Quy hoạch đô thị ven Vành đai 4: Tránh hình thành khu đô thị 'ma'

Ngày 9/2, Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội phối hợp với phường Yên Nghĩa tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Vành đai 4 - Động lực phát triển kinh tế - xã hội vùng Thủ đô”.

PGS. TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội cho rằng, đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô là hành lang kinh tế quan trọng, kết nối trung tâm chính trị – hành chính quốc gia với các khu vực công nghiệp, dịch vụ và đô thị vệ tinh, qua đó thúc đẩy phát triển đồng đều trong toàn vùng.

Theo ông Lợi, việc xác định Vành đai 4 là “động lực phát triển” xuất phát từ 3 giá trị cốt lõi. Cụ thể, dự án có tính đột phá về không gian phát triển, góp phần giãn mật độ dân cư khu vực trung tâm, tạo điều kiện hình thành các khu đô thị mới; giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và logistics vùng; thúc đẩy liên kết giữa Hà Nội và các địa phương lân cận.

Tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Tân, Chủ tịch Hội Cầu đường Hà Nội cho rằng, việc thành phố triển khai song hành xây dựng tuyến đường với lập quy hoạch chi tiết hai bên tuyến Vành đai 4 là chủ trương đúng. Nếu quy hoạch được phê duyệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, không gian dọc tuyến sẽ hình thành diện mạo hiện đại, đồng bộ, tạo điều kiện phát triển logistics, thương mại, dịch vụ và các trung tâm kinh tế mới.

Tránh hình thành khu đô thị "ma"

Phát biểu tại tọa đàm, KTS Phạm Thanh Tùng nhấn mạnh rằng, Vành đai 4 cần được xác định là trục phát triển đô thị, chứ không phải là nơi tập trung các dự án BĐS cao cấp.

Theo ông, Hà Nội cần tận dụng giai đoạn này để tái cấu trúc chiến lược phát triển nhà ở, hình thành các đô thị dọc Vành đai 4 gắn với logistics, khu công nghiệp, việc làm và giao thông công cộng theo mô hình TOD. Nếu không quản lý tốt, nguy cơ xuất hiện những không gian đô thị manh mún, nhếch nhác hai bên tuyến đường là rất lớn.

Nếu giá nhà tiếp tục bị đẩy lên quá cao, vượt khả năng chi trả của người dân, Hà Nội có thể đối mặt với những hệ lụy tương tự bài học “đô thị ma” tại một số quốc gia. Vì vậy, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết Vành đai 4 cần đặt nhà ở xã hội và chất lượng sống của người dân ở vị trí trung tâm.

KTS Phạm Thanh Tùng cho rằng, một trong những bất cập lớn nhất của quy hoạch đô thị hiện nay là sự thiếu đồng bộ giữa không gian ở và không gian việc làm. Nhiều khu đô thị được xây dựng khang trang, hiện đại nhưng không giải quyết được việc làm và sinh kế cho người dân. Hệ quả là người dân buộc phải di chuyển xa, phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phương tiện cá nhân. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi nghề nghiệp của người dân trên 50 tuổi tại các khu vực ven đô gần như là bài toán bất khả thi.

KTS Phạm Thanh Tùng đề xuất quy hoạch đô thị trong giai đoạn tới cần mang “hơi thở của cuộc sống”. Việc tái định cư phải bảo đảm không làm “đứt gãy văn hóa”, khiến người dân mất đi các mối quan hệ cộng đồng vốn có. Đồng thời, quy hoạch cũng cần tính toán nghiêm túc các thách thức của biến đổi khí hậu, cũng như giải pháp chống ngập cho những khu vực trũng thấp.