Phó Chủ tịch UBCKNN hé lộ 6 định hướng lớn của chứng khoán Việt Nam sau cột mốc lịch sử

Ngày 21/10 đã diễn ra Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức. Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Phạm Thu Phong, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế - Tài chính, cho biết hành trình 30 năm hình thành và phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam gắn liền với công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển của nền kinh tế đất nước. Từ những ngày đầu sơ khai, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành một kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, tạo bệ phóng tài chính cho hàng nghìn doanh nghiệp và là điểm đến của dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Theo TS. Phạm Thu Phong, một dấu mốc quan trọng là ngày 21/9/2026, khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là sự ghi nhận của cộng đồng nhà đầu tư quốc tế đối với những nỗ lực cải cách của cơ quan quản lý và sự đồng hành của các thành viên thị trường, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới.

“Vị thế mới tạo nên động lực mới và sức bật mới, nhưng cũng là điểm xuất phát cho một cuộc cạnh tranh mới - cạnh tranh về chất lượng, về chuẩn mực, và quan trọng nhất là về niềm tin của nhà đầu tư”, ông Phong nhấn mạnh.

Tham luận tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN ) Hoàng Văn Thu cho biết, trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước hoàn thiện về khuôn khổ pháp lý, mô hình tổ chức, cơ sở hạ tầng, hàng hóa và cơ sở nhà đầu tư. Mặc dù là một thị trường mới trong khu vực, thị trường chứng khoán Việt Nam đã hình thành đầy đủ các cấu trúc thị trường, các tổ chức trung gian, với quy mô tương đương các thị trường lớn trong khu vực.

Tính đến ngày 30/9/2026, quy mô thị trường cổ phiếu đạt 10,3 triệu tỷ đồng, tương đương 80,2% GDP ước tính năm 2025. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã tăng từ khoảng 3.000 tài khoản vào năm 2000 lên gần 14,1 triệu tài khoản vào cuối tháng 9/2026, tương đương 13,8% dân số và vượt mục tiêu 11 triệu tài khoản vào năm 2030.

Đặc biệt, ông Thu nhấn mạnh việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự ghi nhận đối với những nỗ lực cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cấp hạ tầng thị trường. Việc nâng hạng mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, gia tăng sự hiện diện của Việt Nam trong các danh mục đầu tư toàn cầu, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch, khả năng tiếp cận và quản trị rủi ro.

Sáu định hướng lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn mới

Đề cập tới định hướng thời gian tới, ông Hoàng Văn Thu cho biết, với vị thế mới là thị trường chứng khoán mới nổi thứ cấp và trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, thị trường chứng khoán được Đảng và Chính phủ đề ra nhiệm vụ tiếp tục cải cách, đổi mới để trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, góp phần giảm sự phụ thuộc tương đối vào tín dụng ngân hàng.

Trên cơ sở Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, UBCKNN sẽ tiếp tục triển khai các chủ trương, chính sách phát triển thị trường, tập trung vào 6 định hướng lớn.

Trước hết, UBCKNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và khơi thông các nguồn vốn cho nền kinh tế. Trong đó, cơ quan quản lý đặc biệt chú trọng thu hút dòng vốn ngoại vào Việt Nam thông qua thị trường chứng khoán.

Định hướng thứ hai là tiếp tục nâng cao độ mở, khả năng tiếp cận và mức độ hội nhập quốc tế của thị trường chứng khoán Việt Nam. Đáng chú ý, UBCKNN sẽ tập trung triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở theo lộ trình vào năm 2027.

Cùng với đó, cơ quan quản lý định hướng minh bạch thông tin và mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa trong các lĩnh vực, tạo điều kiện tiếp cận thông tin bình đẳng cho nhà đầu tư nước ngoài. UBCKNN cũng sẽ tăng cường theo dõi, đối thoại và đồng hành cùng các thành viên thị trường trong quá trình triển khai các cơ chế, chính sách mới.

Định hướng thứ ba là tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và hệ thống giao dịch, bảo đảm vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và sẵn sàng tiếp nhận dòng vốn quốc tế quy mô lớn.

Đáng chú ý, trong định hướng thứ tư, UBCKNN sẽ tập trung đa dạng hóa cơ sở hàng hóa trên thị trường, phát triển các sản phẩm và dịch vụ tài chính hiện đại nhằm mở rộng không gian đầu tư và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

Theo đó, cơ quan quản lý sẽ thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp nhà nước để bổ sung nguồn hàng hóa cho thị trường. Đồng thời, đẩy mạnh hoạt động chào bán cổ phiếu ra công chúng gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch; thu hút các doanh nghiệp có quy mô lớn, tình hình tài chính và quản trị công ty tốt thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Đặc biệt, một trong những nội dung được Phó Chủ tịch UBCKNN đề cập là thực hiện chính sách cho các doanh nghiệp FDI được đăng ký IPO gắn với niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Bên cạnh việc mở rộng nguồn hàng hóa, UBCKNN cũng sẽ nghiên cứu triển khai các sản phẩm mới như trái phiếu cho phát triển cơ sở hạ tầng, trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững; các sản phẩm chứng khoán phái sinh như hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai mới và các loại chứng chỉ lưu ký niêm yết tại nước ngoài để thu hút nguồn vốn từ thị trường quốc tế.

Cơ quan quản lý đồng thời định hướng đa dạng hóa các bộ chỉ số, phát triển thêm các chỉ số làm tài sản cơ sở cho thị trường chứng khoán phái sinh thông qua hợp tác với các tổ chức quốc tế, các tổ chức cung cấp chỉ số và quỹ đầu tư trong, ngoài nước.

Ở định hướng thứ năm, UBCKNN sẽ tiếp tục phát triển và cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư, trong đó chú trọng phát triển nhà đầu tư tổ chức thông qua việc phát triển, đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán. Đồng thời, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Cuối cùng, UBCKNN sẽ tăng cường năng lực quản lý, giám sát trên thị trường chứng khoán nhằm nâng cao tính minh bạch, bền vững, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Theo ông Hoàng Văn Thu , với nền tảng đã được xây dựng trong 30 năm và những định hướng cải cách trong giai đoạn tới, UBCKNN sẽ tiếp tục đồng hành cùng các thành viên thị trường, thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.