế trong việc sử dụng tiền mặt và tiền gửi tại các đơn vị ở Nga. Điều này có thể phần nào giảm tác động trực tiếp của biến động tại thị trường Nga lên khả năng chi trả cổ tức trong ngắn hạn.

Diễn biến tại Japan Tobacco xảy ra vào thời điểm nhạy cảm với chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi. Bà Takaichi đang thúc đẩy một chương trình chính sách với nhiều kế hoạch chi tiêu lớn, trong đó có chương trình đầu tư quy mô rộng. Câu hỏi về nguồn tài chính cho những sáng kiến này vì thế ngày càng được giới đầu tư và thị trường quan tâm.

Khoản 103,5 tỷ yen cổ tức từ Japan Tobacco không phải nguồn thu quá lớn nếu đặt cạnh toàn bộ ngân sách Nhật Bản. Tuy nhiên, với quỹ phụ thuộc đáng kể vào cổ tức doanh nghiệp để tài trợ cho các chương trình công nghiệp và đổi mới, mức giảm tiềm tàng vẫn có thể tạo ra khoảng trống cần bù đắp.

Theo Financial Post