Nhiều doanh nghiệp điện gió Quảng Trị lo phá sản

Các doanh nghiệp điện gió trên địa bàn tỉnh Quảng Trị vừa gửi văn bản kiến nghị lên Bộ Công Thương, UBND tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO), phản ánh tình trạng bị cắt giảm công suất phát điện liên tục và kéo dài.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, từ cuối tháng 9, nhiều nhà máy điện gió trên địa bàn Quảng Trị liên tục bị điều độ giảm công suất, mức cắt giảm dao động từ 20% tới 90%, thậm chí có thời điểm công suất bị giảm tới 99%, tương đương gần như không được phát điện.

Tình trạng này diễn ra không theo quy luật cố định, không có lịch điều độ trước, khiến doanh nghiệp không thể lập kế hoạch vận hành hoặc dự trù tài chính. Các doanh nghiệp mô tả đây là tình huống “chưa từng xảy ra kể từ khi nhà máy vận hành.

Nghiêm trọng hơn, việc cắt giảm rơi đúng vào mùa gió tốt nhất trong năm. Theo tính toán của các nhà máy, giai đoạn từ tháng 10 đến hết tháng 2 năm sau là thời điểm có gió mạnh và ổn định nhất, chiếm 70-80% tổng sản lượng điện cả năm.

Riêng tháng 10, sản lượng gió tốt chỉ kéo dài từ ngày 20 đến 30, nhưng công suất vẫn bị cắt giảm mạnh. Chỉ trong một tháng, các doanh nghiệp bị giảm khoảng 50% công suất khả dụng, khiến doanh thu mất ngay 5% cả năm 2025.

"Nếu tình trạng tiếp diễn trong tháng 11 và tháng 12, mức thiệt hại có thể tăng lên 10-20% doanh thu năm, một con số vượt xa biên lợi nhuận vốn chỉ 5-10% của dự án", các doanh nghiệp bày tỏ.

Theo các doanh nghiệp, điện gió là lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư cực lớn, tỷ lệ vốn vay ngân hàng cao và thời gian thu hồi vốn kéo dài 12,15 năm. Thiết bị turbine phải nhập khẩu hoàn toàn; từ năm thứ 4 trở đi, chi phí bảo trì, sửa chữa, thay thế linh kiện đã tăng mạnh. Tuổi đời turbine chỉ khoảng 15 năm, nên thời gian tạo ra lợi nhuận thực chất chỉ rơi vào 2-3 năm cuối dự án. Do đó, bất kỳ biến động nào về sản lượng đều có thể khiến dòng tiền sụp đổ.

Các doanh nghiệp điện gió tại Quảng Trị kiến nghị Bộ Công Thương, UBND tỉnh Quảng Trị, EVN, NSMO có giải pháp hạn chế tối đa việc cắt giảm công suất phát điện, đặc biệt trong mùa gió cao điểm từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau, giai đoạn chiếm tới 70-80% sản lượng điện cả năm.

Trường hợp bắt buộc phải cắt giảm, doanh nghiệp kiến nghị chỉ cắt ở mức 2-5% sản lượng, hoặc bố trí vào các khung giờ ít ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, nhằm bảo đảm dòng tiền trả nợ ngân hàng và duy trì hiệu quả đầu tư; đồng thời có giải pháp kỹ thuật để giảm việc cắt giảm công suất, như nâng cấp hạ tầng truyền tải, tối ưu điều độ nguồn cung và khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo tại chỗ.

"EVN và NSMO cần công khai và minh bạch việc cắt giảm công suất giữa các loại hình phát điện (thủy điện, điện mặt trời, điện gió…), tránh tình trạng cắt giảm tập trung vào một nhóm dự án. Doanh nghiệp mong muốn có kịch bản điều phối rõ ràng, giúp nhà máy chủ động kế hoạch vận hành, hạn chế thiệt hại và phát sinh chi phí ngoài dự kiến", đại diện các doanh nghiệp điện gió tại Quảng Trị bày tỏ.