Nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay toàn cầu

Xung đột Trung Đông đang đe dọa gây ra cuộc khủng hoảng thiếu nhiên liệu máy bay trên thế giới vào thời điểm mùa du lịch hè sắp bắt đầu.

Giám đốc Điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol đã gióng lên hồi chuông cảnh báo trên hôm 16-4 khi nói với hãng tin AP rằng châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 6 tuần và có thể phải sớm hủy chuyến nếu nguồn dầu tiếp tục bị gián đoạn. Nỗi lo này không chỉ giới hạn ở châu Âu. Ông Birol cảnh báo các hãng hàng không trên toàn cầu có thể sắp đối mặt với "cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất từ trước đến nay" nếu chiến sự Trung Đông kéo dài.

Eo biển Hormuz đã bị tắc nghẽn kể từ khi xung đột giữa Iran và Mỹ - Israel bắt đầu hồi cuối tháng 2. Gần đây, tình hình thêm căng thẳng khi Hải quân Mỹ phong tỏa các cảng của Iran nhằm ngăn chặn các tàu chở dầu có liên hệ với nước này đi qua eo biển Hormuz. Ông Rico Luman, chuyên gia của Tập đoàn Dịch vụ tài chính ING (Hà Lan), nhận định với đài ABC News rằng cảnh báo của ông Birol là một tín hiệu rõ ràng cho thấy lượng dự trữ dầu mỏ trên toàn thế giới đang giảm. Theo ông Luman, các quốc gia ở châu Á đã bắt đầu rơi vào tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay .

Còn tại châu Âu, tình hình này có thể gây tác động lớn đến mùa du lịch hè sắp tới. Một số hãng hàng không châu Âu đã bắt đầu cắt giảm chuyến bay do giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không quốc tế (IATA), giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi, lên 197 USD/thùng kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra. Trong ngày 16-4, hãng hàng không KLM Royal Dutch Airlines (Hà Lan) thông báo hủy 160 chuyến bay (cả chuyến đi và đến) tại sân bay Amsterdam Schiphol vì giá nhiên liệu tăng khiến việc khai thác không còn hiệu quả về tài chính. Với cùng lý do này, hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo cho "nghỉ hưu" 27 máy bay của công ty con CityLine.

Ở Mỹ, các hiệp hội hàng không và giới chức trong ngành cho biết hiện chưa có lo ngại về tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay . Tuy nhiên, các hãng hàng không và hành khách Mỹ có thể chịu tác động lan tỏa từ cuộc khủng hoảng ở châu Âu. Ví dụ nếu một sân bay không có đủ nhiên liệu cho chuyến bay thẳng đến Mỹ, hãng bay có thể phải sắp xếp một điểm quá cảnh tại một sân bay khác để tiếp nhiên liệu, khiến tuyến đường mất nhiều thời gian và kém thuận tiện hơn.

Những bình luận của ông Birol được đưa ra một ngày sau khi ông Pierre-Olivier Gourinchas, nhà kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), cho biết tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay dự kiến chỉ đạt 3,1% - thấp hơn mức dự báo 3,3% được đưa ra trước khi xung đột nổ ra. Trong kịch bản tồi tệ nhất, tăng trưởng có thể giảm xuống chỉ còn 2,5%, giảm so với mức 3,4% của năm 2025. Ông Gourinchas cho rằng nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa lâu hơn và các cơ sở khai thác, lọc dầu tiếp tục bị phá hủy, kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động nghiêm trọng hơn và kéo dài.