Ngày 8/5/2026, Đại hội thành lập Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (Vietnam Mergers & Acquisitions Association – VMAA) chính thức diễn ra, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một tổ chức nghề nghiệp chuyên biệt trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập doanh nghiệp.
Sự ra đời của VMAA diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, chuyển dịch mô hình tăng trưởng và cạnh tranh mạnh mẽ hơn trong thu hút dòng vốn chiến lược toàn cầu.
Trong xu thế đó, M&A không còn là hoạt động mang tính cơ hội hay giao dịch đơn lẻ, mà ngày càng trở thành công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tái cấu trúc tài sản, đổi mới quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trước đó, ngày 21/01/2026, Bộ Nội vụ đã ban hành Quyết định số 96 chính thức cho phép thành lập Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam. Việc cấp phép thành lập VMAA là kết quả của hơn 1.000 ngày vận động, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và kết nối cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư hoạt động trong lĩnh vực mua bán – sáp nhập doanh nghiệp.
Năm 2025, thị trường M&A Việt Nam ghi nhận khoảng 367 thương vụ với tổng giá trị đạt 8,7 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Song song với đó, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp trong nước ngày càng gia tăng khi số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 297.500 đơn vị, trong khi 227.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Điều này phản ánh nhu cầu cấp thiết về các giải pháp tái cấu trúc, chuyển nhượng, gọi vốn và tìm kiếm đối tác chiến lược.
Tuy nhiên, dù quy mô thị trường ngày càng mở rộng, lĩnh vực M&A tại Việt Nam vẫn thiếu một nền tảng phát triển đồng bộ. Các thương vụ hiện nay phần lớn dựa trên kinh nghiệm cá nhân và kết nối riêng lẻ, trong khi hệ thống dữ liệu thị trường, chuẩn năng lực nghề nghiệp, đào tạo chuyên sâu và cơ chế hỗ trợ pháp lý chưa thực sự hoàn thiện.
Bà Phạm Thùy Dương, Trưởng Ban Vận động thành lập Hiệp hội M&A Việt Nam, nhấn mạnh: “Việc Hiệp hội ra đời không chỉ có ý nghĩa về mặt tổ chức, mà còn thể hiện nhu cầu ngày càng rõ rệt của thị trường đối với một hệ sinh thái M&A minh bạch, chuyên nghiệp và chuẩn hóa hơn. Chúng tôi xác định sứ mệnh kiến tạo một hệ sinh thái M&A hiện đại, trở thành nền tảng kết nối chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu”.
Theo định hướng hoạt động, VMAA sẽ đóng vai trò cầu nối chiến lược giữa cộng đồng doanh nghiệp trong nước, các quỹ đầu tư và nhà đầu tư quốc tế, các định chế tài chính, tổ chức tư vấn, đơn vị pháp lý và đội ngũ chuyên gia M&A. Thông qua đó, Hiệp hội hướng tới nâng cao giá trị doanh nghiệp Việt Nam, thúc đẩy tái cấu trúc, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và gia tăng khả năng tiếp cận dòng vốn dài hạn, chất lượng cao.
Trong nhiệm kỳ 2026–2031, Hiệp hội xác định một số trọng tâm chiến lược gồm phát triển hệ sinh thái M&A Việt Nam theo hướng bài bản và đồng bộ; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về M&A; công bố báo cáo thường niên về thị trường M&A Việt Nam; tiến tới xây dựng Bộ chỉ số M&A Việt Nam nhằm phản ánh quy mô, xu hướng, chất lượng và tác động của hoạt động mua bán – sáp nhập đối với nền kinh tế.
Song song với đó, Hiệp hội VMAA đặt mục tiêu từng bước chuẩn hóa nghề M&A thông qua hoạt động đào tạo, xây dựng chương trình nâng cao năng lực, phát triển hệ thống chứng chỉ nghề nghiệp và hình thành mạng lưới chuyên gia, luật sư, ngân hàng, quỹ đầu tư, tổ chức kiểm toán, tư vấn hỗ trợ toàn diện cho từng thương vụ.
Đáng chú ý, mô hình Quỹ đầu tư M&A chuyên biệt cũng được xác định là một định hướng chiến lược dài hạn nhằm hỗ trợ các thương vụ trọng điểm, đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình mở rộng quy mô, tái cấu trúc và nâng cao năng lực cạnh tranh. Hoạt động M&A được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh hơn trong các lĩnh vực công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao, bất động sản công nghiệp, logistics, y tế, tiêu dùng và các ngành kinh tế mũi nhọn.
TS. Nguyễn Đức Kiên - Chuyên gia kinh tế, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nhấn mạnh trọng tâm dài hạn của VMAA là phát triển hệ sinh thái M&A bền vững.
TS. Nguyễn Đức Kiên - Chuyên gia kinh tế, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho biết việc Hiệp hội chính thức được thành lập là bước đi cần thiết nhằm chuẩn hóa thị trường, nâng cao chất lượng thương vụ và tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Theo ông, trọng tâm dài hạn của VMAA là phát triển hệ sinh thái M&A bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức tư vấn, qua đó đóng góp thiết thực cho năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
Kỳ vọng lớn nhất là cùng các cơ quan quản lý Nhà nước xây dựng được một hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ và đủ mạnh cho hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp.
Thông qua đó, hoạt động M&A tại Việt Nam sẽ từng bước chuyển từ một lĩnh vực còn tương đối mới trở thành hoạt động minh bạch, phổ biến và thường xuyên hơn trong nền kinh tế; góp phần thúc đẩy tái cấu trúc doanh nghiệp, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.
"Về dài hạn, tôi kỳ vọng M&A sẽ trở thành một công cụ phát triển doanh nghiệp quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng quy mô, đổi mới quản trị, tiếp cận công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng", TS. Nguyễn Đức Kiên nói.
