Sài Gòn Foods giải bài toán logistics bằng bộ não số tự động hóa

Tại Sài Gòn Foods , việc dịch chuyển từ mô hình điều phối truyền thống sang hệ thống thuật toán tự động đã giúp cắt giảm 50% thời gian xử lý đơn hàng, đồng thời tối ưu hóa hiệu suất vận hành của đội xe hỗn hợp với lượng phát thải giảm 5,6 tấn CO2 mỗi năm.

Nghịch lý của "bữa ăn tươi" và áp lực đè nặng lên chuỗi cung ứng.

Được thành lập từ năm 2003, Sài Gòn Foods đã định vị thương hiệu vững chắc trong lòng người tiêu dùng bằng cam kết: Mang đến những bữa ăn tươi sạch, nhanh gọn và trọn vẹn dinh dưỡng. Tuy nhiên, đối với những người làm chuỗi cung ứng, khâu giao vận luôn là bài toán khó kiểm soát nhất.

Mỗi buổi sáng, hàng chục xe tải và xe máy xuất phát từ kho, len lỏi qua các con phố chằng chịt của Sài Gòn để tiếp cận hàng ngàn điểm bán. Mâu thuẫn nằm ngay ở đó. "Chúng tôi nói về thực phẩm sạch, bữa ăn tươi, nhưng mỗi chuyến giao hàng bằng xe xăng, dầu truyền thống lại thải ra khí CO2 gây tiếng ồn, trực tiếp góp phần vào bức tranh ô nhiễm mà chính người tiêu dùng của chúng tôi đang phải gánh chịu. Đó là mâu thuẫn lớn giữa triết lý sản phẩm và thực tế vận hành mà chúng tôi không thể tiếp tục chấp nhận," anh Lê Quốc Hùng - Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chuỗi Cung Ứng của Sài Gòn Foods , chia sẻ.

Sự trăn trở này không chỉ dừng lại ở bài toán nội bộ của một doanh nghiệp. Theo báo cáo thường niên về chỉ số môi trường EPI, Việt Nam hiện đang nằm trong top 10 quốc gia có chỉ số ô nhiễm không khí cao nhất khu vực Đông Nam Á. Đối với một doanh nghiệp F&B có quy mô phân phối liên tục mở rộng, Sài Gòn Foods hiểu rằng họ không thể đứng ngoài xu hướng ESG nếu muốn đi đường dài.

Để "xanh hóa" chặng cuối, Sài Gòn Foods đã đưa vào thử nghiệm đội xe máy điện gắn thùng trữ lạnh chuyên dụng của Selex Motors . Thế nhưng, bước đi này ngay lập tức vấp phải rào cản từ quá trình phân bổ đơn hàng phức tạp trên đội xe hỗn hợp gồm xe tải khô, xe tải lạnh với hàng trăm đơn hàng mỗi ngày phần lớn dựa vào kinh nghiệm thực địa của đội ngũ nhân sự điều vận. Khi gánh nặng vận hành phải cõng thêm một loại phương tiện mới là xe máy điện có tải trọng nhỏ, cự ly di chuyển giới hạn và những ràng buộc chặt chẽ về trạm sạc/đổi pin… khiến "bộ não thủ công" cũ hoàn toàn quá tải.

Sài Gòn Foods nhận ra họ cần nhiều hơn những chiếc xe điện sạch. Để đội xe xanh lăn bánh hiệu quả, doanh nghiệp bắt buộc phải sở hữu một giải pháp điều phối đủ thông minh để tự động tính toán được trong vài phút: Làm sao để ưu tiên xe điện cho các đơn hàng phù hợp mà không lãng phí công suất của đội xe tải? Làm sao để xe lạnh không chạy rỗng, hàng khô vẫn giao đúng giờ, và điều phối viên không phải ngồi tính toán thủ công hàng giờ mỗi sáng? Và Sài Gòn Foods đã quyết định bắt tay cùng OnWheel - Một giải pháp quản lý vận tải chuyên sâu.

Bốn tháng suýt thất bại và bước ngoặt từ thực tế vận hành

Thực tế trước đó Sài Gòn Foods đã từng triển khai một hệ thống quản lý vận tải thông thường nhưng không thành công do không xử lý được tính đặc thù của ngành hàng và cấu trúc đô thị phức tạp. Thay vì kết luận "chuyển đổi số chưa phù hợp" như nhiều đơn vị khác, anh Lê Quốc Hùng quyết định bóc tách lại bài toán từ gốc cùng OnWheel.

Trong bốn tháng đầu tiên, nhóm phát triển công nghệ xây dựng hệ thống dựa trên những dữ liệu thu thập từ giai đoạn khảo sát ban đầu. Nhưng khi đưa vào chạy thử nghiệm giả lập để đối chiếu với cách vận hành thực tế tại kho bãi và tình hình giao hàng trên đường phố, kết quả hoàn toàn lệch pha. Hệ thống không thể tối ưu được tuyến đường, xe điện vẫn bị phân vào các lộ trình quá tải hoặc không khả thi.

Mô hình phân tầng tự động mà hai bên xây dựng sau quá trình đó chính là phần cốt lõi của toàn bộ hệ thống tối ưu tuyến đường. Mỗi khi có đơn hàng mới, thuật toán của OnWheel sẽ tự động quét, kiểm tra và phân bổ theo một trật tự logic nghiêm ngặt gồm 4 tầng tuyến tính: Tầng 1 là xe điện Selex sẽ ưu tiên cho các đơn hàng nhỏ trong bán kính phù hợp, tối ưu hóa việc di chuyển vào hẻm nhỏ, triệt tiêu tiếng ồn và khí thải. Tầng 2 là xe tải khô tuyệt đối không cấu hình cho hàng đông lạnh - sẽ nhận đơn khi xe điện đã hết tải hoặc khoảng cách vượt ngưỡng. Tầng 3 là xe tải lạnh sẽ ưu tiên cho hàng đông lạnh; Hệ thống cho phép tự động tính toán để ghép thêm hàng khô vào khoảng trống tải trọng nếu điều kiện nhiệt độ cho phép. Tầng 4 sẽ được dành cho đối tác thuê ngoài (3PL), sẽ chỉ kích hoạt tự động khi toàn bộ đội xe nội bộ đã chạy hết công suất.

"Trước đây, điều phối viên mất cả tiếng đồng hồ mỗi buổi sáng để nhìn bảng tính Excel, căng mắt ghép từng đơn vào xe. Giờ hệ thống tự xử lý trong vài giây, chúng tôi chỉ cần giám sát màn hình tổng và can thiệp khi có tình huống bất khả kháng. Quan trọng hơn, xe điện bây giờ được sử dụng đúng công suất, đúng loại đơn nhờ định tuyến chuẩn xác, thay vì bị bỏ trống hoặc dùng sai quy cách như trước", anh Phan Văn Bảy - Trưởng bộ phận điều vận của Sài Gòn Foods , chia sẻ.

Giải pháp "xanh" từ xe đến từng con phố

Sau 4 tháng đưa hệ thống công nghệ mới của OnWheel vào vận hành, thời gian điều phối đơn hàng mỗi buổi sáng tại kho đã giảm mạnh tới 50% từ 60 phút xuống còn 30 phút. Việc tối ưu lộ trình di chuyển của đội xe điện đã đạt trung bình 74 km/xe/ngày, giúp giảm thiểu khoảng 5,6 tấn CO2 thải ra môi trường mỗi năm.

Sài Gòn Foods hiện là một trong số ít doanh nghiệp thực phẩm dám đầu tư vào hạ tầng xanh theo nghĩa vận hành thực tế. Từ 11 con người trong một xưởng nhỏ năm 2003 đến một đội xe điện lặng lẽ xuất phát mỗi buổi sáng năm 2026 dưới sự điều phối thông minh, hành trình đó là câu chuyện của hơn hai mươi năm tích lũy. Sài Gòn Foods đã chứng minh rằng việc theo đuổi sự tăng trưởng và trách nhiệm với môi trường, với cộng đồng khách hàng hoàn toàn có thể giải quyết bằng tư duy công nghệ đúng đắn.