Phó Tổng giám đốc BAF: Dịch tả heo châu Phi là “bài toán sống còn”, ngành bước vào chu kỳ tái cấu trúc, giá heo 2026–2028 có thể đi theo 2 kịch bản

Tại buổi tham quan trang trại Tây An Khánh kết hợp hội thảo nhà đầu tư giữa tháng 1 vừa qua, ông Nguyễn Văn Minh – Phó Tổng Giám đốc phụ trách sản xuất của CTCP Nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF) – cho rằng 2 năm gần đây ngành chăn nuôi heo đã tái cấu trúc mạnh, nhưng đi kèm là hàng loạt thách thức, nổi bật nhất vẫn là dịch bệnh.

ASF không còn là rủi ro “theo mùa”, mà là phép thử năng lực sống còn

Theo ông Minh, Dịch tả heo châu Phi (ASF) hiện là thách thức mang tính sống còn đối với mọi mô hình chăn nuôi. Điểm đáng lo là virus diễn biến phức tạp, xuất hiện các chủng tái tổ hợp khiến việc nhận diện bằng quan sát thông thường trở nên khó; heo có thể chết rải rác, âm thầm nhưng tốc độ lây lan cao nếu an toàn sinh học không được kiểm soát chặt.

BAF cũng mô tả diễn biến dịch năm 2025 theo “làn sóng” địa lý: bùng phát mạnh ở miền Bắc và miền Trung từ quý 2/2025, lan vào miền Nam từ quý 3/2025 và kéo dài đến đầu năm 2026.

Thiên tai – chính sách – môi trường: “ba gọng kìm” với nông hộ

Bên cạnh dịch bệnh, ông Minh nhấn mạnh tác động của bão lũ (đặc biệt các đợt bão và lũ tại miền Bắc, miền Trung) làm thiệt hại đàn heo và khiến tình hình dịch tễ trầm trọng hơn, nhất là ở những địa bàn nhiều hộ nuôi nhỏ lẻ.

Ở góc độ chính sách, doanh nghiệp nhìn nhận áp lực thuế và yêu cầu chuyển đổi mô hình kinh doanh là biến số mới tác động lớn đến thị trường; cùng lúc, quy định môi trường siết tiêu chuẩn nước thải và Luật Chăn nuôi (siết hoạt động trong khu dân cư, quản lý giết mổ nhỏ lẻ) tạo ra làn sóng dịch chuyển/loại bỏ các cơ sở không đạt chuẩn.

Thêm vào đó là bài toán đất đai hợp pháp cho chăn nuôi ngày càng đắt đỏ, còn nhân sự không chỉ thiếu mà còn phải đáp ứng năng lực vận hành công nghệ, tự động hóa.

Tổng hợp các yếu tố trên, BAF cho rằng xu hướng khó đảo ngược là nông hộ nhỏ lẻ bị đào thải, nhường chỗ cho chăn nuôi công nghiệp. Theo số liệu Agromonitor được bài viết dẫn lại, số hộ chăn nuôi giảm từ khoảng 1,4 triệu hộ (2023) xuống ~900 nghìn hộ (2025); trong khi nhóm doanh nghiệp công nghiệp chiếm khoảng 49–50% thị phần vào cuối 2025.

Hai kịch bản giá heo và nguồn cung 2026–2028

Về chu kỳ giá, ông Minh đánh giá đầu năm 2026 có thể thiếu nguồn cung do hệ quả dịch bệnh cuối 2025, qua đó hỗ trợ giá heo. Dự báo mức giá trung bình năm 2026 khoảng 64.000–69.000 đồng/kg, với biên độ 61.000–75.000 đồng/kg.

Sang 2027–2028, khi nguồn cung tăng dần, giá có thể điều chỉnh về 55.000–65.000 đồng/kg, nhưng BAF vẫn cho rằng đây là vùng giá đảm bảo lợi nhuận tốt cho đơn vị quản trị rủi ro hiệu quả.

Trong ngắn hạn (6 tháng), doanh nghiệp đưa ra 2 kịch bản: Kịch bản 1 (khó xảy ra): dịch được kiểm soát rõ rệt, thời tiết thuận lợi, giá thức ăn hạ nhiệt và heo giống “mềm” hơn → tái đàn mạnh, nguồn cung 2026 tăng mạnh. Kịch bản 2 (xác suất cao hơn): dịch vẫn bùng phát giai đoạn cuối 2025 – đầu 2026, thời tiết bất lợi; heo giống neo cao do ảnh hưởng lên đàn nái → doanh nghiệp ưu tiên giữ hậu bị, hạn chế bán ra ngoài; người dân giảm nuôi heo thịt để tránh rủi ro → nguồn cung chỉ tăng nhẹ nhưng vẫn thấp.

Với thịt heo nhập khẩu, BAF cho rằng khi nguồn cung nội địa phục hồi, nhập khẩu năm 2026 có thể giảm, đặc biệt là nguồn từ Nga, các thị trường khác nhìn chung ổn định.

Kế hoạch của BAF: tăng đàn nái, làm “trại tầng”, mở chế biến và đẩy mạnh công nghệ

Từ các kịch bản trên, ông Minh cho biết BAF đã chuẩn bị kế hoạch tăng trưởng theo hướng mở rộng nhanh quy mô “đầu vào”. Năm 2025, tổng đàn nái (gồm cả hậu bị) khoảng 75.000 con; mục tiêu 2026 tăng lên khoảng 145.000 con; mục tiêu 2030 đạt 450.000 con, hướng tới sản lượng 10 triệu heo thương phẩm.

Giai đoạn 2027–2028 được BAF gọi là thời điểm “tăng tốc”, khi doanh nghiệp dự kiến vận hành trại tầng đầu tiên tại Việt Nam, bổ sung khoảng 2,5 triệu heo/năm. Dự án dự kiến khởi công 04/2026, thả heo quý 2/2027 và có thể xuất bán quý 1–2/2028; tổng vốn đầu tư khoảng 15.000 tỷ đồng, với sự góp vốn của đối tác chiến lược Muyuan.

Song song, BAF dự kiến thuê/mua lại trại để tăng đàn nhanh, và triển khai các tổ hợp chế biến tại Bình Phước & Đồng Nai với vốn gần 1.000 tỷ đồng theo kế hoạch được nêu trong buổi trao đổi.

Về công nghệ, BAF cho biết các trại mới vận hành áp dụng chuyển giao từ Muyuan: robot hóa các khâu vận hành, dùng AI phân tích âm thanh (như tiếng ho) để hỗ trợ phát hiện sớm dấu hiệu bệnh hô hấp trước khi biểu hiện lâm sàng rõ ràng, nhằm nâng “hàng rào” an toàn dịch tễ.

Ở góc độ an toàn thực phẩm, lãnh đạo sản xuất BAF nhấn mạnh nguyên tắc xử lý nội bộ: heo ốm/loại được xử lý làm phân bón bằng quy trình nhiệt, không đưa ra thị trường; heo xuất bán được xét nghiệm tồn dư kháng sinh và chất cấm theo tiêu chuẩn kiểm soát của doanh nghiệp.

BAF định hướng chăn nuôi heo vẫn là ngành đầu tư dài hạn, cần vốn lớn và công nghệ cao; lợi nhuận sẽ thuộc về những đơn vị kiểm soát tốt rủi ro dịch bệnh và tuân thủ các chuẩn vận hành ngày càng khắt khe.