Sân bay trên núi và trên nước có 1-0-2 ở Việt Nam sẽ thực hiện nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là gì?

Chiều 6/12, tại cuộc họp báo Chính phủ, Chánh văn phòng Bộ Xây dựng Nguyễn Trí Đức cho biết hai sân bay mới gồm Vân Phong và Măng Đen đã được đề xuất đưa vào quy hoạch hệ thống hàng không quốc gia.

Với đề xuất này, tổng số sân bay tại khu vực miền Trung dự kiến nâng lên 14 sân bay , cùng với 14 cảng biển, 89 khu bến và 108 cầu cảng — tạo nên mạng lưới hạ tầng đa lớp phục vụ phát triển kinh tế, giao thông và ứng phó thiên tai.

Theo Bộ Xây dựng, sân bay không chỉ có ý nghĩa đối với vận tải dân dụng mà còn đóng vai trò then chốt trong công tác cứu hộ cứu nạn. Việc bổ sung các sân bay mới giúp lực lượng chức năng triển khai nhanh nhân lực, trang thiết bị, máy bay cứu hộ đến các địa điểm bị cô lập do bão lũ hoặc sạt lở.

Miền Trung là khu vực thường xuyên hứng chịu ngập sâu, lũ quét, sạt lở đất — các yếu tố khiến giao thông mặt đất bị chia cắt. Vì vậy, việc mở thêm sân bay tại Măng Đen và Vân Phong được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường, đồng thời mở rộng điểm hạ cánh phục vụ sơ tán dân và vận chuyển hàng cứu trợ.

Đề xuất bổ sung hai sân bay mới cũng là một phần nỗ lực hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược, nâng cao khả năng ứng phó thiên tai và thúc đẩy phát triển vùng miền Trung trong giai đoạn tới.

Sân bay Vân Phong – “sân bay trên biển” đầu tiên của Việt Nam

Theo Cục Hàng không, khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung đang có tốc độ phát triển nhanh, trong đó Khánh Hòa được định vị là cực tăng trưởng quan trọng, còn Vân Phong là trung tâm dịch vụ – logistics chiến lược của quốc gia.

Việc hình thành cảng hàng không Vân Phong được đánh giá là “điểm then chốt” giúp: Nâng cao khả năng kết nối quốc tế và liên vùng; Hoàn thiện hạ tầng logistics phục vụ cảng biển, khu công nghiệp, dịch vụ; Tạo động lực phát triển kinh tế biển hiện đại; Hỗ trợ quốc phòng – an ninh vùng Nam Trung Bộ.

Sân bay Vân Phong dự kiến được xây dựng tại xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa, cách Nha Trang khoảng 65km và nằm hoàn toàn trên vùng mặt nước ven bờ biển – một điều chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.

Với diện tích quy hoạch hơn 497 ha, khu vực xây dựng sân bay không có dân cư, không vướng rừng phòng hộ hay khu neo đậu tàu thuyền, giúp tối ưu hóa chi phí giải phóng mặt bằng.

Dự án này được thiết kế theo tiêu chuẩn sân bay cấp 4E, có khả năng tiếp nhận các loại máy bay thân rộng như Airbus A350 hay Boeing 787, đồng thời phục vụ cả mục tiêu dân sự và quân sự (cấp I). Công suất giai đoạn đầu dự kiến đạt 1,5 triệu hành khách/năm. Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 9.214 tỷ đồng (chưa tính lãi vay), dự kiến hoàn thành trước năm 2029.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần nghiên cứu kỹ lưỡng các giải pháp kỹ thuật để bảo đảm an toàn vận hành, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nguy cơ nước biển dâng tại khu vực Khánh Hòa.

Sân bay Măng Đen trên núi độc đáo – cửa ngõ hàng không vùng Tây Nguyên

Ở Tây Nguyên, Măng Đen được xác định là khu du lịch quốc gia, đồng thời giữ vai trò “cửa ngõ kết nối” giữa Kon Tum – Gia Lai – Quảng Ngãi – Bình Định.

Sân bay Măng Đen được xem là hạ tầng động lực nhằm: Tăng cường kết nối Tây Nguyên với duyên hải miền Trung; Thu hút đầu tư tư nhân vào du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng; Rút ngắn thời gian di chuyển đến trung tâm Măng Đen và các điểm du lịch liên kết; Đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an ninh – quốc phòng khu vực

Măng Đen hiện được xem là “Đà Lạt mới” với khí hậu mát mẻ quanh năm, nhu cầu du lịch tăng nhanh, trong khi kết nối giao thông còn hạn chế. Việc bổ sung sân bay được đánh giá là rất cấp thiết.

Sân bay Măng Đen nằm giữa vùng đồi núi xã Măng Đen (Quảng Ngãi), cách TP Kon Tum cũ khoảng 45km. Với diện tích quy hoạch khoảng 350ha, sân bay Măng Đen hướng tới công suất 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030, và có thể mở rộng khai thác vượt công suất sau đó.

Sân bay này được phân loại cấp 4C theo tiêu chuẩn ICAO, phù hợp với các loại máy bay tầm trung và đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối khu vực Tây Nguyên với các trung tâm kinh tế lớn.

Tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu vào khoảng 5.000 tỷ đồng, trong đó 6,6% là vốn ngân sách cho giải phóng mặt bằng, còn lại là vốn từ nhà đầu tư theo hình thức PPP. Dự kiến thời gian hoàn vốn lên tới 48,4 năm.