Room tín dụng vượt trội tạo ra lợi thế cạnh tranh
Trong Báo cáo triển vọng ngành ngân hàng mới công bố, S&I Ratings cho rằng sự phân hóa trong hạn mức tín dụng giữa các ngân hàng ngày càng rõ nét trước định hướng điều hành thận trọng của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, nhóm ngân hàng tham gia tái cấu trúc các tổ chức tín dụng yếu kém tiếp tục được hưởng hạn mức tín dụng vượt trội, trong khi phần lớn các NHTM khác có room tín dụng hạn chế hơn (khoảng 11-13%) vào đầu năm.
Theo quan điểm của S&I Ratings, trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, room tín dụng có thể được coi như một "tài nguyên" trong năm 2026, đặc biệt là đối với tín dụng bất động sản – lĩnh vực đang được kiểm soát chặt chẽ hơn. Sự phân hóa về chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cũng khiến nhu cầu vốn có xu hướng dồn về nhóm ngân hàng có hạn mức tín dụng vượt trội.
Nhìn tổng thể, năm 2026 nhiều khả năng là giai đoạn tái cân bằng của tăng trưởng tín dụng và mang tính phân hóa rõ rệt. S&I Ratings dự báo mức tăng trưởng tín dụng năm 2026 nhiều khả năng dao động quanh 16%, dựa trên định hướng đầu năm của NHNN và mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai chữ số của Chính phủ, đồng thời phản ánh sự cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và các ràng buộc về thanh khoản, chi phí vốn trong bối cảnh hiện tại của hệ thống ngân hàng .
Mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 được NHNN đưa ra đầu năm vào khoảng 15% (thấp hơn tốc độ tăng thực tế năm 2025 là 19,1%, nhưng tương đương mục tiêu đề ra đầu năm 2022 – 2024). Lịch sử cho thấy NHNN thường cấp hạn mức TTCD thận trọng vào đầu năm và có thể nới thêm kể từ giữa năm khi điều kiện phù hợp.
Đáng chú ý, các giới hạn điều hành mới được áp dụng bao gồm kiểm soát tốc độ tăng tín dụng theo quý và yêu cầu tăng trưởng tín dụng lĩnh vực bất động sản không vượt quá tăng trưởng tín dụng chung của từng ngân hàng . Điều này phản ánh mục tiêu hạn chế đẩy mạnh cho vay quá mức ngay từ đầu năm nhằm tránh mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động, đồng thời có khuôn khổ rõ hơn trong việc kiểm soát cho vay lĩnh vực rủi ro.
Tín dụng bất động sản: từ bùng nổ sang tăng trưởng có kiểm soát.
Theo S&I Ratings, trong năm 2025, tín dụng bất động sản ghi nhận tăng trưởng vượt trội so với các lĩnh vực khác. Dư nợ tín dụng lĩnh vực bất động sản ước tính tăng 36%, gần gấp đôi mức tăng 19,1% của tín dụng toàn nền kinh tế. Đáng chú ý, cho vay kinh doanh bất động sản ước tính tăng tới gần 50%, vượt xa mức tăng của tín dụng tiêu dùng bất động sản, cho thấy dòng vốn đang tập trung vào các chủ đầu tư/kinh doanh nhiều hơn là nhu cầu cho vay cá nhân mua nhà.
Bước sang đầu năm 2026, mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà đã có sự điều chỉnh tăng mạnh sau khi giữ ở mức thấp trong năm 2025 để hỗ trợ thị trường. Nhóm ngân hàng quốc doanh dẫn dắt xu hướng này khi nâng lãi suất vay mua nhà ưu đãi từ 5,5-6% lên mức quanh 10% (kỳ hạn 12 tháng) – mức điều chỉnh cao nhất.
Các NHTMCP cũng tăng dần và đưa mặt bằng lãi suất lên vùng 9 – 10%. Lãi suất vay mua nhà liên tục thiết lập ở mặt bằng cao mới kể từ đầu năm 2026. Chi phí vốn tăng mạnh sẽ ảnh hưởng đến cầu tín dụng lĩnh vực bất động sản trong thời gian tới.
S&I Ratings cho rằng tín dụng bất động sản trong năm 2026 sẽ bước vào giai đoạn hạ nhiệt và tăng trưởng có chọn lọc, thay vì duy trì tăng mạnh như năm 2025. Tuy vậy, bất động sản vẫn là lĩnh vực đóng góp đáng kể vào tăng trưởng dư nợ của hệ thống ngân hàng . Do đó, các động thái điều hành tiếp theo của NHNN đối với lĩnh vực này cần tiếp tục được theo dõi, trước các tác động đến triển vọng tăng trưởng toàn ngành.