Ra sân bay 'xử lý' nợ thuế kịp không?

Gỡ tạm hoãn xuất cảnh mất bao lâu?

Anh T.V.C (ở Nghệ An) chia sẻ tháng 9 vừa rồi anh có việc cần sang Lào theo đường bộ, nhưng đến cửa khẩu mới biết mình rơi vào tình trạng tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế . Sau đó, anh làm theo hướng dẫn là ra ngân hàng nộp thuế và gửi biên lai đóng tiền cho cơ quan thuế xác nhận, chờ ra quyết định gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh . "Nghe thông tin là lệnh gỡ nhanh lắm nên em cũng hy vọng nhưng tới cửa khẩu mới biết mình chưa được gỡ lệnh cấm xuất cảnh. Em chờ mấy ngày ở cửa khẩu nhưng cũng chưa gỡ được và phải quay về. Mất 1 tuần mới được thông báo có thể tiếp tục đi. Không biết có phải do đường bộ nên lâu vậy hay không nhưng chuyến đi lần đó không thực hiện được. Không chỉ lỡ việc mà còn tốn kém chi phí đi lại, ăn ở. Nếu có tra trên eTax thì cũng chưa biết chắc lúc nào chính thức đi qua được cửa khẩu, cụ thể là biên phòng cửa khẩu. Phải làm thế nào để người nộp thuế (NNT) biết được lệnh tạm hoãn xuất cảnh được gỡ tại cửa khẩu, sân bay", anh C. kiến nghị.

Ảnh: Nhật Thịnh

Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cho hay có nhiều trường hợp ra đến sân bay mới biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh dù trước khi đi đã kiểm tra trên ứng dụng eTax. Theo quy định hiện nay, khi cơ quan thuế ra thông báo tạm hoãn xuất cảnh cho NNT mà họ không nhận được thì 30 ngày sau, lệnh này có hiệu lực phía bên hải quan. Trong khoảng thời gian này, nhiều NNT trước khi xuất cảnh kiểm tra trên eTax sẽ không thấy được thông tin lệnh tạm hoãn xuất cảnh , chỉ đến khi ra sân bay mới biết.

Theo ông Tú, việc cơ quan thuế phối hợp công an mở lệnh tạm hoãn xuất cảnh ngay sau khi NNT thực hiện đóng thuế ngay tại sân bay thì quá tốt. Tuy nhiên, cần làm thế nào để NNT sớm biết bị tạm hoãn xuất cảnh chứ không nên để ra đến sân bay rồi mới biết, vì rất nhiều trường hợp không kịp xử lý. Chẳng hạn trường hợp hệ thống thuế bị treo, đường truyền gián đoạn thì sẽ không biết phải nộp thuế như thế nào, mất bao lâu thì lệnh tạm hoãn xuất cảnh được gỡ. Đặc biệt là những lệnh tạm hoãn xuất cảnh đối với trường hợp trạng thái mã số thuế 06 hay thông tin cá nhân bị giả mạo thành lập công ty, việc xử lý sẽ trở nên phức tạp hơn.

"Trong trường hợp này không thể giải quyết ngay được tại sân bay, đòi hỏi NNT phải làm việc với cơ quan thuế, cơ quan công an và mất nhiều thời gian. NNT phải quay về cơ quan thuế để giải quyết các thủ tục liên quan, chứ không đơn thuần là chuyện trả nợ thuế . Có trường hợp dư thừa thuế nhưng ở trạng thái mã số thuế 06 thì cũng rơi vào trường hợp tạm hoãn xuất cảnh , cũng phải thực hiện thủ tục, giấy tờ tại cơ quan thuế", ông Nguyễn Ngọc Tú dẫn chứng.

Cần cơ chế xử lý nhanh

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cũng đồng tình rằng những trường hợp nợ thuế thể hiện trên eTax thì có thể xử lý nhanh nhưng nếu eTax chưa thể hiện đầy đủ, NNT ra đến cửa khẩu mới biết chuyện tạm hoãn xuất cảnh thì rất có thể không thực hiện được. Theo ông Tuấn, lỗi này không thuộc về NNT.

"Còn những trường hợp nhận email thông báo sẽ tạm hoãn xuất cảnh mà không thực hiện trước khi xuất cảnh thì là lỗi của NNT. Nhưng cũng có trường hợp không còn dùng email đó nên cũng không biết. Chưa kể thực tế hiện nay còn phát sinh các trường hợp lấy thông tin người khác thành lập doanh nghiệp, hay trạng thái 06 thì không thể giải quyết ngay tại sân bay mà phải lên cơ quan thuế để giải quyết", ông Tuấn phân tích.

Ông Lê Văn Tuấn cũng cảnh báo việc tự bỏ tiền nộp các khoản thuế cho doanh nghiệp đang nợ có thể là giải pháp nhanh trong một số trường hợp. Tuy nhiên, nếu một doanh nghiệp bị mạo danh thì phương án này sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi doanh nghiệp mạo danh đã phát sinh việc sử dụng hóa đơn. Khi đó, vấn đề không chỉ là nghĩa vụ nợ thuế hay tiền phạt mà còn có rủi ro liên quan đến hành vi mua bán hóa đơn, công nợ chưa trả, hay các hành vi phạm pháp khác.

"Chấp nhận giải pháp tự bỏ tiền nộp thuế là chấp nhận luôn rằng họ là người mở doanh nghiệp và chịu trách nhiệm với mọi vấn đề đang tồn tại của doanh nghiệp", ông Tuấn lưu ý và khuyến cáo với các trường hợp mạo danh thì người bị mạo danh nên xử lý theo quy định của pháp luật. Nghĩa là cần thông báo hành vi mạo danh đến cơ quan thuế, Sở Tài chính và Công an để xác minh, làm rõ ai là người thành lập, điều hành doanh nghiệp và các nghĩa vụ phát sinh. Sau khi xác minh theo quy trình hiện hành, người bị mạo danh sẽ được gỡ bỏ khỏi các trách nhiệm không thuộc về họ.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, phương án giải quyết nhanh nhất là cho NNT thực hiện cam kết ngay tại chỗ trong một số trường hợp như bị lấy cắp thông tin để thành lập công ty. Ông khuyến nghị biện pháp tạm hoãn xuất cảnh về lâu dài không thể áp dụng đại trà như hiện nay. Việc làm sạch dữ liệu mã số thuế là cần thiết nhưng với số lượng chủ thể thuộc trạng thái 06 hiện nay lên đến hàng trăm ngàn, việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ gây ra nhiều tác động. Để giải quyết nhanh tình trạng mã số thuế 06, cần bỏ thuế môn bài, tiền phạt chậm nộp để khuyến khích NNT triển khai nhanh hơn, tránh gánh nặng về chi phí khi thực hiện đóng mã số thuế. Ông Tú cũng chỉ ra hiện có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh ở các trạng thái 03, 06 nên giải pháp này có thể giúp giải quyết nhanh. Sau này, khi việc quản lý dữ liệu sạch đi vào nề nếp, trở thành thói quen thì không cần áp dụng nữa.