
Ảnh minh họa
Các nhà khoa học Australia phát triển một loại lớp phủ thông minh có khả năng tự giải phóng chất chống ăn mòn khi phát hiện dấu hiệu hư hại. Trong thử nghiệm điện hóa, công nghệ này giúp hạn chế tốc độ ăn mòn thép xuống còn 37 nanomet mỗi năm.
Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Queensland (Australia) đã phát triển một loại sơn phủ bảo vệ thép có khả năng phản ứng với những thay đổi hóa học xuất hiện khi bề mặt kim loại bắt đầu bị ăn mòn.
Điểm đáng chú ý của công nghệ nằm ở các hạt nano được tích hợp bên trong lớp sơn polyurethane gốc nước. Những hạt này hoạt động như các khoang chứa siêu nhỏ, lưu trữ chất ức chế ăn mòn và chỉ giải phóng hoạt chất khi phát hiện môi trường xung quanh thay đổi theo hướng có nguy cơ gây ăn mòn.
Theo nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Asep Nugraha dẫn dắt, các hạt nano chứa benzotriazole – một hợp chất có khả năng ức chế quá trình ăn mòn kim loại. Khi lớp phủ xuất hiện vết nứt, vết xước hoặc chịu tác động làm thay đổi độ axit tại khu vực bị tổn thương, các hạt nano sẽ giải phóng hoạt chất để bảo vệ bề mặt thép .
Cơ chế này giúp lớp phủ không phải liên tục giải phóng chất chống ăn mòn trong suốt quá trình sử dụng. Thay vào đó, hoạt chất được lưu trữ cho đến khi xuất hiện những điều kiện cho thấy lớp bảo vệ bắt đầu mất khả năng ngăn cách kim loại với môi trường bên ngoài.
Tốc độ ăn mòn giảm xuống còn 37 nanomet mỗi năm
Kết quả thử nghiệm điện hóa cho thấy lớp phủ mới giúp giới hạn tốc độ ăn mòn thép ở mức 37 nanomet mỗi năm.
Theo bài báo đăng trên tạp chí khoa học Small Science ngày 22/8/2026, mức này thấp hơn hơn 600 lần so với ngưỡng khoảng 0,025 mm mỗi năm được ghi nhận ở một số sản phẩm chống ăn mòn hiệu suất cao.
Để dễ hình dung, 37 nanomet tương đương 0,000037 mm. Đây là mức ăn mòn rất nhỏ trong điều kiện thử nghiệm được công bố.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không cho rằng lớp phủ mới có thể bảo vệ thép vĩnh viễn. Bản thân vật liệu vẫn có tuổi thọ nhất định và khả năng duy trì hiệu quả trong thời gian dài cần được kiểm chứng thêm.
Mục tiêu của công nghệ là kéo dài khoảng thời gian giữa các lần bảo trì, thay vì loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sửa chữa hoặc sơn phủ lại.
Có thể ứng dụng cho cầu thép , công trình xây dựng và ngành dầu khí
Một trong những vấn đề thúc đẩy nghiên cứu là chi phí kiểm soát ăn mòn trong suốt vòng đời của các công trình và thiết bị kim loại.
Tại Australia, Hiệp hội Chống ăn mòn Australia ước tính thiệt hại kinh tế liên quan đến ăn mòn lên tới gần 90 tỷ USD mỗi năm, xét trên các lĩnh vực như hạ tầng, quốc phòng, dầu khí, hệ thống cấp thoát nước.
Đối với những công trình quy mô lớn như cầu thép , việc kiểm tra và phủ lại lớp bảo vệ đòi hỏi nhiều nhân lực, thời gian cũng như chi phí. Một số vị trí còn khó tiếp cận, khiến hoạt động bảo trì trở nên phức tạp.
Nhóm nghiên cứu cho rằng lớp phủ tự phục hồi có thể mở ra hướng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cầu và công trình hạ tầng, kết cấu thép trong các tòa nhà, linh kiện ô tô, thiết bị dầu khí, hệ thống xử lý nước và nước thải, cũng như các công trình phục vụ quốc phòng.
Nhà khoa học Asep Nugraha lấy cầu Story Bridge làm ví dụ để minh họa tiềm năng của công nghệ. Theo ông, về mặt triển vọng, có thể hình dung một kịch bản trong đó một lần phủ duy nhất giúp công trình được bảo vệ trong hơn 100 năm.
Dù vậy, đây mới là viễn cảnh được đề cập nhằm minh họa tiềm năng, chưa phải tuổi thọ đã được chứng minh qua thử nghiệm. Các kết quả hiện tại chủ yếu phản ánh khả năng hạn chế ăn mòn trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Công nghệ này hiện chưa được thương mại hóa. Nhóm nghiên cứu đang chuẩn bị các thử nghiệm ở quy mô thí điểm nhằm đánh giá khả năng hoạt động của vật liệu trong những điều kiện gần với môi trường sử dụng thực tế.
Đây là bước quan trọng bởi lớp phủ sử dụng trên cầu, phương tiện giao thông hay thiết bị công nghiệp phải chịu nhiều tác động khác nhau trong thời gian dài. Ngoài khả năng chống ăn mòn, vật liệu còn cần chứng minh độ bền, tính ổn định và khả năng sản xuất, thi công trên quy mô công nghiệp.