Quan hệ Trung - Nhật 'dậy sóng' sau câu nói của nữ Thủ tướng Takaichi

Cuối tuần trước, bà Takaichi phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản, rằng việc sử dụng vũ lực ở eo biển Đài Loan có thể được xem là “tình huống đe dọa sự tồn vong của Nhật Bản”, cho phép Tokyo tham gia hành động quân sự cùng Mỹ.

Phản ứng với phát biểu này, Bắc Kinh cho rằng bà Takaichi đã “làm tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ hai nước”. Đầu tuần này, bà Takaichi cho biết phát biểu đó chỉ mang tính “giả định” và sẽ “tránh đưa ra bình luận tương tự trong tương lai”.

Tình hình càng thêm căng thẳng sau khi Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại Osaka Xue Jian đăng đoạn viết đầy bạo lực trên mạng xã hội X nhằm vào bà Takaichi, sau đó xóa đi.

Nhật Bản chỉ trích bài đăng của ông Xue là “vô cùng không thích hợp” và Đài Bắc bày tỏ lo ngại về những lời lẽ “đe dọa” của ông Xue, Reuters đưa tin.

Bắc Kinh bênh vực ông Xue. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc Nhật Bản “can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của Trung Quốc”, cho rằng bài đăng của ông Xue chỉ là phản ứng với “phát ngôn sai lầm và nguy hiểm” của bà Takaichi.

Vụ tranh cãi này gợi nhớ đến phong cách ngoại giao “chiến binh sói” của Trung Quốc cách đây vài năm. Bắc Kinh sau đó đã giảm bớt để lấy lại thiện cảm từ các nước phương Tây.

Ở trong nước, truyền thông nhà nước Trung Quốc và những người có ảnh hưởng đang khuấy lên làn sóng phẫn nộ vì phát biểu của bà Takaichi.

Nhân dân nhật báo - cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản, cảnh báo: “Không ai nên mơ tưởng rằng họ có thể vượt qua ranh giới trong vấn đề Đài Loan mà không phải trả giá”.

Mới cách đây 2 tuần, Thủ tướng Takaichi bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc, hai bên đồng ý xây dựng “quan hệ chiến lược cùng có lợi”.

Trước khi nhậm chức, bà Takaichi đã thể hiện rõ lập trường về vấn đề Đài Loan. Bà tới thăm hòn đảo vào đầu năm nay và kêu gọi hợp tác đối phó “thách thức an ninh”. Bà cũng gặp đại diện Đài Loan (Trung Quốc) nhân dịp APEC vừa qua, khiến Bắc Kinh nổi giận.

Quan hệ Trung – Nhật vốn đã căng thẳng vì vấn đề quá khứ. Trung Quốc năm nay công chiếu ít nhất 4 bộ phim về Thế chiến II, khắc họa thảm sát Nam Kinh và vụ chìm tàu chiến Nhật.

Lo ngại bùng phát làn sóng thù ghét người Nhật trước lễ diễu binh tại Bắc Kinh hôm 3/9, Đại sứ quán Nhật tại Bắc Kinh cảnh báo công dân nên thận trọng và tránh nói tiếng Nhật to ở nơi công cộng.

Lịch sử phức tạp giữa hai nước còn liên quan tới Đài Loan, hòn đảo từng là thuộc địa của Nhật.