Phát hiện 3 con tàu khổng lồ từ Nga tiến thẳng về Mỹ - chở theo một thứ đặc biệt

Ba tàu chở dầu chứa đầy dầu diesel Nga - trong đó có một tàu nằm trong danh sách đen của các cơ quan chức năng châu Âu - dự kiến cập cảng Mỹ vào tuần tới. 

Tổng khối lượng hàng hóa khoảng 140.000 tấn này là những lô hàng đầu tiên được chính quyền Mỹ cấp phép theo thỏa thuận gần đây giữa ông Donald Trump và ông Vladimir Putin. Thỏa thuận này cho phép miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel Nga, nhằm mục đích hạ nhiệt giá nhiên liệu đang tăng vọt tại Mỹ. Các lô hàng này dự kiến sẽ cập cảng chỉ vài ngày sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.

Trong số các tàu này có tàu Leruo - một tàu thuộc sở hữu của doanh nghiệp Hồng Kông (Trung Quốc) và treo cờ Sierra Leone. Theo nền tảng theo dõi tàu biển Marine Traffic, con tàu này đang phát tín hiệu sẽ cập cảng tại khu vực "bờ biển Đại Tây Dương" của Mỹ vào ngày 11/11.

Tàu Leruo đã rời St. Petersburg (Nga) vào ngày 17/10 để thực hiện hành trình dài 4.200 hải lý băng qua Đại Tây Dương. Đến thứ Hai vừa qua (26/10), tàu đã có mặt tại Biển Bắc, ngoài khơi bờ biển Na Uy.

Theo dữ liệu từ OpenSanctions, tàu Leruo đã bị các cơ quan chức năng châu Âu áp đặt lệnh trừng phạt do vận chuyển hàng hóa từ Nga và sử dụng các "phương thức rủi ro cao" - bao gồm việc tắt thiết bị định vị, thực hiện chuyển tải hàng hóa giữa các tàu trên biển, cũng như vi phạm mức giá trần đối với dầu mỏ Nga do nhóm G7 quy định.

Vào tháng 3/2022, nga y sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine, Mỹ đã cấm nhập khẩu dầu mỏ và các sản phẩm dầu tinh chế từ Nga, bao gồm cả dầu diesel . Sau đó, vào tháng 2/2023, Washington cùng các đồng minh G7 đã áp đặt mức giá trần đối với dầu diesel xuất khẩu của Nga, với nỗ lực hạn chế nguồn thu từ năng lượng của Điện Kremlin mà không gây gián đoạn nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.

Tuy nhiên, cuộc xung đột của Mỹ với Iran, cùng với việc Ukraine liên tục oanh tạc các nhà máy lọc dầu của Nga, đã khiến giá dầu diesel tăng vọt. Điều này dẫn đến một sự thay đổi đột ngột trong thái độ của Washington theo hướng có lợi hơn cho Moscow. 

Hiện tại, giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ đang ở mức trung bình 6,34 USD/gallon, tăng so với mức 3,66 USD/gallon cách đây một năm. Ông Trump ca ngợi thỏa thuận với Nga – đạt được vào ngày 9/10 - là một "thông báo tuyệt vời", giúp giải phóng "nga y lập tức" 300.000 tấn dầu diesel ra thị trường toàn cầu, với hàng triệu tấn khác sẽ tiếp tục được cung ứng sau đó.

Tuy nhiên, thỏa thuận này đã vấp phải sự phản đối dữ dội tại Quốc hội. Một nhóm các thượng nghị sĩ từ cả hai đảng đã kêu gọi Tổng thống hủy bỏ thỏa thuận, đồng thời cảnh báo rằng hành động này có thể là bất hợp pháp.

Hôm thứ Hai, các nghị sĩ cấp cao của Đảng Dân chủ cùng một thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa là Thom Tillis đã cảnh báo rằng các doanh nghiệp Mỹ sẽ phải đối mặt với các cuộc điều tra nếu họ tạo điều kiện cho việc nhập khẩu dầu diesel từ Nga vào Mỹ.

"Bất kỳ hoạt động nhập khẩu dầu diesel nào từ Nga vào Mỹ đều đặt ra những vấn đề pháp lý nghiêm trọng, có thể dẫn đến các hành động pháp lý cũng như các cuộc điều tra từ Quốc hội. Các công ty nhập khẩu sản phẩm vi phạm luật pháp Mỹ có thể phải chịu trách nhiệm cả về hình sự lẫn dân sự", nhóm các nhà lập pháp nêu rõ trong một bức thư gửi tới giám đốc điều hành của các ngân hàng, cơ quan quản lý cảng và các nhà phân phối nhiên liệu tại Mỹ.

Jeremy Paner, một đối tác tại công ty luật Hughes Hubbard (có trụ sở ở Washington), cho biết việc Quốc hội lo ngại về giấy phép tạm thời mà ông Trump cấp để nhập khẩu dầu diesel từ Nga là điều dễ hiểu, nhưng ông cũng lưu ý rằng Tổng thống có thẩm quyền pháp lý để thực hiện việc này.

Tuy nhiên, ông cho rằng sự xuất hiện tại các cảng Mỹ của một tàu chở dầu - vốn đang nằm trong danh sách trừng phạt của EU, Vương quốc Anh và Canada - sẽ là "vấn đề cực kỳ phức tạp, bởi các nền kinh tế và hệ thống tài chính đó có mối liên hệ chặt chẽ với lĩnh vực hàng hải và cảng biển của Mỹ".

Một nhà giao dịch dầu mỏ (yêu cầu giấu tên khi trao đổi với tờ Financial Times) nhận định rằng, những phức tạp về mặt pháp lý trong việc xử lý dầu diesel từ Nga, cộng với khối lượng hàng hóa tương đối nhỏ, khiến hầu hết các công ty lớn sẽ chọn cách tránh xa hoạt động kinh doanh này.

Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy, con tàu đầu tiên chở dầu diesel từ Nga hướng tới Mỹ - tàu Agioi Fanendes thuộc sở hữu của Hy Lạp - dự kiến cập cảng New York vào ngày 7/11, tức bốn ngày sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Nếu được dỡ hàng theo kế hoạch, lô hàng 40.000 tấn dầu gasoil hoặc dầu diesel từ Nga sẽ là lô hàng đầu tiên được nền tảng theo dõi hàng hóa Kpler ghi nhận cập cảng Hoa Kỳ kể từ tháng 7/2023.

Talisman, một tàu chở dầu của Nga đã 20 năm tuổi, dự kiến đến bờ Đông Hoa Kỳ vào ngày 9/11, theo sau là tàu Leruo. Dữ liệu theo dõi tàu biển đôi khi không hoàn toàn chính xác và các tàu có thể thay đổi điểm đến.

Theo FT