Một quan chức cấp cao của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho biết ngân hàng trung ương có thể sẽ phải sớm tính đến việc tăng lãi suất nếu số liệu lạm phát công bố trong tuần này tiếp tục cho thấy áp lực giá cả chưa hạ nhiệt.
Phát biểu tại Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp New York ngày 13/7, Thống đốc Fed Christopher Waller cảnh báo diễn biến của lạm phát lõi sẽ đóng vai trò quyết định đối với định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới.
Thống đốc Fed Christopher Waller.
"Nếu chúng ta lại nhận thêm một báo cáo lạm phát lõi nóng trong tuần này, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ cần cân nhắc việc thắt chặt chính sách tiền tệ trong tương lai gần", ông nói.
Theo ông Waller, Fed không thể chỉ chờ đợi lạm phát tự giảm xuống. Ông nhấn mạnh rằng, nếu chỉ "nhìn chằm chằm" vào lạm phát cho đến khi nó tự tan biến thì không phải là một lựa chọn.
Những phát biểu mang lập trường cứng rắn của ông Waller được đưa ra trong bối cảnh thị trường ngày càng tin rằng Fed sẽ phải nâng lãi suất sớm hơn dự kiến khi xung đột mới tại Trung Đông làm dấy lên lo ngại giá năng lượng tăng trở lại, kéo theo áp lực lạm phát.
Theo thị trường hợp đồng tương lai, nhà đầu tư hiện dự báo Fed sẽ nâng lãi suất hai lần, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm trước tháng 4 năm sau. Đợt tăng đầu tiên thậm chí có thể diễn ra ngay trong tháng 10. Chỉ một tuần trước, thị trường vẫn chủ yếu kỳ vọng Fed chỉ tăng lãi suất một lần vào tháng 12.
Lạm phát tại Mỹ đã tăng trở lại trong những tháng gần đây khi cuộc xung đột với Iran khiến giá nhiên liệu leo thang. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi, tăng 4,1% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, cao gấp hơn 2 lần mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.
Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần cũng tăng 4,2% trong tháng 5, mức cao nhất trong 3 năm. Giới chuyên gia dự báo, CPI tháng 6 dự kiến giảm xuống khoảng 3,8% nhờ giá dầu hạ nhiệt trong tháng trước, song lạm phát lõi nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức 2,9%.
Waller cho biết ông cũng kỳ vọng lạm phát toàn phần sẽ chậm lại sau khi giá dầu giảm trong tháng 6. Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2, giá dầu từng vượt mốc 100 USD thùng. Đến đầu tháng này, giá giảm xuống vùng trên 70 USD khi hai bên đạt lệnh ngừng bắn và hoạt động xuất khẩu năng lượng qua eo biển Hormuz được nối lại.
Tuy nhiên, căng thẳng đã leo thang trở lại vào cuối tuần qua khi Mỹ và Iran liên tục đưa ra các tuyên bố cứng rắn về eo biển Hormuz. Đến ngày 13/7, giá dầu Brent đã tăng hơn 6%, vượt mốc 80 USD/thùng.
Theo Waller, ngay cả khi giá dầu biến động, điều đáng lo ngại hơn là lạm phát lõi đã bắt đầu tăng từ trước khi cú sốc năng lượng xuất hiện.
Ông cho biết Fed gần đây còn ghi nhận áp lực tăng giá tiếp tục lan rộng ở nhiều nhóm hàng hóa. Ngoài năng lượng và thuế quan, một yếu tố mới cũng đang góp phần đẩy lạm phát lên cao là làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Waller, nhu cầu bùng nổ đối với hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và các thiết bị liên quan mới chỉ tạo tác động hạn chế đến mặt bằng giá chung. Tuy nhiên, nếu làn sóng đầu tư này tiếp tục tăng tốc, ảnh hưởng đối với lạm phát có thể sẽ lớn hơn đáng kể.
Ông nói: "Tôi đang theo dõi sát diễn biến giá cả và đặc biệt cảnh giác trước nguy cơ lạm phát lõi tăng lên là dấu hiệu cho thấy áp lực giá đang lan rộng trong toàn bộ nền kinh tế".
Vị thống đốc Fed nhấn mạnh FOMC phải sẵn sàng thắt chặt chính sách tiền tệ nếu cần thiết để ngăn lạm phát tái diễn theo kịch bản bùng phát mạnh như giai đoạn 2021-2022.
Theo FT