SAWACO chủ động giữ nguồn nước trước thách thức biến đổi khí hậu

Để giữ nguồn cấp nước ổn định cho đô thị, Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO ) đang chuyển trọng tâm từ xử lý sự cố sang dự báo và phòng ngừa rủi ro ngay từ nguồn. Theo dự báo, hiện tượng El Nino có khả năng xuất hiện trong giai đoạn 2026 - 2027 với cường độ mạnh, làm tăng nguy cơ xâm nhập mặn đến sớm và kéo dài, nhất là trong mùa khô 2026 - 2027.

Giám sát nguồn nước từ sớm, phối hợp từ thượng nguồn

Một trong những giải pháp được SAWACO đẩy mạnh là quan trắc liên tục để nhận biết sớm biến động chất lượng nước. Tổng công ty đã hoàn thành các hạng mục trang bị thiết bị phát hiện độc chất bằng cảm biến sinh học; bổ sung, thay thế thiết bị đo chất lượng nước trực tuyến tại Tân Hiệp, Hòa Phú; và lắp đặt bổ sung thiết bị giám sát nguồn nước mặt tại Trạm bơm Hóa An. Các dữ liệu theo dõi là cơ sở để đơn vị vận hành nhận biết rủi ro, chủ động điều chỉnh phương án khai thác, xử lý nước.

Không dừng ở công nghệ quan trắc, SAWACO duy trì phối hợp với các đơn vị quản lý hồ chứa đầu nguồn trên lưu vực sông Sài Gòn và Đồng Nai. Trong mùa khô, việc trao đổi thông tin về dòng chảy, độ mặn và chất lượng nước giúp các bên phối hợp vận hành hồ; khi cần thiết, SAWACO đề xuất để cơ quan có thẩm quyền quyết định việc xả nước đẩy mặn hoặc đẩy ô nhiễm theo quy chế vận hành liên hồ chứa. Theo Kế hoạch chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026 - 2030 của SAWACO , việc tiếp nhận dự báo khí tượng thủy văn và xây dựng kịch bản vận hành sẽ được tăng cường trước cao điểm mùa khô năm 2027.

Bên cạnh đó, Tổng công ty phối hợp nghiên cứu các công nghệ cảnh báo chất lượng nước thô và kiểm soát từng công đoạn xử lý. Tháng 9.2026, SAWACO cùng Cơ quan ngành nước quốc gia Singapore (PUB) thử nghiệm giải pháp giám sát tảo trong nguồn nước mặt. Đây là hướng tiếp cận cần thiết khi nhiệt độ cao kết hợp điều kiện dinh dưỡng thuận lợi có thể làm tăng nguy cơ phát triển tảo, ảnh hưởng đến quá trình xử lý nước sạch.

Tính đường dài cho an ninh nguồn nước

Bên cạnh đó, SAWACO đang nghiên cứu phương án di dời vị trí khai thác nước thô trên sông Sài Gòn lên phía thượng nguồn, khu vực phía trên sông Thị Tính, kết hợp công trình thu, trạm bơm, tuyến ống và hồ trữ nước thô. SAWACO đề xuất xây dựng hồ trữ nước thô dung tích khoảng 1 triệu m³ phục vụ cụm Nhà máy nước Tân Hiệp, nhằm giảm phụ thuộc vào vị trí lấy nước ở hạ lưu dễ chịu ảnh hưởng của hạn mặn, ô nhiễm. Đây là phương án đang ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi, chuẩn bị đầu tư, còn phụ thuộc quy hoạch và các điều kiện triển khai.

Với nguồn nước sông Đồng Nai, dự án tuyến ống nước thô đường kính 2.400 mm từ Trạm bơm Hóa An về Nhà máy nước Thủ Đức đang được hoàn thiện hồ sơ sau bước thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Đồng thời, SAWACO thực hiện lộ trình giảm khai thác nước dưới đất, chuyển các công trình phù hợp sang vai trò dự phòng để sẵn sàng hỗ trợ cấp nước khi nguồn nước mặt gặp sự cố.

Giữ gìn nguồn nước còn cần sự tham gia của cộng đồng. Thông qua chương trình "SAWACO Xanh - Hành trình bảo vệ nguồn nước" và hoạt động tham quan nhà máy (SAWACO Tour), Tổng công ty đưa thông điệp bảo vệ nguồn nước đến gần hơn với người dân. Trong năm 2025 và sáu tháng đầu năm 2026, SAWACO tổ chức 24 chương trình SAWACO Tour với hơn 1.000 lượt khách.

SAWACO đang xây dựng nhiều lớp bảo vệ cho nguồn nước của TP.HCM. Mục tiêu không chỉ là ứng phó với một mùa khô trước mắt, mà còn giữ khả năng cung cấp nước sạch an toàn trước các biến động ngày càng khó lường.