Sau đấu giá đất loạt dự án ‘ăn theo’ tăng giá nhưng tình hình giao dịch ra sao?

Loạt dự án tăng giá theo đấu giá đất tại Thủ Thiêm

Báo cáo thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản năm 2021, về việc đấu giá đất, Bộ Xây dựng cho biết, vừa qua nhiều địa phương thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất đạt kết quả, góp phần bổ sung vào nguồn thu lớn cho địa phương. Tuy nhiên, một số trường hợp trúng đấu giá với giá cao hơn gấp nhiều lần so với giá khởi điểm (có trường hợp cao bất thường) thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội.

Liên quan đến vấn đề này, trong tháng 12/2021, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện số 1767/CĐ-TTg gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương yêu cầu thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp để tăng cường hiệu quả đối với công tác quản lý đất đai, bất động sản, nhà ở, đảm bảo thị trường phát triển ổn định.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương yêu cầu tổng hợp báo cáo tình hình đấu giá đất, đánh giá tình hình, nguy cơ xảy ra bong bóng bất động sản,... đồng thời khẩn trương thực hiện các giải pháp để ổn định thị trường.

Theo báo cáo đánh giá của các địa phương, việc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất được thực hiện công khai, khách quan, trung thực, bình đẳng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia đúng theo quy định của pháp luật.

Kết quả trúng đấu giá với giá bình quân ở nhiều địa phương không quá cao so với giá khởi điểm (Cần Thơ tối đa cao hơn 53%, Đồng Tháp tối đa cao hơn 24%, Bến Tre bình quân cao hơn 20%, Đắk Nông tối đa cao hơn 50%, Tuyên Quang bình quân cao hơn 34,4%, Phú Yên tối đa cao hơn 17%, Sơn La tối đa cao hơn 85,68%, Lai Châu cao hơn khoảng 20%...).

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho hay, bên cạnh những lợi ích đạt được, việc đấu giá quyền sử dụng đất trong thời gian vừa qua cũng đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế. Có một số trường hợp có kết quả trúng đấu giá cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm.

Cụ thể, trường hợp đấu giá đất tại Thủ Thiêm (TP Thủ Đức, TP.HCM) cho thấy, kết quả trúng đấu giá của 4 lô đất đã có phần tác động đến mặt bằng giá đất, nhà ở, đến thị trường bất động sản của khu vực Thủ Thiêm.

“Sau khi có thông tin kết quả trúng đấu giá 4 lô đất này, giá rao bán tại các dự án khu đô thị, nhà ở khu vực Thủ Thiêm đã đồng loạt tăng, tuy nhiên ghi nhận giao dịch rất ít” – Bộ Xây dựng thông tin.

Cũng theo Bộ này, sau khi có thông tin chủ đầu tư xin chấm dứt thực hiện hợp đồng trúng đấu giá, thị trường bất động sản khu vực đã cơ bản ổn định trở lại.

Đất đấu giá liên tục lập đỉnh

Thời gian qua, nhiều phiên đấu giá từ Bắc tới Nam thu hút đông đảo nhà đầu tư tham gia. Các cuộc đấu giá đất diễn ra sôi động trong đó có những phiên ghi nhận nhà đầu tư trúng đấu giá cao hơn nhiều so với giá khởi điểm. 

Đơn cử như phiên đấu giá 25 lô đất tại khu X4, phường Mai Dịch (Cầu Giấy, Hà Nội) với giá khởi điểm lên tới gần 200 triệu đồng/m2, thu hút tới 800 - 900 hồ sơ nộp tham dự. Kết quả trúng cao hơn giá khởi điểm từ 2 đến 2,6 lần, khiến nhiều nhà đầu tư nộp 5 -10 bộ hồ sơ mà vẫn ra về trắng tay.

Đáng chú ý, lô B12 diện tích 44,5m2, với vị trí lô góc ở mặt phố Dương Khuê, phường Mai Dịch (quận Cầu Giấy) có mức giá khởi điểm cao nhất là 182,3 triệu đồng/m2, nhưng mức giá trúng lên tới 364,3 triệu đồng/m2, gấp gần 2 lần so với giá khởi điểm - cao nhất phiên đấu giá.

Hay phiên đấu giá 32 thửa đất tại lô S2-ĐG06/2019 thôn Phú Mỹ, xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai (Hà Nội) đã thu hút được lượng lớn nhà đầu tư tham gia, nhiều lô đất giá trúng cao gấp hơn 2 lần so với giá khởi điểm.

Đáng chú ý, những người tham gia phiên đấu giá đều “ngã ngửa” khi lô góc S2-16 có diện tích 134,3 m2 có giá khởi điểm 47,7 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, giá trúng lên đến 99,3 triệu đồng/m2, tương đương 13,3 tỷ đồng, cao gấp hơn 2 lần giá khởi điểm.

Chưa hết tại Bắc Giang thời gian vừa qua cũng đã diễn ra nhiều phiên đấu giá đất thu hút nhiều nhà đầu tư. Như tại dãy LK11, khu dân cư Yên Ninh, thị trấn Nếnh ghi nhận lô trúng cao nhất trị giá hơn 8,3 tỷ đồng với diện tích hơn 150m2, tương đương 55 triệu đồng/m2. Hầu hết các lô đất đều chênh lệch hơn 1 tỷ đồng/lô so với giá khởi điểm.

Đánh giá về thị trường bất động sản thời gian qua, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, do tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều địa phương đã phải thực hiện giãn cách xã hội trong thời gian dài, gây ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, trong đó có thị trường bất động sản. Sau khi có quy định về nới lỏng giãn cách xã hội, thị trường bất động sản đã có những dấu hiệu phục hồi đáng kể, lượng giao dịch, giá bất động sản có xu hướng tăng cao.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Sinh, sự phát triển của thị trường bất động sản thời gian qua còn tiềm ẩn rủi ro; tình trạng các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp vi phạm quy định pháp luật còn xảy ra tại một số địa phương; công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chưa đáp ứng yêu cầu, quy định; một số trường hợp giá trúng đấu giá cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm. Thậm chí, có trường hợp giá cao bất thường có thể tác động tiêu cực đối với thị trường nhà ở, bất động sản…

Nhiều chuyên gia bất động sản cho rằng, khi đấu giá đất tăng cao, thiết lập mặt bằng giá mới, việc Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất cho người dân sau này sẽ gặp nhiều rào cản, khiến quá trình giải phóng mặt bằng, triển khai dự án gặp khó khăn. Nhà nước cần đưa ra chính sách, quan điểm rõ ràng về trường hợp này.